18 Απρ 2014

Το πάπλωμα για το οποίο κατασκευάστηκε το θέαμα της Focus: η έρευνα της επιτροπής θεσμών άρθρωσε πολλές λογοκρινόμενες ερωτήσεις και τώρα τα πράγματα είναι και καταγεγραμμένα…και για τον κ. Σαρρή που τα ήξερε όλα, από τον ΕΛΑ μέχρι το κούρεμα και δεν μιλούσε, και για τον οποίο σιωπούν και λογοκρίνουν πολλοί…



Πώς ξεκίνησε ο ΕΛΑ από την εποχή του κ. Ορφανίδη, τον Σεπτέμβριο του 2011, και πώς ο κ. Σαρρή επόπτευσε την άνοδο του μέχρι τα 9 δις τον Ιούλιο του 2012
Η έκθεση της κοινοβουλευτικής επιτροπής θεσμών διασαφηνίζει ότι ρευστότητα παραχωρείται από το Μηχανισμό Επείγουσας Παροχής Ρευστότητας σε «φερέγγυες και αξιόχρεες τράπεζες, σε έκτακτες συνθήκες, έναντι ικανοποιητικών εξασφαλίσεων». Οι έκτακτες συνθήκες διευκρινίζεται ως «προσωρινή έλλειψη ρευστότητας» και οι ικανοποιητικές εξασφαλίσεις προέρχονται από στοιχεία του ενεργητικού της εκάστοτε τράπεζας. Η παραχώρηση δεν αποτελεί δικαίωμα των τραπεζών, αλλά επαφίεται στην εθνική κεντρική τράπεζα που στην ουσία λειτουργεί ως «δανειστής έσχατης ανάγκης».

Αναφορικά με τις ανάγκες ρευστότητας για τη Λαϊκή Τράπεζα, παραχωρήθηκε για πρώτη φορά στις 27 Σεπτεμβρίου 2011 και σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο τότε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της τράπεζας Μ. Σαρρής, οι ανάγκες και οι παροχές συνοψίζονται σε πίνακα που περιλαμβάνεται στην έκθεση της κοινοβουλευτικής επιτροπής θεσμών[1]. Η ανάγκη απορρόφησης ρευστότητας από το μηχανισμό (ELA) προήλθε ανάμεσα σ΄ άλλα λόγω του ότι το ύψος καταθέσεων στη θυγατρική Λαϊκή στην Ελλάδα ήταν χαμηλότερο από το ύψος δανείων, με αποτέλεσμα να καλύπτεται από τη μητρική εταιρεία (Λαϊκή Κύπρου), την αύξηση επισφαλών δανείων κυρίως στο ελληνικό δανειακό χαρτοφυλάκιο, τη συγχώνευση της θυγατρικής στην Ελλάδα από τη μητρική τράπεζα στην Κύπρο με σχετική απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, τις διαγραφές ομολόγων του ελληνικού δημοσίου. Οι εξασφαλίσεις που είχαν δοθεί την κρίσιμη περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2012, όπως αναφέρει ο τότε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Λαϊκής, Μ. Σαρρής, υπήρξαν «αξιόγραφα του ελληνικού και κυπριακού δημοσίου τα οποία είχαν τότε υποβαθμιστεί στην κατηγορία σκουπίδια», σημειώνοντας ότι λόγω των μεγάλων αναγκών για ρευστότητα «όλα τα περιουσιακά στοιχεία της εν λόγω τράπεζας, ακόμα και αυτά της Ελλάδας ήταν υποθηκευμένα στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου για τους σκοπούς του ELA»[2]

Μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου κατήγγειλε ότι οι αποφάσεις αναφορικά με τον ELA λαμβάνονταν μονομερώς από τον πρώην Διοικητική της Κεντρικής Τράπεζας (δηλαδή τον Αθ. Ορφανίδη) και το διοικητικό συμβούλιο ενημερωνόταν εκ των υστέρων ή και καθόλου[3]. Επιπρόσθετα, αναφέρθηκε στην κοινοβουλευτική επιτροπή θεσμών ότι η Λαϊκή Τράπεζα συνέχιζε να λαμβάνει ELA καθών χρόνο συζητείτο στην κοινοβουλευτική επιτροπή οικονομικών το νομοσχέδιο  «ο περί της Διαχείρισης Χρηματοοικονομικών Κρίσεων (Τροποποιητικός) (Αρ.2) Νόμος του 2012» το Μάϊο του 2012. Τόσο εκπρόσωπος του τελευταίου διοικητικού συμβουλίου της Λαϊκής Τράπεζας, όσο και εκπρόσωπος της Λαϊκής υποστήριξαν ότι ενημερώθηκαν μόνο οι αρμόδιες αρχές για το θέμα, λόγω της «εμπιστευτικότητας και της ευαισθησίας ... του θέματος από πλευράς Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας». Παρόλα αυτά, σημειώνεται στην υπό συζήτηση κοινοβουλευτική έκθεση ότι μετά από εξέταση των πρακτικών της κοινοβουλευτικής επιτροπής οικονομικών δεν γίνεται καμία αναφορά στο θέμα. Επιπλέον, σημειώνεται ότι «η επιτροπή επισημαίνει ότι ο ισχυρισμός των εκπροσώπων της Λαϊκής Τράπεζας, όπως είχε εκφραστεί στην εν λόγω συνεδρία της πιο πάνω επιτροπής [δηλαδή της κοινοβουλευτικής επιτροπής οικονομικών κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου «ο περί της Διαχείρισης Χρηματοοικονομικών Κρίσεων (Τροποποιητικός) (Αρ.2) Νόμος του 2012» το Μάϊο του 2012]. Επομένως, ή κάποιοι ουσιαστικά είπαν ψέματα ενώπιον της επιτροπής σε τουλάχιστο δύο περιπτώσεις όπως φαίνεται πιο πάνω ή κάτι άλλο συμβαίνει;
Όσον αφορά στην απορρόφηση ELA (επείγουσα παροχή ρευστότητας) για την Τράπεζα Κύπρου, ο μεν τέως πρόεδρος του διοικητικού της συμβουλίου αναφέρει ότι ουδέποτε αποτάθηκε η τράπεζα για ELA μέχρι τον Ιανουάριο του 2013, και ακόμα και τότε η ρευστότητά της δεν είχε εξαντληθεί και ο πρώην πρόεδρος του διοικητικού της συμβουλίου, Θεόδωρος Αριστοδήμου, ανέφερε ότι απασχόλησε τακτικά το θέμα τις συνεδριάσεις, αλλά δεν τέθηκε ποτέ θέμα ρευστότητας.

Αφού σύμφωνα με τους δύο προέδρους του διοικητικού συμβουλίου δεν τέθηκε θέμα ρευστότητας, τότε πώς στο παρά ένα, η Τράπεζα χρειάστηκε στήριξη με αποτέλεσμα τη προσφυγή στο μνημόνιο ολόκληρου του κράτους;

Οι εκροές πριν το Γιούρογκρουπ: Το άλλο μεγάλο σκάνδαλο και πώς τα μαζεύεις τα ασυμμάζευτα…
Όσον αφορά στις εκροές κεφαλαίων «στο χρονικό διάστημα που ακολούθησε τα κρίσιμα γεγονότα του Μαρτίου του 2013», η κοινοβουλευτική επιτροπή θεσμών σημειώνει ότι το θέμα θα συνεχίσει να εξετάζεται και σύμφωνα με νέα δεδομένα, αλλά και άλλες χρονικές περιόδους. Συνεπώς, θα αναμένεται η τελική έκθεση της επιτροπής, ώστε να παρουσιαστεί και αναλυθεί πιο εκτεταμένα, ειδικότερα αφού ήδη αποφασίστηκε η δημοσιοποίηση των ονομάτων που εμπλέκονται σύμφωνα με τις διάφορες λίστες που διέρρευσαν.

Ανάμεσα στις διαπιστώσεις της κοινοβουλευτικής επιτροπής θεσμών καταγράφονται τα ακόλουθα:
-          Για το θέμα των αξιογράφων, θεωρείται ότι «προκύπτουν σοβαρά θέματα για διερεύνηση πιθανών ευθυνών»[4]
-          Για τις εκτιμήσεις ακινήτων όπως διενεργήθηκαν από την PIMCO, «διατηρεί ερωτηματικά» για τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν και επιφυλάσσεται για περαιτέρω μελέτη του θέματος και «θεωρεί ότι η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου έπρεπε να είχε εμπλακεί στο διορισμό των εταιρειών που διενήργησαν τις εκτιμήσεις των ακινήτων για λογαριασμό της PIMCO»[5], ιδιαίτερα αφού στη βάση αυτή καθορίστηκε το ποσό το οποίο θα δανειζόταν η Κυπριακή Δημοκρατία και «ενδεχομένως να μην αποτελούν ασφαλείς και επιστημονικά τεκμηριωμένες προβλέψεις για το σκοπό που χρησιμοποιήθηκαν», συμμεριζόμενη την απαρέσκεια που εκφράστηκε από εκπροσώπους του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας και του Συνδέσμου Εκτιμητών και Συμβούλων Ακινήτων Κύπρου για τη μη εμπλοκή τους στη διαδικασία
-          Για την πώληση των υποκαταστημάτων των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα, αναγνωρίζεται ότι ήταν αναπόφευκτη και συνδεδεμένη με την αποφυγή του κινδύνου άτακτης χρεοκοπίας. «Η επιτροπή διαμόρφωσε την άποψη ότι η κυπριακή πλευρά δεν εξάντλησε όλα τα περιθώρια διαβούλευσης με στόχο την επίτευξη λιγότερο επαχθών όρων σε σχέση με την υπό συζήτηση συμφωνία..»[6] και «εντοπίζει αδυναμίες και προχειρότητα στις ενέργειες και εκτιμήσεις των αρμοδίων αρχών» και πως «η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου όφειλε να γνωρίζει τους κινδύνους και πως από το 2010 ήταν σε θέση να λάβει τέτοια μέτρα ώστε οι ενδεχόμενες συνέπειες να μην επηρέαζαν το τοπικό τραπεζικό σύστημα» και «από το Νοέμβριο του 2012, που υπογράφτηκε η προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου και της τρόικα, οπότε και τέθηκαν ξεκάθαρα οι απαιτήσεις των διεθνών δανειστών, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ολιγώρησε αναφορικά με τη λήψη των απαιτούμενων αποφάσεων και ενεργειών οι οποίες πιστεύεται ότι θα κατέληγαν σε μια πιο συμφέρουσα διευθέτηση τουλάχιστον του ζητήματος της αποξένωσης των υποκαταστημάτων των τραπεζών στην Ελλάδα ή ακόμα και αποφυγή της. Γενικότερα η επιτροπή εντοπίζει διαχρονικά λάθη, πράξεις και παραλείψεις των εκάστοτε διοικήσεων των τραπεζών που πρέπει να διερευνηθούν»[7] Επιπρόσθετα, «.. έχει την πεποίθηση ότι η κυπριακή πλευρά είχε τη δυνατότητα να διαπραγματευτεί αποτελεσματικότερα..» και «θεωρεί ότι το ζήτημα θα μπορούσε και έπρεπε να τύχει σκληρότερης διαπραγμάτευσης από την κυπριακή πλευρά προκειμένου να επιτευχθεί υψηλότερο και δικαιότερο τμήμα πώλησης».
-          Όσον αφορά στην παροχή επείγουσας ρευστότητας (ELA), η επιτροπή επισημαίνει ότι η Λαϊκή είχε «ξεπεράσει τα όρια των έκτακτων συνθηκών» και «έφθασαν σε κάποιο στάδιο [τα ποσά που απορροφήθηκαν] το 50% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της χώρας μας»[8]. Σημειώνεται ότι η επιτροπή θεωρεί παράδοξο το ότι η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου προέβαινε σε χορηγήσεις ELA, ενώ το προσχέδιο της PIMCO, που καταδείκνυε αφερεγγυότητα σε κυπριακές τράπεζες, είχε κοινοποιηθεί το Δεκέμβριο του 2012. Όσον αφορά στη διοίκηση της Λαϊκής, η επιτροπή διατηρεί «εύλογα ερωτήματα  σε σχέση με τους χειρισμούς της διοίκησης της τράπεζας, η οποία θα έπρεπε να αναζητήσει άλλους τρόπους ανάκαμψης και επίλυσης των προβλημάτων ρευστότητα που αντιμετώπιζε[9]». Παρόμοια ερωτήματα εγείρονται και για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αφού δεν διατύπωνε ενστάσεις και διοχέτευε ρευστότητα «προς μια τράπεζα που πληρούσε τα απαιτούμενα κριτήρια μόνο εικονικά». Η επιτροπή εξέφρασε στην έκθεση και την απαρέσκειά της για την ελλιπή ενημέρωση της οποίας έτυχε κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου «ο περί της Διαχείρισης Χρηματοοικονομικών Κρίσεων (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2012» και ειδικότερα για το θέμα του ELA της Λαϊκής Τράπεζς

Επισημαίνεται, γενικότερα, ότι η συγκεκριμένη έκθεση αναφέρει πάμπολλες φορές «τα κρίσιμα γεγονότα του Μαρτίου του 2013». Σηματοδοτείται πλέον ως κατά κάποιο τρόπο ιστορικό γεγονός, το οποίο αναγνωρίζεται και μέσα στην έκθεση. Δεν φαίνεται να διασαφηνίζεται ποιά είναι αυτά τα γεγονότα (μήπως υπήρχαν και κάποια που δεν είδαν το φως της δημοσιότητας;) και αναφέρονται αόριστα με τη συγκεκριμένη φράση. Στη συνείδηση του κοινού και τη μνήμη του επίσης, μπορεί να μεταφράζονται ως το κούρεμα των ανασφάλιστων καταθέσεων και οι μεγάλες κινητοποιήσεις έξω από τη βουλή. Στην παρούσα φάση, όμως, αυτά τα «γεγονότα», φαίνεται να εμπεριέχουν και άλλες έννοιες. Συμπερασματικά και από το Παράρτημα Ι – Τα κυριότερα γεγονότα που διαδραματίστηκαν σε σχέση με το υπό εξέταση θέμα (σελ 90) συνάγεται ότι «τα κρίσιμα γεγονότα του Μαρτίου του 2013», αναφέρονται στα ακόλουθα:
«16 Μαρτίου 2013              Το Eurogroup, στα πλαίσια συνόδου του, αποφάσισε όπως η Κύπρος προχωρήσει σε γενική απομείωση των καταθέσεων όλων των τραπεζών που δραστηριοποιούνται στην επικράτειά της.
18 Μαρτίου 2013                Ο Υπουργός Οικονομικών, με σχετικό διάταγμά του, κήρυξε την 19η και την 20η Μαρτίου 2013, ως ειδικές τραπεζικές αργίες
19 Μαρτίου 2013                Η Βουλή των Αντιπροσώπων καταψήφισε το κυβερνητικό νομοσχέδιο για την υλοποίηση της απόφασης του Eurogroup της 16ης Μαρτίου 2013
20 Μαρτίου 2013                Ο αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών, εξέδωσε νέο διάταγμα με το οποίο κήρυξε την 21η και την 22η Μαρτίου 2013 ως ειδικές τραπεζικές αργίες
21 Μαρτίου 2013                Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ανακοίνωσε την απόφασή του με την οποία απείλησε για παγοποίηση του τότε επιπέδου της Επείγουσας Παροχής Ρευστότητας (ELA) μέχρι την 25η Μαρτίου 2013, ενώ παράλληλα η μετέπειτα συνέχιση αυτής της παροχής, όπως αναφέρεται στην ίδια απόφαση, μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο μελέτης μόνο εφόσον θα υπήρχε πρόγραμμα στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με το οποίο να διασφαλίζεται η φερεγγυότητα των εμπλεκόμενων τραπεζικών ιδρυμάτων
22 Μαρτίου 2013                Τέθηκε σε ισχύ ο περί Εξυγίανσης Πιστωτικών και Άλλων Ιδρυμάτων Νόμος του 2013
25 Μαρτίου 2013                (1)Το Eurogroup ανακοίνωσε την επίτευξη συμφωνίας με τις κυπριακές αρχές στα κυριότερα στοιχεία του μακροοικονομικού προγράμματος αναπροσαρμογής (2) Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου διόρισε ως ειδικούς διαχειριστές για την εκτέλεση των μέτρων εξυγίανσης τους κ. Ντίνο Χριστοφίδη και κ. Άντρη Αντωνιάδου για την Τράπεζα Κύπρου και τη Λαϊκή Τράπεζα, αντίστοιχα (3) Ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου εξέδωσε το «περί της Πώλησης Εργασιών της Τράπεζας Κύπρου Δημόσιας Εταιρίας Λτδ Διάταγμα του 2013» και το «περί της Πώλησης Εργασιών της Cyprus Popular Bank Public Co Ltd Διάταγμα του 2013»
26 Μαρτίου 2013                Υπογράφηκαν οι συμφωνίες πώλησης των υποκαταστημάτων των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα
28 Μαρτίου 2013                (1)Το Υπουργικό Συμβούλιο με διάταγμά του που εκδόθηκε δυνάμει του περί Ερευνητικών Επιτροπών Νόμου διόρισε τριμελή Ερευνητική Επιτροπή για να εξετάσει την ευθύνη ή και τις ευθύνες για την κατάσταση στην οποία περιήλθε το τραπεζικό σύστημα και γενικά η οικονομία της Κυπριακής Δημοκρατίας (2) Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ανακοίνωσε την επαναλειτουργία των τραπεζών στην Κύπρο, ενώ παράλληλα εξέδωσε το πρώτο «περί της Επιβολής Προσωρινών Περιοριστικών Μέτρων στις Συναλλαγές σε περίπτωση Έκτακτης Ανάγκης Διάταγμα του 2013»[10]







[1] Βλ. σελ. 66
[2] Προσχέδια Έκθεση κοινοβουλευτικής θεσμών για οικονομία, σελ 69
[3] Η κοινοβουλευτική επιτροπή θεσμών σημειώνει στην εν λόγω έκθεση ότι προτίθεται να εξετάσει περαιτέρω το θέμα ενημέρωσης του διοικητικού συμβουλίου της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου όσον αφορά στον ELA
[4] Οππ, σελ 76
[5] οππ
[6] Οππ σελ 80
[7] οππ
[8] Οππ, σελ 85
[9] Οππ σελ 86
[10] Οππ, σελ 92-95

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου