21 Φεβ 2014

Ολοταχώς προς νέα φούσκα ακινήτων ή στοχευμένη εξυπηρέτηση συμφερόντων μεγαλοϊδιοκτητών γης;



Την Τρίτη, 18 Φεβρουαρίου, ο Φιλελεύθερος δημοσίευσε τη Νέα Δήλωση Πολιτικής[1] η οποία ρυθμίζει την πολεοδομική, και όχι μόνο, ανάπτυξη στις μη αστικές περιοχές κυρίως (οι πρόνοιες στις αστικές περιοχές καθορίζονται από τα τοπικά σχέδια). Σύμφωνα με το δημοσίευμα ανατρέπεται η πολεοδομική πολιτική στην ύπαιθρο[2]. Στο έγγραφο, σημειώνεται ότι κεντρικός άξονας των στρατηγικών του κράτους είναι η «καθιέρωση της Κύπρου ως διεθνούς και περιφερειακού επενδυτικού και επιχειρηματικού κέντρου» μεταξύ άλλων μέσα από την προώθηση ενοποιημένων αναπτύξεων τόσο σε καθορισμένα όρια ανάπτυξης όσο και καθορισμένες ζώνες παραθεριστικής κατοικίας.

Ενδιαφέρον προκαλεί η συγκεκριμένη αναφορά σε πολυθεματικό και ψυχαγωγικό πάρκο, αφού μια μέρα μετά, σχεδόν πανηγυρικά σε κάποια δημοσιεύματα, δημοσιοποιήθηκε η πιθανότητα δημιουργίας πάρκου τύπου Disney-land με την προοπτική για περίληψη και ξενοδοχείου και τουριστικού χωριού, με συνολικό εμβαδόν μέχρι 500.000 τ.μ.

Η Δήλωση Πολιτικής κάνει αναφορά σε εκπαιδευτήρια, ιδιωτικά νοσοκομεία/ πολυκλινικές, ιατρικά/ διαγνωστικά κέντρα και κέντρα έρευνας και ανάπτυξης/ τεχνολογικά πάρκα και αναπτύξεις υψηλής τεχνολογίας. Σε όλα τα πιο πάνω έργα γίνεται αναφορά για «περιβαλλοντικό εμπλουτισμό», λες και το περιβάλλον χρειάζεται την ανθρώπινη παρέμβαση για να εμπλουτιστεί με «χώρους πρασίνου» για να «αναδειχθεί» ο περιβαλλοντικός πλούτος. Στις περιπτώσεις αυτών των έργων, λόγω της πολυπλοκότητας και των μεγεθών  τους δίδεται η δυνατότητα όπως υλοποιούνται κατά φάσεις. Όσον αφορά στην τουριστική ανάπτυξη, για τις περιοχές που δεν αναφέρονται και στις «εκτός περιοχών ανάπτυξης» επιτρέπονται συγκροτήματα μέχρι 1.500 κλίνες που θα περιλαμβάνουν και «αξιόλογα εμπλουτιστικά τουριστικά έργα», όπως συνεδριακά κέντρα, κέντρα ευεξίας, αθλητικά συγκροτήματα, πολιτιστικοί χώροι, μαρίνες, δελφινάρια, υδροπάρκα και θεματικά εστιατόρια.

Οι Ζώνες Προστασίας (Ζ3 – Natura 2000) φυσικά εξαιρούνται, τουλάχιστο στο χαρτί, αν και στην πράξη έχουν ήδη βιώσει το αντίθετο  (βλ. Τεύχη 65, 67, 68, 77 για τα σκάνδαλα που σχετίζονται με τις περιοχές Natura). Ακριβώς, λόγω αυτών των προηγούμενων δειγμάτων και μάλιστα σχετικά νωπών ακόμα, δημιουργούνται εύλογα ενδοιασμοί κατά πόσο οι τεραστίων διαστάσεων αναπτύξεις που προωθούνται, όντως θα σεβαστούν ευαίσθητες περιοχές (και όχι μόνο Natura), αν όντως θα τύχουν σεβασμού και θα υιοθετηθούν οι εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις τέτοιων σχεδίων. Σημαντικό επίσης, ότι πρόνοιες για μελέτες κοινωνικών επιπτώσεις, συνήθως, δεν .....

Επιπρόσθετα, είναι προφανές, ότι τη δυνατότητα για τέτοιου είδους αναπτύξεις έχουν μόνο πολύ περιορισμένος αριθμός ιδιοκτητών γης – ίσως να μετριούνται στα δάκτυλα. Και πιθανώς, είναι οι ίδιοι ιδιοκτήτες, οι οποίοι οφείλουν στο κράτος, όπως πρόσφατα δημοσιοποιήθηκε, εκατομμύρια στο κράτος, περιλαμβανομένης και της εκκλησίας, η οποία επίσης σύμφωνα με τα δημοσιεύματα δυο μέρες μετά τη δημοσίευση της αλλαγής Δήλωσης Πολιτικής, φαίνεται να προχωρεί σε επένδυση μαμούθ – όπως χαρακτηρίστηκε – στη Γεροσκήπου, που περιλαμβάνει μαρίνα, ξενοδοχεία, υδροπάρκα, πανεπιστημιακές σχολές και mall.

Αυτό υποστηρίζεται και από τις αντιδράσεις μεγαλοϊδιοκτήτων γης αναφορικά με το νομοσχέδιο ακίνητης περιούσιας πριν από ενάμιση χρόνο. Δυστυχώς τα όσα γράφαμε στο τεύχος 45[3] επανέρχονται στην επικαιρότητα: «Η μετατροπή της γης σε στοιχείο εύκολου και μεγάλου πλούτου, είχε ως αποτέλεσμα να οικοπεδωθεί  μεγάλο μέρος της Κυπριακής Αγροτικής γης και ‘άλλων περιοχών φυσικής ομορφιάς, μετατοπίζοντας την οικονομία από παραγωγική και καταστρέφοντας το φυσικό περιβάλλον. Η μετατροπή της γης σε στοιχείο εύκολου και μεγάλου πλούτου είχε ως αποτέλεσμα να οικοπεδωθεί  μεγάλο μέρος της Κυπριακής αγροτικής γης και περιοχών φυσικής ομορφιάς, επιβαρύνοντας οικολογικά τον τόπο, συμπεριλαμβανομένου των υπόγειων υδάτων. Συνέβαλε επίσης στην μετατόπιση της οικονομίας από  παραγωγική σε αέρα / πατέρα.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο της κατάστασης αυτής, ήταν η υπεραξία που κέρδιζε η ακίνητη περιουσία της Εκκλησίας και κατ'επέκταση το οικονομικό εκτόπισμα που της παρείχε - περιουσία την οποία η εκκλησία συσσώρευσε, μεταξύ άλλων και λόγω των προνομίων που κατείχε επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η εμπλοκή της εκκλησίας στη δημιουργία της στρέβλωσης του Κυπριακού «Real Estate» δεν είναι αμελητέα – από την εμπλοκή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στον καθορισμό των Πολεοδομικών ζωνών, που ευνοούσαν τις ιδιοκτησίες της εκκλησίας και της «αυλής» του, έως τα φαιδρά  της πώλησης από το Μετόχι του Κύκκου οικοπέδων στην ‘Έγκωμη Λευκωσίας, προς ½ εκ. λιρες το ένα, που για να το αποκτήσεις έπρεπε να αποδείξεις στην μονή ότι η κατοικία που θα έκτιζε ο αγοραστής θα ήταν υπερπολυτελής!» 

Για να προλάβουμε όσους προτρέξουν με επιχειρήματα για ανάπτύξεις και αποκατάσταση της οικονομικής δεινότητας, να θέσουμε προς προβληματισμό κάποια αναπάντητα ερωτηματικά:
-          Αφού πρόκειται για έργα από τα οποία θα επωφεληθεί ο κόσμος, γιατί δεν υπήρξαν δημόσιες διαβουλεύσεις ως είθισται ή ως θα έπρεπε;
-          Πώς συνδέεται η δημοσιοποίηση της νέας Δήλωσης Πολιτικής με τα απανωτά δημοσιεύματα για τα συγκεκριμένα έργα που περιγράφονται στην ίδια τη δήλωση;
-          Ειδικά, οι πρόνοιες για οικιστικές μονάδες σε μέγεθος μικρών χωριών, πώς δικαιολογούνται αφού όπως σημειώνεται στην εισαγωγή για το 9ο συνέδριο ανάπυτξης γης και οικοδομών «Η 15η Μαρτίου 2013 όμως σηματοδότησε μια νέα και οδυνηρή αρχή για την Κύπρο, την οικονομία της και για τον κλάδο των ακινήτων, που ήδη μετρούσε πληγές και απώλειες από χρόνια. Σήμανε παράλληλα και επίσημα, πλέον, το τέλος μιας εποχής που χαρακτηριζόταν από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη, υπερμεγέθη δανεισμό και μεγάλα μη βιώσιμα χρέη. Σήμερα, η μείωση των πόρων χρηματοδότησης, τα πολλά ενυπόθηκα δάνεια με τα ψηλά επιτόκια, η κάθετη πτώση στις τιμές των ακινήτων και η έλλειψη στρατηγικής για αντιμετώπιση των προβλημάτων σείουν συθέμελα τον τομέα.»[4]
-          Άμεσα συνδεδεμένο με το πιο πάνω σημείο είναι και το γεγονός ότι ο κατασκευαστικός τομέας παρουσίασε σημαντική μείωση που χαρακτηρίστικε «καταθλιπτική» για την αγορά ακινήτων το 2013, ενώ οι άδειες οικοδομής για το 11μηνο του 2013 μειώθηκαν στο 26,2% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2012.
-          Για τη δημιουργία τέτοιων έργων είναι αναγκαίες τεράστιες εκτάσεις γης. Οι επιχειρηματίες ανάπτυξης γης που δεν θεωρούσαν άδικο «μέσα σε έναν εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον...» να καταβάλουν τα οφειλόμενα προς το κράτος τέλη για τη φορολογία ακίνητης ιδιοκτησίας και καλούσαν όλες τις πολιτικές δυνάμεις «όπως λάβουν σοβαρά υπόψη της ενστάσεις που επανειλημμένως έχουν εκφραστεί από το Σύνδεσμο [ Παγκύπριο Σύνδεσμο Επιχειρηματιών Ανάπτυξης Γης και Οικοδομών] .. να καλούνται να καταβάλλουν φορολογίες για περιουσίες τις οποίες δεν κατέχουν»[5] , πώς θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στην εξασφάλιση τέτοιων εκτάσεων γης και επιπρόσθετα να υλοποιήσουν τόσο μεγαλεπίβολα έργα, τηρόντας και τις πρόνοιες για καταβολή των αντίστοιχων τελών που αφορούν σε πολεοδομικές και οικοδομικές άδειες και τις διάφορες μελέτες (λ.χ. περιβαλλοντικών επιπτώσεων) οι οποίες είναι αναγκαίες;
-          Και στην τελική, πόσα τέτοια έργα «σηκώνει» η Κύπρος από κάθε άποψη, οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική; 






Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου