4 Απρ 2014

Όταν τα ΜΜΕ ρίχνουν τον Περδίκη σαν μαϊντανό του θεάματος, κάτι θέλουν να λογοκρίνουν



Η μόνη έρευνα που έχει γίνει μέχρι στιγμής που άγγιξε τις αιτίες της οικονομικής κρίσης, τα αιτία της δηλαδή στον τραπεζιτικό τομέα, είναι αυτή της επιτροπής θεσμών. Ακόμα και όταν διεξαγόταν το θέαμα της επιτροπής Πική, ήταν σαφές ότι η πραγματική έρευνα, με τις πραγματικές ερωτήσεις, και όχι τις απόπειρες συγκάλυψης, ήταν εκείνη στην επιτροπή θεσμών. Και παρά το ότι η συγκεκριμένη έρευνα φάνηκε από την αρχή να ενοχλεί κάποιους στα ΜΜΕ, στο τέλος αναγκάστηκαν να την καλύψουν – διότι εκεί ακριβώς γινόταν η πραγματική συζήτηση και διερευνούνταν τα δεδομένα. Αλλά υπήρχε και ένα σημείο που φάνηκε να ενοχλεί γενικά το Φιλελεύθερο ως έντυπο – το θέμα της διαπλοκής των ΜΜΕ και δημοσιογράφων. Ο κ. Συλλούρης τόλμησε να το πει και αμέσως ξεκίνησε η εκστρατεία να «δώσει ονόματα». Κάτι που όπως ήξεραν δεν ήταν εφικτό. Το άγχος φάνηκε και στην τωρινή επίθεση. Ο λόγος είναι απλός – η υπόθεση μεταφοράς χρημάτων σε λογαριασμό συγκεκριμένου/νης δημοσιογράφου μάλλον αφορούσε δημοσιογράφο του Φιλελευθερου. Ο Α. Μιχαηλίδης, την Πέμπτη 3/4 ήταν σχεδόν ειλικρινής στην επίθεση εναντίον του κ. Συλλούρη για «λαϊκισμό»:  εστίασε στην κατηγορία για χρηματισμό δημοσιογράφου και προσπάθησε να δικαιολογήσει την περίπτωση, κάνοντας, βέβαια, επίθεση δαιμονοποίησης στον κ. Συλλούρη. Όμως, δεν βρήκε λέξη να πει για τον κ. Περδίκη που εστίασε επίσης σε ονόματα αλλά.. πολιτικών. Μέρος της εκστρατείας των ΜΜΕ αφορά και στην μετατόπιση της έμφασης από τα ίδια και το ρόλο τους στη συγκάλυψη των προβλημάτων και των σκανδάλων των τραπεζών.



Τα ΜΜΕ και η καχυποψία για τις έρευνες που αφορούν τις τράπεζες – και ο φόβος για την δημόσια συζήτηση για την διαπλοκή τραπεζών και ΜΜΕ
Η πρώτη αναφορά στα ΜΜΕ μόλις κυκλοφόρησε το προσχέδιο ήταν ότι «υπήρχαν αναφορές σε πολιτικούς αλλά όχι σε δημοσιογράφους». Και μετά η εστίαση επικεντρώθηκε στο ότι σε ονόματα -και των πολιτικών- υπήρχε ΧΧΧ, αντί τα ονόματα. Ήταν μια μετατόπιση γιατί για όποιον παρακολουθούσε το θέμα τα ονόματα των πολιτικών που είχαν δάνεια ή που εμπλέκονταν σε απόσβεση δανείων μετά από συμβιβασμό, δεν είχαν τίποτα το ιδιαίτερο σε σχέση με άλλες περιπτώσεις. Το θέμα επανέρχεται στην επικαιρότητα από την περασμένη άνοιξη και συχνά είναι σαν αντιπερισπασμός - την άνοιξη λ.χ. για το θέμα των εκροών. Όταν λ.χ. έγινε η κατάθεση του αρμοδίου της Τράπεζας Κύπρου στην επιτροπή Πική φάνηκε καθαρά, ότι τηρήθηκαν οι νομότυπες διαδικασίες. Θα ήταν άλλωστε ανόητο να πιστέψει κάποιος ότι θα γίνονταν παρανομίες σε τέτοιο θεσμικό επίπεδο. Οι αποσβέσεις είχαν να κάνουν με διακανονισμό – κάτι που είναι πρακτική των τραπεζών για να εξασφαλίσουν μέρος τουλάχιστον, από μια διαμάχη, στην οποία μπορεί και να μην κερδίσουν. Προϋποθέτει, βέβαια, ότι ο εμπλεκόμενος είναι είτε δικηγόρος, είτε έχει χρήματα να τραβηξει το θέμα στα δικαστήρια. Όπως αναφέρθηκε μετά από τις επιλεκτικές δημοσιοποιήσεις ονομάτων από τον κ. Συλλούρη, ακριβώς για να δείξει πόσο περίπλοκο ήταν το θέμα της τεκμηρίωσης ότι έγινε κάτι το ιδιαίτερο,[1]  τα μέχρι στιγμής γνωστά δάνεια πολιτικών, δεν φαίνεται να έχουν κάτι το ιδιαίτερο. Αν υπάρχει ένα θέμα με τα δάνεια των τραπεζών πέρα από τα κόλπα του κ. Βγενόπουλου, αυτό είναι η ανανέωση δανείων εκατοντάδων εκατομμυρίων σε λίγες επιχειρήσεις που έχουν οδηγήσει τα μη εξυπηρετουμενα δάνεια σε δυσθεώρητα ύψη – και απειλούν άμεσα την οικονομία. Αλλά αυτά δεν ήταν πολιτικών. Είναι της οικονομικής ελίτ. Και μερικοί δεν μιλούν εύκολα, και πρωτοσέλιδα για τις επιχειρήσεις Σιακόλα, Λεπτού, Αριστοδήμου κλπ.
Αλλά υπήρχε και ένα ιδιαίτερο θέμα για τα ΜΜΕ - η αναφορά των εφημερίδων στο ότι "δεν υπήρχε όνομα δημοσιογράφου" ήταν μια ενδιαφέρουσα έκφραση "ανακούφισης", αλλά και συγκάλυψης. Το θέμα αφορά την μεταφορά μερικών χιλιάδων ευρώ στο λογαριασμό δημοσιογράφου από την εταιρεία focus του κ. Ζολώτα, φίλου του κ. Βγενόπουλου. Όλες οι ενδειξεις φαίνεται να δείχνουν ότι ο/η εν λόγω δημοσιογράφος εργάζεται στο Φιλελεύθερο. Και οι φήμες δεν περιορίζονται μόνο στο συγκεκριμένο ποσό. Αλλά, φυσικά, ο/η δημοσιογράφος θα έχει κάποια εκδοχή -όπως φάνηκε και από το κείμενο του κ. Μιχαηλίδη- ότι πρόσφερε υπηρεσίες. Το ουσιώδες, όμως, με τα ΜΜΕ δεν είναι ο χρηματισμός συγκεκριμένων δημοσιογράφων – και αυτό δεν χρειάζεται να γίνει με χαριστικά δάνεια, ή οφθαλμοφανή εμβάσματα. Υπάρχουν και άλλοι τρόποι. Το ουσιώδες είναι η διαφήμιση την οποία έχει η εφημερίδα και αφορά τα εισοδήματα του εκδότη. Αυτός καθορίζει την πολιτική και είναι η συντακτική πολιτική που μέτρα στην εφημερίδα. Στην σελίδα 10, ο/η καθένας/καθεμιά μπορεί να γράφει ό,τι θέλει. Όμως, η απόφαση να προβληθεί κάτι πρωτοσέλιδα -και με ποιά κωδικοποίηση- δεν είναι του δημοσιογράφου ή κατά κύριο λόγο του δημοσιογράφου. Είναι η γραμμή της αρχισυνταξίας που καθοδηγείται από τα συμφέροντα του έκδοτη. Πίσω από τα εύκολα λόγια για το λειτούργημα του δημοσιογράφου, ο δημοσιογράφος είναι ένας εργαζόμενος σε μια επιχείρηση  με στόχο το κέρδος. Το να καμώνονται οι δημοσιογράφοι ότι δεν το καταλαβαίνουν, και άρα ότι συμμετέχουν στη διαπλοκή των συμφερόντων των εκδοτών με τους χρηματοδότες τους στις τράπεζες, είναι κωμικό.
Σε αυτό το πλαίσιο,  τα ΜΜΕ από τον Αύγουστο του 2012, όταν άρχισαν να διαρρέουν τα σκάνδαλα των τραπεζών μετά που έριξαν στην οικονομία στο μηχανισμό στήριξης τον Μάιο-Ιούνιο του 2012, ήταν να αλλάξουν ατζέντα στο δημόσιο διάλογο. Ο πιο απροκάλυπτος στην αρχή ήταν ο Πολίτης. Οταν άρχισε η διαρροή των σκανδάλων της Λαϊκής και της Τράπεζας Κύπρου έκανε την πρώτη προσπάθεια μετατόπισης – πρόβαλε πρωτοσέλιδα την εκδοχή του κ. Καρυδά, ενός από τους δύο άμεσα εμπλεκόμενους στην αγορά -η οποία έγινε με παραπλάνηση του κοινού- ελληνικών ομολόγων άξιας άνω των 2 δις το 2009-10: ότι δεν είχαν πρόβλημα οι τράπεζες αλλά ότι τον κατηγορούσαν γιατί …δεν έδωσε δάνειο την Ομόνοια.[2] Στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο Πολίτης ήταν ακόμα πιο ξεκάθαρος όταν σε πρωτοσέλιδο κείμενο στις 2/9 απειλούσε με «κλείσιμο των τραπεζών τον Οκτώβριο» -ένα ψέμα το οποίο αναφέρθηκε για πρώτη φορά τότε και θα χρησιμοποιείτο έμμεσα η άμεσα αρκετές φορές μέχρι τον Μάρτιο του 2013- διότι οι έρευνες και οι αποκαλύψεις για τα σκάνδαλα των τραπεζών «υπονόμευαν τον τραπεζιτικό τομέα». Προφανώς, τα συμφέροντα πίσω από τον Πολίτη στρατεύθηκαν για να εμποδίσουν τη συζήτηση. Και όπως αποκάλυψε ο Μ. Ολύμπιος του ΠΑΣΕΧΑ, ο οποίος ήταν από τους λίγους που έθεταν το θέμα των τραπεζών δημόσια την περίοδο 2010-11, η εφημερίδα από ένα σημείο και μετά άρχισε να τον λογοκρίνει. Την πιο ειλικρινή θέση για το πώς οι τράπεζες καθόριζαν και καθορίζουν τα πρωτοσέλιδα και την ατζέντα των εφημερίδων την έγραψε ο κ. Παράσχος της Καθημερινής:
«Όταν μια επιχείρηση ΜΜΕ, ξεκινά την κάθε νέα χρονιά, έχοντας διασφαλισμένο διαφημιστικό κονδύλι πέραν του ενός εκατομμυρίου από μία μόνο τράπεζα και τα ανάλογα από τις άλλες, τότε ο καθείς αντιλαμβάνεται ποιος υπαγορεύει τους όρους του παιχνιδιού. Όταν παράλληλα, ΜΜΕ λάμβαναν δάνεια εκατομμυρίων και μεγάλα παρατραβήγματα με «ευκολίες πληρωμής», τότε ποιός δημοσιογράφος μπορούσε να τα βάλει με τις τράπεζες, χωρίς να χάσει τη δουλειά του; Υπάρχουν κι άλλα, όπως οδηγίες τραπεζιτών για πιέσεις, π.χ. προς την εποπτική αρχή ή για προστασία της εποπτικής αρχής. Τα είδαμε και στο πολύ πρόσφατο παρελθόν να συμβαίνουν σε σύμπραξη τραπεζιτών, πολιτικών και ΜΜΕ.»
Η «δουλειά» από ποιούς γινόταν, αν όχι από δημοσιογράφους, αυλικούς του συστήματος ή και αιχμάλωτούς του;… Έχουμε ευθύνη και οι δημοσιογράφοι για την κατάσταση στην πατρίδα μας; Έχουμε[3]
 
Ο Περδίκης σαν μαϊντανός του θεάματος: προσφέροντας ανώδυνα θεάματα που μετατοπίζουν τη συζήτηση από την ουσία, αλλά και που συγκαλύπτουν - ή γιατί ο Περδίκης κάλυπτε τον Ορφανίδη μέχρι το 2012 και γιατί ποτέ δεν αναρωτήθηκε για τη σύγκρουση συμφερόντων στην επιτροπή οικονομικών της Βουλής
Σε τέτοιες φάσεις, χρησιμοποιείται ο Περδίκης. Μέχρι την άνοιξη του 2012, ο κ. Περδίκης ήταν πειθήνιος και δεν έλεγε κουβέντα για τα τραπεζιτικά. Και μετά άρχισε να εμφανίζεται, όπως και με άλλα θέματα, ως θέαμα για να μετατοπίσει την έμφαση εκεί που θα ήθελαν οι καναλάρχες στους οποίους προσφέρει παραστάσεις με αντάλλαγμα την προσωπική προβολή. Η χρήση του από το τραπεζιτικό κύκλωμα φάνηκε στις αρχές της άνοιξης μετά το κούρεμα. Ο Περδίκης τότε δεν εστίασε ούτε στα προβληματα των τραπεζών, ούτε στο θέμα Λούτσιου, αν υποθέσει κάποιος ότι είναι απλώς σκανδαλοθήρας. Αντίθετα, ήταν μέρος της επίθεσης ενάντια τον κ. Δημητριάδη για να μετατοπιστεί η έμφαση από το ποιοί και πώς αποφάσισαν για το κούρεμα. Και σε εκείνη την συγκυρία, η συγκάλυψη ήταν ακόμα πιο κραυγαλέα. Ο κ. Περδίκης άρχισε να μιλά για δάνεια των πολιτικών, αλλά ποτέ δεν τόλμησε να αγγίξει το πραγματικό σκάνδαλο της βουλής – ότι ένας από τους επικεφαλής των δικηγορικών γραφείων που εξυπηρετούσαν τη Λαϊκή Τράπεζα ήταν και επικεφαλής της επιτροπής οικονομικών. Μόνο ο κ. Δημητριάδης τόλμησε να πει στη βουλή ότι όσοι είχαν σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ της ιδιότητας του βουλευτή και οικονομικών συμφερόντων με τις τράπεζες, έπρεπε να το δηλώσουν. Ενοχλήθηκαν τότε μερικοί βουλευτές. Και ο Περδίκης προφανώς τους συμπαραστάθηκε, όπως και στους μεγαλοκαταθέτες που ακόνιζαν από τότε τα μαχαίρια ενάντια στον Δημητριάδη. Και προφανώς και ο κ. Περδίκης.






Ένα δείγμα της διαπλοκής των ΜΜΕ – πως ο Φιλελεύθερος κατασκεύασε μια υστερία, η οποία ήταν βολική για τα συμφέροντα πίσω από την επιχείρηση – ή πως οι συγγενείς και οι «δικοί» πρέπει να εξαιρούνται από τη διερεύνηση της σύγκρουσης συμφερόντων
Για να κατανοηθεί πώς κατασκευάζει μια εφημερίδα το θεάματα, τα οποία βολεύουν τους έκδοτες και τα συμφέροντα που εκφράζει – και πώς οι δημοσιογράφοι (αναγκαστικά ή μη) υπακούουν, αρκεί να δει κάποιος πως -και γιατί- ο Φιλελεύθερος πέρασε σε πλήρη επίθεση εναντίον του κ. Δημητριάδη το Σεπτέμβριο του 2013: πίσω από όλα ήταν το θέμα των διορισμών στο Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας Κύπρου και ο «κίνδυνος» να κοπούν σύμβουλοι - ανάμεσα τους ήταν και ένας γαμπρός δημοσιογράφου του οικονομικού τμήματος της εφημερίδας και διορισμένος σύμβουλος του αρχιεπίσκοπου. Το θέμα αποκαλύφθηκε τον Νοέμβριο, μετά από την δημοσιοποίηση ενός sms το έκδοτη του Φιλελευθέρου προς τον νέο επικεφαλής της Τράπεζας Κύπρου. Ιδού το sms και ακολουθούν οι πρωτοσέλιδοι τίτλοι του Φιλελευθέρου από τις 16 μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου. Η οργή της εφημερίδας για την επιμονή του κ. Δημητριάδη να γίνει έλεγχος για σύγκρουση συμφερόντων, είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική με φόντο τις σχέσεις της εφημερίδας -του έκδοτη αλλά και συντάκτη- με μέλος του ΔΣ και την αρχιεπισκοπή.
Το sms:
«Δεν γίνεται να λείπω δυο μέρες στην Αθήνα και επιστρέφοντας να σε βρίσκω πρόεδρο!!! Έχασα πολύ παρασκήνιο – έτσι μου λένε οι του Οικονομικού. Άμεση στροφή στο styling παρακαλώ – Έχω πολύ καλούς να σε βοηθήσουν.
Ο Ζωγραφακης είναι πολύ καλός φίλος μου και πανέξυπνος, ο Κατσαρός γαμπρός του Πανικου Χαραλάμπους μας και με αυτόν που έκλεισα τη συμφωνία με τον επίσης «δικό μου» Μακαριότατο και το Μεγκα. Θα έχεις access και πλήρη και σε τηλεόραση μέσω «Φ» πλέον. Θέλω την πρώτη αποκλειστική συνέντευξη εννοείται για «Φ» και Cyprus Weekly. Φιλιά Ν..»
Από Καθημερινή, 17/11/2013, σελ. 8 [στην αρχική του εκδοχή δημοσιεύτηκε στην ίδια εφημερίδα στις 10/11, σελ.2].

Οι πρωτοσέλιδοι τίτλοι
16/9/2013: Παράταση για Τράπεζα Κύπρου. Διαβιβάζονται επιστολές στους δυο σύμβουλους της από την Κεντρική. Ο τόνος είναι ακόμα ήπιος.
17/9/2013Έξι στο στόχαστρο του διοικητή. Ο Δημητριάδης αμφισβητεί τρεις Ρώσους και τρεις Κύπριους. Ο τόνος της εφημερίδας γίνεται πιο έντονος με σαφή αίσθηση ενόχλησης. Η εφημερίδα έμμεσα απειλεί.
18/9/2013:  Προσβάλει και προκαλεί. Πόλεμο κατά των κυπριακών ΜΜΕ σχεδιάζει η Κεντρική. Το θέμα αφορούσε ένα σημείωμα που  δεν εγραψε καν ο κ.Δημητριαδης. Ήταν όμως η μετωπική επίθεση διότι επέμενε για έλεγχο σύγκρουσης συμφερόντων. Και η πρώτη σελίδα της εφημερίδας ήταν γεμάτη από μικρούς και μεγάλους τίτλους που "φώναζαν" επίθεση ενάντια τον κ. Δημητριάδη: «Υποβόσκει κρίση και μέσα στην Κεντρική», «Πέρασαν 4 σύμβουλους από ανάκριση. Από «Ιερά εξέταση» πέρασαν χθες..», «Έξαλλοι οι επιχειρηματίες». Ήταν σαφές – ο Φιλελεύθερος δεν ήθελε έλεγχο, του φίλου, του γαμπρού, του συνέταιρου. Διότι όπως επίσης αναγγέλθηκε σε εκείνο το ιστορικό πια πρωτοσέλιδο της διαπλοκής  «Φιλελεύθερος και Mega ενώνουν δυνάμεις.» Όπως ανέφερε και ο έκδοτης στο sms.
19/9/2013. Στο Ανώτατο για το διοικητή. Ο πρόεδρος δηλώνει αποφασισμένος να λύσει οριστικά το πρόβλημα με Δημητριάδη. Έτσι τα συμφέροντα απαιτούσαν πια να σταματήσουν γενικά οι έλεγχοι για σύγκρουση συμφερόντων. Να λυθεί το «πρόβλημα» και να αποκτήσουν έλεγχο στην Κεντρική τα συμφέροντα πίσω από τα πρωτοσέλιδα. Διότι όταν ένα σημείωμα μετατρέπεται σε πρωτοσέλιδο θέμα, προφανώς η εφημερίδα κατασκευάζει ψευδογεγονός με στόχους πέρα από το θέμα. Το sms  του έκδοτης ήταν αποκαλυπτικό.




[1] Τα ονόματα τα οποία δημοσιοποίησε αφορούσαν σε αμφιλεγόμενες περίπτωσεις έτσι και αλλιώς – ο κ. Προδρόμου επιμένει ότι δεν είχε εμπλοκή, ενώ ο κ. Γεωργίου ότι το θέμα αφορούσε σε εταιρεία που ενέραψε ως δικηγόρος.
[2] Βολές από Καρυδά για Ομόνοια Λαϊκό, Πολίτης 24/8/2012. Αξίζει να αναφερθεί ότι η εφημερίδα δεν είχε προβάλει το σκάνδαλο της αγοράς των ελληνικών ομολόγων – απλώς προέβαλε τη δικαιολογία του κ. Καρυδά, χωρίς ούτε καν το πλαίσιο. Άλλωστε η προσπάθεια για μετατόπιση του θέματος με αστείες δικαιολογίες δεν ήταν μόνο του Καρυδά – ανάλογα είχε κάνει και ο κ. Σαρρής , αλλά και ο κ. Πικής τον επόμενο χρόνο στην «επιτροπή» της οποίας προήδρευε.
[3] Καθημερινή, 9/12/2012.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου