28 Μαρ 2014

Μέση Ανατολή: οι πόλεμοι, τα στρατόπεδα και οι πόλοι



Στον αραβικό κόσμο, την περασμένη βδομάδα, είχαμε συγκρούσεις στη Λιβύη, την Υεμένη και την Συρία. Ταυτόχρονα, η αντιπαράθεση ανάμεσα στα εμιράτα του κόλπου αυξήθηκε – ενώ η απόφαση του Αραβικού συνδέσμου να μην αναγνωρίσει το Ισραήλ σαν «εβραϊκό κράτος» μπορεί να είναι αναμενόμενη, αλλά θα συνεχίσει και τη στάση της κυβέρνησης του Ισραήλ να αρνείται συνομιλίες. Πάντως, σύμφωνα με αρκετές πληροφορίες η Σαουδική Αραβία, αναζητά άτυπα ισορροπίες με το Ισραήλ.

Η κατάσταση στη Λιβύη εξακολουθεί να είναι χαοτική. Τώρα τείνουν να διαμορφωθούν νέα στρατόπεδα με παράξενους σύμμαχους. Στην αντιπαράθεση της Τρίπολης με τις ανατολικές περιοχές, που διεκδικούν αυτονομία υπάρχει πια μια μπερδεμένη ασάφεια για τον ρόλο των ισλαμιστών. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ανταποκρίσεις, το κοινοβούλιο στο οποίο μετεκλογικά κατάφεραν να αποκτήσουν πλειοψηφία οι ισλαμιστές -με εξαγορές και συμμαχίες- έχει σαν δικό του Στρατό τους ένοπλους της Μισράτα. Αυτό σημαινει ότι στην Λιβύη η Μουσουλμανική Αδελφότητα έχει σαν προπύργιο την Μισράτα (και όχι τη Βεγγάζη) - και αυτό ανοίγει και πάλι το θέμα ποιοί πραγματικά πολεμούσαν στην πόλη το 2011. Αν δηλαδή ήταν μόνο ντόπιοι ή αν το βασικό ρόλο τον είχαν ξένοι ένοπλοι ισλαμιστές, όπως και στην Συρία, τους οποίους μετάφεραν οι δυτικοί για να ανατρέψουν τον Καντάφι. Αλλά και στο μπλοκ των ενόπλων που στηρίζει την αυτονομία των ανατολικών περιοχών, ένας από τους στρατηγούς είναι ο Hifter, ο οποίος ζούσε στις ΗΠΑ πριν την ανατροπή του Καντάφι και θεωρείται από πολλούς σαν ο άνθρωπος της CIA.  Με αυτά τα δεδομένα, η σύνθεση των αυτονομιστών παραμένει ασαφής.

Στην Τρίπολη, ωστόσο, δυτικά, δεν έχουν το πάνω χέρι ούτε οι ισλαμιστές, ούτε το αμάλγαμα των αυτονομιστών. Οι άτοκοι της Τρίπολης εκδίωξαν τους ένοπλους της Μισράτα, αλλά παρά τις διαδηλώσεις τους δεν κατάφεραν ακόμα να απαλλαγούν από το κοινοβούλιο, το οποίο αυθαίρετα αρνείται να αυτοδιαλυθεί, αφού έχει λήξει η θητεία του. Η άλλη τάση σε ότι μπορεί να ονομαστεί κρατική εξουσία είναι ένα κοσμικό κόμμα από τέως συνεργάτες του Καντάφι, που τον εγκατελιψαν το 2011 και οι οποίοι στηρίζονταν στους πολιτοφύλακες των νοτιοδυτικών περιοχών. Και από εκεί και πέρα ο νότος είναι από μόνος του ένα άλλο μωσαϊκό φυλών, και κανταφικών.

Στη Συρία, τα κυβερνητικά στρατεύματα έφτασαν στα σύνορα με το Λίβανο. Οι ισλαμιστές προσπάθησαν να αντεπιτεθούν στο βορρά με διείσδυση από την Τουρκία. Εν μέρει ήταν και μια προσπάθεια να ανυψωθεί το ηθικό μετά τις αλλεπάλληλες ήττες, αλλά όπως φάνηκε και με την κατάρριψη του συριακού αεροπλάνου, βόλευε και την προσπάθεια του Ερτογάν να δημιουργήσει κλίμα έκτακτης ανάγκης.

Στο πολιτικό πεδίο η συνοδός του Αραβικού Συνδέσμου δεν οδήγησε πουθενά. Η διαμάχη ανάμεσα στα εμιράτα του Κόλπου – δηλαδή ανάμεσα στο Κατάρ και υπόλοιπα με επικεφαλής την Σαουδική Αραβία – αλλά και η αντιπαραθεση ανάμεσα στο Ιράκ και την Συρία με τη Σαουδική Αραβία, την οποία κατηγορούν για υπόθαλψη των σουνιτών ισλαμιστών της Αλ Κάιντα. Το Κατάρ πάντως κάνει μια κίνηση και προς το Σιητικό πόλο παρά τις θέσεις του στο συριακό – εξακολουθεί να αναπτύσσει τις σχέσεις του με το Ιράν.

Στην Αίγυπτο, η ανακοίνωση της καταδίκης σε θάνατο 529 ισλαμιστών προκάλεσε αντιδράσεις. Ταυτόχρονα, αυξάνεται η φημολογία που προετοιμάζει την υποψηφιότητα Σίσι για την προεδρία.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Ισραήλ βρέθηκε και πάλι σε αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ λόγω σχολίων του υπουργού άμυνας του. Οι ΗΠΑ πιέζουν για μια κάποια κίνηση στο παλαιστινιακό. Αλλά και από την παλαιστινιακή πλευρά αυξάνεται επίσης η δυσπιστία απέναντι στην υπάρχουσα ηγεσία, αλλά και τη διαδικασία με το Ισραήλ.




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου