18 Απρ 2014

Όταν η επί παραγγελία δημοσιογραφία ξεχνά: τί έγραφαν τα ΜΜΕ και τί έλεγαν οι πολιτικοί για τις τράπεζες, αλλά και τον κ. Βγενόπουλο το 2009 και τί λεγόταν για τους τραπεζίτες το καλοκαίρι του 2010



Η προσπάθεια του Πολίτη να κατασκευάσει ένα θέαμα γύρω από τη Focus για να μετατοπίσει τη συζήτηση μακριά από την ουσία των προβλημάτων στο τραπεζιτικό τομέα που οδήγησαν στην κρίση, δεν ήταν απλώς μια υπεκφυγή. Ο Πολίτης, αλλά και τα αλλα ΜΜΕ που τον ακολούθησαν στην προσπάθεια -η οποία άλλωστε δεν ήταν η πρώτη στο πλαίσιο της απόπειρας υπονόμευσης της έρευνας- δεν το έκαναν για πρώτη φορά. Πριν από το 2012, σκόπιμα λογόκριναν -με βάση και τον εκβιασμό της διαφήμισης από τις τράπεζες, αλλά και τα συμφέροντα που εκπροσωπούσαν- οποιαδήποτε συζήτηση για τα προβλήματα των τραπεζών - ακόμα και όταν ήξεραν πολύ καλά για τις ανάγκες της Λαϊκής- ενώ το 2012, αφού οι δυο τράπεζες οδήγησαν την κοινωνία στο μηχανισμό στήριξης, τα ΜΜΕ συνέχισαν την προσπάθεια ελεγχόμενης πληροφόρησης για το εύρος της ευθύνης του τραπεζιτικού τομέα. Είναι σε αυτό το πλαίσιο που η προσπάθεια να συνδεθεί λ.χ. η αριστερά με το Βγενόπουλο είναι και ένα δύσκολο εγχείρημα εμπειρικά – αλλά για τα ΜΜΕ είναι αναγκαίο διότι η αριστερά ήταν όντως η μόνη παράταξη που άγγιξε δημόσια το πρόβλημα των τραπεζών από το 2009. Και ακριβώς γιατί ο λόγος της ήταν αποκαλυπτικός -και τώρα επιβεβαιώνεται- για αυτό προσπαθούν -όσοι συγκάλυπταν τότε- να τον λογοκρίνουν. Διότι τα τεκμήρια είναι εκεί: το 2009-10 λ.χ. -αλλά και μετά- οι άλλοι όχι απλώς σιωπούσαν, αλλά προστάτευαν τον κ. Ορφανίδη και κατηγορούσαν την τότε κυβέρνηση ότι δεν «στήριζε» αρκετά τις τράπεζες, ότι ερχόταν σε αντιπαράθεση μαζί τους κλπ. Και τα ΜΜΕ ήταν μέρος αυτού του σεναρίου. Διότι στο τέλος στην πολιτική μέτρα το τί έγινε και τί καταγράφηκε στο δημόσιο λόγο. Ο  κ. Βγενόπουλος λ.χ. ήταν στην Κύπρο το 2009 και πίεζε για τα συμφέροντά του, ενώ πίεση ασκούσαν και οι τράπεζες ευρύτερα. Ιδού λοιπόν τί έλεγαν και η αριστερά και η δεξιά τότε – ποιοί προσπαθούσαν να συγκαλύψουν τις τράπεζες και ποιοί διεκδικούσαν από τότε ότι έπρεπε να υπάρξει έλεγχος.

Τα ακόλουθα αποσπάσματα είναι μια ανάλυση των δημοσιευμάτων των εφημερίδων τότε[1]..Τότε που η κυβέρνηση πίεζε τις τράπεζες και κάποιοι την κατηγορούσαν ότι "δεν βοηθούσε τις τράπεζες" και - ήθελε μάλιστα να τις φορλογήσει! Ό,ποιος πληρώνεται για να πάρει μια θέση το δείχνει.

Πώς ο τότε πρόεδρος προειδοποιούσε από το 2009 για την τάση των τραπεζών για ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία και σε βάρος των πολιτών  - σήμερα ο Φιλελεύθερος που του πήρε τη συνέντευξη φαίνεται να θέλει να λογοκρίνει ακόμα και το δικό του δημοσίευμα
 Στις 14/6 ο Πρόεδρος Χριστόφιας έδωσε συνέντευξη στο Φιλελεύθερο και ήταν σαφής η δυσφορία του με τη στάση των τραπεζών.[2] Μια από τις ερωτήσεις είναι αποκαλυπτική του τότε κλίματος:
«Δημοσιογράφος: Υπάρχουν, όμως κάποια πράγματα που θα μπορούσαν να αναζωογονήσουν την οικονομία, όπως είναι τα πιο χαμηλά επιτόκια. Μπαίνει ένα θέμα από την πλευρά της Κεντρικής Τράπεζας από τον περασμένο Οκτώβρη και τίθεται από τις ίδιες τις τράπεζες. Έκδοση τριετών χρεογράφων που θα υποθηκευτούν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για άντληση ρευστότητας. Για να αποκτήσουν πιο φθηνό χρήμα. Η Κυβέρνηση στέκεται με επιφύλαξη. Αρνητικά
Η απάντηση του Προέδρου και η στιχομυθία που ακολούθησε ήταν ενδιαφέρουσα και σχεδόν προφητική:
«ΠρόεδροςΓια να το κάμουν τί αυτό το χρήμα οι τράπεζες; …
Δημοσιογράφος: Δεν έχουν πλεονάζουσα ρευστότητα λένε..
Πρόεδρος: Έχουν ρευστότητα. Και μεγάλη μάλιστα. Οι κυπριακές τράπεζες, όμως δεν την αξιοποιούν. Αυτό παραδέχονται οι ίδιοι. Ότι έχουν πλεονάζουσα ρευστότητα. Συγκεκριμένη Τράπεζα, για παράδειγμα, εξασφάλισε πρόσφατα 1 δις ευρώ. Εκδώσαμε χρεόγραφα 1.2 δις τα οποία ρίξαμε στην αγορά.
Δημοσιογράφος: Αναζητούν χρήμα με χαμηλότερο κόστος.
Πρόεδρος: Οι Τράπεζες πρέπει να διορθώσουν αυτά στα οποία οι ίδιες έχουν προχωρήσει και που σχετίζονται με τα ψηλά καταθετικά επιτόκια.
Δημοσιογράφος: Σκοπεύετε να κάνετε κάποια νέα κίνηση προς τις Τράπεζες, εκτός από τη δημόσια έκκληση για μείωση των επιτοκίων;
Πρόεδρος: Και άλλη κίνηση προς τις Τράπεζες;…. οι Τράπεζες είναι κερδοφόρες. Με πολλά εκατομμύρια ευρώ το χρόνο. Εκτός και αν θα πούμε ότι επειδή δεν είναι 500 εκατομμύρια τα κέρδη και είναι 400 εκατ., ζημιώνουν.»

Όταν ο Σταυράκης ήταν σε κόντρα με τις τράπεζες -και το Βγενόπουλο- ενώ ο νυν πρόεδρος του ΔΗΣΥ κατηγορούσε την τότε κυβέρνηση ότι δεν άκουε τις απαιτήσεις των τραπεζιτών
[….] Το Ιούλιο του 2009 υπήρχε μια πρωτοσέλιδη καταγραφή της κυβερνητικής προσπάθειας να δεσμεύσει τις τράπεζες: «Μάχη Σταυράκη με τράπεζες. Πίεση για ανανέωση ρευστότητας έναντι μείωσης επιτοκίων».[3].Όπως αποδείχθηκε, ωστόσο, στο υπάρχον νομικό - θεσμικό πλαίσιο, και χωρίς τη στήριξη του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, οι τράπεζες δεν είχαν να αντιμετωπίσουν ουσιαστικό μοχλό πίεσης…[….]

Ο Α. Νεοφύτου σε ένα κείμενο του ένα χρόνο μετά, [4] όταν επιχειρηματολογούσε γιατί δεν πρέπει να φορολογηθούν οι τράπεζες, επικαλείτο το δάνειο για να το παρουσιάσει, ως το μόνο «θετικό» που είχε κάνει η κυβέρνηση για τον τραπεζικό τομέα – και την κατηγορούσε, μάλιστα, ότι ήταν εχθρική, γενικά…..

Ο εκβιασμός του Βγενόπουλου το 2009 και ποιοί τον στήριζαν…
[….] Το θέμα κυριαρχούσε στα πρωτοσέλιδα και στις 16 Μαΐου του 2009, ο Φιλελεύθερος είχε το χαρακτηριστικό πρωτοσέλιδο τίτλο: «Βόμβα από τη Μαρφίν». Στις 18 Μαΐου, οι μέτοχοι της Λαϊκής ενέκρινα πλειοψηφικά την εισήγηση Βγενόπουλου. Ακολούθησαν έντονες κριτικές προς την Κυβέρνηση, γιατί δεν απέτρεψε το ενδεχόμενο. Ο πρωτοσέλιδος τίτλος του Φιλελευθέρου στις 19/5 λ.χ. ήταν «Χιονοστιβάδα αντιδράσεων». Ο Α. Νεοφύτου, σε εκείνο το πλαίσιο, είχε δηλώσει: «Εκφράζουμε την λύπη μας, αλλά και τον προβληματισμό μας για την απόφαση…»  και ζήτησε να προβληματισθεί η «κυπριακή πολιτεία στο σύνολο της». Το «σύνολο» της «κυπριακής πολιτείας» αφορούσε λογικά και στο Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας. Στις 20 του ίδιου μήνα, ο ΔΗΣΥ με ανακοίνωση του ανέφερε: «Αντί των πολυδιαφημιζόμενων επενδύσεων που θα έφερναν από το εξωτερικό οι κυβερνώντες, το μόνο που κατόρθωσαν είναι να μας φεύγουν ακόμα και οι δικές μας κυπριακές εταιρείες κα επενδύσεις». Γενικά, δεν υπάρχει καμία αναφορά που να λέει τότε ότι φταίει ο κ. Βγενόπουλος. Αξίζει να επισημανθεί ότι η παραπομπή του ΔΗΣΥ σε «πολυδιαφημιζόμενες επενδύσεις» αφορούσε στην επένδυση από το Κατάρ, την οποία προσπαθούσε να προσελκύσει η κυβέρνηση τότε. Στις αρχές εκείνου του μήνα, γίνονταν διαβουλεύσεις και οι εφημερίδες της αντιπολίτευσης, όπως η Σημερινή, είχαν πρωτοσέλιδα με κριτικές αναφορές για «μυστικές συμφωνίες». Φαίνεται ότι και ο κ. Βγενόπουλος είχε ενστάσεις για το συγκεκριμένο έργο, όπως αναφέρεται και σε ένθετο στον Οικονομικό Φιλελεύθερο στις 21/5.[5] Γενικότερα, ο κ. Βγενόπουλος με μια ευρεία στήριξη ζητούσε αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο για τον έλεγχο των τραπεζών. Η κυβέρνηση κράτησε αποστάσεις[6], αν και φάνηκε ότι εκτός από την Κεντρική Τράπεζα ένας έμμεσος στόχος του κ. Βγενόπουλου ήταν και ο Υπουργός Οικονομικών στον οποίο είχε εστιάσει ο βουλευτής του ΕΥΡΩΚΟ, Ρ. Ερωτοκρίτου, ο οποίος, όπως φάνηκε στη συνέχεια, προσπάθησε ευρύτερα να «βοηθήσει» στο θέμα που δημιουργήθηκε.


Η συνέδρια της βουλής με τον κ. Βγενόπουλο τον Ιούλιο του 2009 -  και ένας βολικός κ. Ρίκκος Ερωτοκρίτου
Σε εκείνο το πλαίσιο, όπου το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας προσπαθούσε να αποφύγει τέτοια εξέλιξη, πραγματοποιήθηκε μια συνεδρία της Βουλής τον Ιούλιο του 2009, στην οποία συμμετείχαν και ο κ. Βγενόπουλος και ο κ. Ορφανίδης. Σε εκείνη τη συνεδρία, ο Βγενόπουλος συγκρούστηκε έντονα με τον Ορφανίδη, τον οποίο αποκάλεσε «δικτάτορα». Το πρώτο ενδιαφέρον είναι ότι ο Ορφανίδης, ο οποίος λίγους μήνες μετά, θα έκανε τα τυφλά μάτια στις αγορές ελληνικών ομολόγων από την Τράπεζα Κύπρου, και ενώ είχε ήδη εγκρίνει την αγορά μιας ρωσικής τράπεζας, της Uniastrum,[7] παρά τις προειδοποιήσεις για απώλειες εκατομμυρίων, ξαφνικά εμφανιζόταν αυστηρός με το Βγενόπουλο. Προφανώς, υπήρχαν υπόγειες διαμάχες των τραπεζιτών, οι οποίες δεν έχουν ακόμα διευκρινιστεί. Αξίζει να δούμε, όμως, και πώς τοποθετήθηκαν τα κόμματα για την απαίτηση του κ. Βγενόπουλου να αλλάξει το θεσμικό πλαίσιο. Ο Ρ. Ερωτοκρίτου του ΕΥΡΩΚΟ φαινόταν να είναι σχετικά ένθερμος υποστηρικτής του συμβιβασμού με τον κ. Βγενόπουλο, ενώ ο πιο ενοχλημένος από την στάση του ήταν ο Α. Αγγελίδης, ο οποίος αποχώρησε από την συνεδρία. Ο κ. Ερωτοκρίτου είπε μάλιστα ότι «παρά πολλά ζητήματα στην Κεντρική Τράπεζα …..αποφασίζονται με βάση τη διακριτική ευχέρεια των διαφόρων λειτουργών και αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί απ’ άπειρον και επί μακρόν». Τα κόμματα, τα οποία αντέδρασαν στις δηλώσεις Βγενόπουλου, υπερασπίζοντας το θεσμικό πλαίσιο της αυτονομίας της Κεντρικής Τράπεζας ήταν το ΑΚΕΛ και το ΔΗΚΟ, όπως και η κυβέρνηση μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου. Στην ανταπόκριση του Φιλελευθέρου την επομένη, δεν υπήρχε καμία επικριτική δήλωση εκ μέρους του ΔΗΣΥ για τη στάση του κ. Βγενόπουλου. Η ανεξήγητη σιωπή μπορεί και να συνδέεται με τις αποκαλύψεις του ίδιου του κ. Βγενόπουλου ότι ο Α. Νεοφύτου του είχε εισηγηθεί, τότε, να μεσολαβήσει με τον κ. Ορφανίδη, προσφέροντας έτσι ένα είδος ιδιωτικής εξυπηρέτησης. Διότι, όπως θα δούμε, η σιωπή του κ. Αβέρωφ για τον Βγενόπουλο θα συνεχιστεί και το 2010, όταν θα εργαστεί ενάντια στη φορολόγηση των τραπεζών.





[1] Από την έρευνα «Οι Τράπεζες, τα ΜΜΕ και οι προσπάθειεςσυγκάλυψης, μετατόπισης και λογοκρισίας των σκανδάλων» -  http://koinonioloyika.blogspot.com/2013/01/blog-post_23.html
[2] Η δυσφορία καταγραφόταν και στον πρωτοσέλιδο υπότιτλο της αναφοράς στην συνέντευξη: «Ο Πρόεδρος Χριστόφιας στον «Φ»: Οι τράπεζες δημιούργησαν πρόβλημα στην αγορά» (Φιλελεύθερος, 14/6/2009)
[3] Φιλελεύθερος,23/7/2009. Στο πρωτοσέλιδο κείμενο αναφέρεται χαρακτηριστικά απόσπασμα από επιστολή του Υπουργείου Οικονομικών στο Σύνδεσμο Τραπεζών: ««Δεν βρήκαμε, σημειώνει, την ανάλογη ανταπόκριση από τις τράπεζες όσον αφορά τη μείωση των δανειστικών επιτοκίων, κυρίως λόγω της προσπάθειας των τραπεζών να διατηρήσουν αυξημένα περιθώρια κέρδους σε μια δύσκολη για την οικονομία περίοδο».
[4]  Α.  Νεοφύτου : «Το ΑΚΕΛ και το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα». Φιλελεύθερος, 20 Ιουνίου 2010, σελ. 55.
[5] Ο κ . Βγενόπουλος είχε συμπεριλάβει και το ζήτημα του Κατάρ στους λόγους που τον ενοχλούσαν. Είχε, βέβαια, ταυτόχρονα, εκφράσει και τη θέση ότι δεν είχε πρόβλημα με τον Πρόεδρο, αν και η διαφωνία για το Κατάρ φωτογράφιζε την κυβέρνηση.
[6] Ο Πρόεδρος δήλωσε ότι το θέμα ανήκε στην αρμοδιότητα της Κεντρικής Τράπεζας και διαμαρτυρήθηκε γιατί αποδίδονταν ευθύνες στην κυβέρνηση – ενώ, προηγουμένως, για αλλα θέματα, υπήρξε κριτική ότι η κυβέρνηση δεν σεβόταν την αυτονομία της Κεντρικής Τράπεζας. Δήλωσε ότι προσπάθησε να μεσολαβήσει, αλλά ότι το θέμα δεν ανήκε στην αρμοδιότητα της εκτελεστικής εξουσίας.
[7] Σύμφωνα με την καταγραφή του Χ. Σταυράκη (2012) είχε κάνει έκκληση στον κ. Ορφανίδη μαζί με τον Χ. Πατσαλίδη, Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών. Γράφει χαρακτηριστικά μεταφέροντας την επιχειρηματολογία της έκκλησης τους προς το Διοικητή της Κεντρικής:  «…αυτή η κίνηση είναι πολύ μεγάλη και οι αξίες των τραπεζών διεθνώς έχουν μειωθεί δραματικά. Εισήγηση μας όπως εκμεταλλευτείτε την «δύναμη» της έγκρισης, για να πεισθούν οι πωλητές να μειώσουν την τιμή τους στα νέα δεδομένα της αγοράς».
Για να κατανοηθεί και πάλι το συγκριτικό μέγεθος, η Τράπεζα Κύπρου πλήρωσε σχεδόν 447 εκατομμύρια ευρώ – σχεδόν όσα ζήτησε τον Ιούνιο του 2012 (500 εκατομμύρια) και έσπρωξε ολόκληρη τη χώρα στο Μηχανισμό στήριξης. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου