18 Απρ 2014

Τα δύο πρόσωπα μας



Αφορμή αυτού του κειμένου ήταν η πρόσφατη αγοροπωλησία ακινήτου μεταξύ της πρώτης κυρίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου. Τα γεγονότα είναι απλά. Η οικογένεια του Προέδρου αγόρασε δύο οικόπεδα που γειτνείαζαν με την οικογενειακή οικία τους σε μια εκ πρώτης όψεως συνηθισμένη και απλή συναλλαγή. Δεν υπονοώ ότι υπήρξε οτιδήποτε το μεμπτό ή το παράτυπο, αλλά το συμβάν αυτό φέρνει στην επιφάνεια ένα γενικό προβληματάκι.

Βλέπετε όλοι μας έχουμε δύο πρόσωπα. Είμαστε, από την μια πολίτες, ενός κράτους και από την άλλη, ιδιώτες πωλητές ή αγοραστές σε μια αγορά. Η μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου δεν πρέπει να απασχολείτε ιδιαίτερα με τη σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ των δύο αυτών ‘προσώπων’ μας, αφού η πολιτειακή μας ιδιότητα παίρνει σάρκα και οστά μόνο όταν βρισκόμαστε μπροστά από μια κάλπη. Όλες τις υπόλοιπες στιγμές της καθημερινότητας μας συνεχίζουμε να φορούμε την ‘ιδιωτική’ μας μάσκα.
Τί γίνεται όμως με όσους κατέχουν δημόσια αξιώματα; Τί γίνεται με τα μέλη της Κυβέρνησης, τους βουλευτές, ακόμα και τους δημόσιους υπαλλήλους; Όλοι αυτοί πρέπει καθημερινά να αντιμετωπίσουν και να αντισταθμίσουν τα συγκρουόμενα συμφέροντα των δύο ιδιοτήτων τους. Από την μια, πρέπει να λειτουργούν ως αντιπρόσωποι και έμπιστοι του κράτους για το οποίο εργάζονται και από την άλλη, πρέπει να σκέφτονται και το δικό τους προσωπικό συμφέρον.

Ας πάρουμε το πρόσφατο παράδειγμα. Ο Πρόεδρος και η γυναίκα του, με την ιδιότητα τους ως ιδιώτες στην εν λόγω αγοροπωλησία, θα στοχεύσουν, όπως όλοι μας άλλωστε, στη συνθηκολόγηση της πιο ευνοϊκής για τους ίδιους σύμβασης. Θα προσπαθήσουν να ρίξουν την τιμή, να εισάγουν όρους για ευνοϊκότερους και πιο ελαστικούς τρόπους αποπληρωμής κτλ. Αδιαμφισβήτητα, δεν μπορούν να εισάγουν στους όρους της συμφωνίας οποιαδήποτε οφέλη και υποχρεώσεις που να σχετίζονται με την πολιτειακή τους ιδιότητα. Θα ήταν ανεπίτρεπτο, ας πούμε, να υποσχεθούν στον Αρχιεπίσκοπο ευνοϊκή μεταχείριση σε θέματα που αφορούν τον δημόσιο τομέα, όπως ας πούμε την έκδοση πολεοδομικών αδειών για ανέγερση ξενοδοχειακού συγκροτήματος σε περιοχή που δεν επιτρέπεται.

Το γεγονός ότι το άλλο πρόσωπο στην συγκεκριμένη περίπτωση ήταν ο Αρχιεπίσκοπος είναι, σε κάποιο βαθμό, άσχετο. Δεν αλλάζει η εικόνα αν το άλλο συμβαλλόμενο μέρος είναι η Αρχιεπισκοπή ή ένας μεγάλος κολοσσός, ή μια μικρή εταιρία ή ακόμη ένας ιδιώτης, αφού η νομική σχέση παραμένει ίδια ανεξαρτήτως του ποιός είναι το αντισυμβαλλόμενο μέρος.

Στο τέλος της ημέρας, μπορεί να μην υπάρχει τίποτα το παράτυπο ή το αντικανονικό σε μια τέτοια συναλλαγή. Είναι, όμως, φανερό ότι αυτή η διπλή ιδιότητα δημιουργεί της συνθήκες για διαφθορά. Ίσως εγώ και εσύ, ή ακόμα και ο τωρινός ή ένας μελλοντικός αξιωματούχος του κράτους να μην υποπέσει στον πειρασμό αυτό. Ίσως η πλειοψηφία να μην υποπέσει σε αυτό τον πειρασμό, αλλά όσο υπάρχει ο πειρασμός, κάποιος, κάποτε σίγουρα θα τσιμπήσει.

Άντης Γεωργίου 







Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου