7 Φεβ 2014

Όταν η τρόικα περνά σχεδόν απαρατήρητη – ή πίσω έχει η αχλάδα την ουρά: μαζί με τα εσωτερικά ταξικά σύννεφα πλησιάζει και το συνταγματικό πρόβλημα των ιδιωτικοποιήσεων



Η επίσκεψη της Τρόικα περνά, για την ώρα, κάπως σε δεύτερη μοίρα εν μέρει και λόγω του γεγονότος ότι το κυπριακό, με άξονα το «κοινό ανακοινωθέν» και την ενδεχόμενη αντιπαράθεση ΔΗΚΟ – Κυβέρνησης, έχει αυτονόητα κερδίσει τα πρωτοσέλιδα. Τα δεδομένα της αντιπαράθεσης, ωστόσο, γύρω από την λιτότητα αλλα και τις πιέσεις της τρόικα για ιδιωτικοποιήσεις, που συνδέονται με το ευρύτερο ζήτημα της διαχείρισης του δημόσιου πλούτου, είναι εκεί.  
Ήδη στο οικονομικό μέτωπο υπάρχουν αρκετά σύννεφα, που έχουν να κάνουν με την ταξική κατανομή των βαρών, όπως φάνηκε και με τα σοκ των προηγούμενων βδομάδων για τη φτωχοποίηση, αλλά και την ένταση για θέματα, όπως η κοινωνική σύνταξη και τα μαθητικά κόμιστρα.
Σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί να πει κάποιος ότι τα βασικά θέματα που έχουν να κάνουν με την τρόικα διαμεσολαβούνται, για την ώρα, με εσωτερικές αντιπαραθέσεις. Το γενικότερο αίσθημα αμφισβήτησης της τρόικας, αλλά και της λιτότητας του ευρωπαϊκού μνημονίου είναι εκεί όπως φαίνεται και από της καταγραφές στο ευρωβαρόμετρο και από τις κινητοποιήσεις της πρόσφατης περιόδου - και θα εκφραστεί, έστω και συμβολικά, με την εκδήλωση της 8 Φεβρουάριου. Αλλα η επίκληση της τρόικα σαν δικαιολογιας για τις κυβερνητικές επιλογές, φαίνεται να πλησιάζει τα όρια. Είναι πλέον σαφές λ.χ. ότι σε ορισμένα θέματα, όπως η εξυπηρέτηση των μεγαλοκαταθετων των τραπεζών, η κυβέρνηση βρίσκει τρόπους να διαπραγματεύεται με την τρόικα – ενώ σε αλλα θέματα, απλά «παίζει πελλον» κατά την διάλεκτο των δικηγόρων και του βοηθού γενικού εισαγγελέα στις κασέτες Λιλλη.

Η αντιπαράθεση γύρω από το Δημόσιο πλούτο: οι ημικρατικοί και το συνταγματικό πλαίσιο για της ιδιωτικοποιήσεις – θα περάσει το πλαίσιο από τη Βουλή;
Οι αναγκαίες αλλαγές της ημικρατικούς πρέπει να περάσουν από τη Βουλή για να μετατραπούν οι ημικρατικοί σε εταιρείες ιδιωτικού δικαίου. Αυτή η μετατροπή απαιτεί συνταγματική μεταρρύθμιση, που πρέπει να επιτευχθεί με πλειοψηφία 2/3 της Βουλής – θα πρέπει δηλαδή να ψηφίσουν υπέρ 38 βουλευτές. Η Κυβερνητική πλειοψηφία είναι οριακή – στην καλύτερη των περιπτώσεων –ακόμα και αν αγνοήσει κάποιος την πρόσφατη κρίση με το ΔΗΚΟ λόγω κυπριακού και συνυπολογίσει και τον κ. Κουλία μαζί με το συγκυβερνών κόμμα, η κυβερνητική πλειοψηφία μπορεί να φτάσει της 29-30 βουλευτές. Από την άλλη, αν οι 19 βουλευτές του ΑΚΕΛ θα ψηφίσουν εναντίον, τότε ντε φάκτο δεν μπορεί να περάσει η αλλαγή. Αν σε της υπολογιστούν και οι 5 της ΕΔΕΚ, η οποία πρόσφατα αναφέρεται έντονα σε αυτό το ενδεχόμενο –ότι δηλαδή δεν μπορούν να γίνουν ιδιωτικοποιήσεις χωρίς συνταγματική αλλαγή, άρα έγκριση της Βουλής – τότε η αντιπολίτευση έχει ένα σταθερό ποσοστό 24 βουλευτών, οι οποίοι με της ψήφους των Περδίκη και Κουτσού –Συμμαχίας Πολιτών- μπορεί να γίνουν 26. Αλλά και οι 19 και οι 24 και οι 26 είναι αρκετοί για να εμποδίσουν τη συνταγματική αλλαγή. Και βέβαια, τίθεται και θέμα αν το ΔΗΚΟ το ίδιο θα αλλαξει στάση κατά 180ο για να ικανοποιήσει τον κυβερνητικό εταίρο.
Αν η αντιπολίτευση, λοιπόν, αποφασίσει μπορεί να προκαλέσει μια πορτογαλική στιγμή της σχέσεις με την τρόικα – ανάλογη και με την απόρριψη του καθολικού κουρέματος από τη Βουλή και τη διάσωση των μικροκαταθέσεων των περασμένο Μάρτιο. Στην Πορτογαλία διάφορες περικοπές μπλοκάρονται από το ανώτατο δικαστήριο, αναγκάζοντας ουσιαστικά την κυβέρνηση, που ήταν της –της και η κυπριακή μέχρι στιγμής- πειθήνια τροϊκανή να αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις.

Η κυβέρνηση αναζητά «τοπικές λύσεις» μόνο για της τράπεζες; Πάντως, η ό,ποια σταθερότητα οφείλεται της παρεμβάσεις της Κεντρικής…
Αν υπάρχει, πάντως, της τομέας που η κυβέρνηση δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να είναι το καλό παιδί της τρόικα της είναι τα τραπεζιτικά. Εκεί που διακυβεύονται τα συμφέροντα των μεγαλοκαταθετών, ξαφνικά, το κυβερνητικό επιτελείο βρίσκει χίλιους δυο τρόπους να αποφεύγει την επιτήρηση – και να αναλώνεται σε ρίσκα ανάλογα της προηγούμενης περιόδου, όταν συγκάλυπτε της τραπεζίτες. Έτσι, η απόφαση για απελευθέρωση γραμμάτιων από την Τράπεζα Κύπρου έγινε παρά της ενδοιασμούς της τρόικας. Και παρά το ότι τελικά η αισιοδοξία ότι είχε σταματήσει η εκροή ξένων καταθέσεων, ήταν παραπλανητική. Της παρατήρησε ο Μ. Περσιάνης στην Καθημερινή:
«Πριν από ένα περίπου μήνα, είχε ανακοινωθεί η αύξηση των καταθέσεων στο τραπεζικό σύστημα από ξένες επιχειρήσεις. Αμέσως θεωρήθηκε από σχολιαστές και ορισμένους πολιτικούς ότι αντιστρέφεται το κλίμα, πως αποδεικνύεται η επιστροφή της εμπιστοσύνης στο τραπεζιτικό σύστημα, ακόμη και πως η ένδειξη των στοιχείων του Νοεμβρίου έδειχνε πως η Κύπρος είχε βρει τον πάτο….Μια προσεκτική ανάγνωση των στοιχείων, της έδειχνε από τότε πως η σημαντικότερη διαφοροποίηση αφορούσε στη μαζική είσοδο αμερικανικών δολαρίων της τράπεζες…Με βάση την «προϊστορία»,ήταν φανερό πως οι πανηγυρισμοί δεν είχαν βαση..τα δολάρια ήταν πολύ πιθανόν να φύγουν μετά από ένα μικρό χρονικό διάστημα…
Η επιβράδυνση στην έξοδο κεφαλαίων κρίνεται ως φυσιολογικη..Απο την στιγμή που εγκατέλειψαν το σύστημα 23 δις ευρω – το 32% των συνολικών καταθέσεων, ήταν μάλλον φυσιολογικό να σημειωθεί μείωση του ρυθμού εξόδου. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να είναι πιο προσεκτική η ερμηνεια της επιβράδυνσης…
Τα στοιχεία πάντως περιέχουν και θετικά στοιχεία. Παρόλο που καταγράφεται μαζική έξοδος κεφαλαίων από χρηματοδοτικούς οργανισμούς της Ευρωζώνης, σε αρκετές κατηγορίες καταθετών εντοπίζεται «επιστροφή» της της κυπριακές τράπεζες. Ακόμα πιο σημαντική είναι η επιστροφή των κυπρίων καταθετών, τόσο επιχειρήσεις όσο και νοικοκυριά δείχνουν να έχουν μια τάση αύξησης των καταθέσεων της….»
Μ. Περσιάνη, Γίνεται πιο «κυπριακό» το τραπεζιτικό σύστημα, Καθημερινή –Οικονομία, σελ. 5

Αξίζει, της, να καταγράφουν και δυο άλλα στοιχεία για την εν δυνάμει, κυπριακή έστω, σταθεροποίηση. Ο της λόγος έχει να κάνει με τα ενισχυμένα αποθέματα της τράπεζας: «Όσον αφορά στον κίνδυνο εξόδου κεφαλαίων, οι περιορισμοί στην εγχώρια και διεθνή διακίνηση κεφαλαίων αποτελούν μεγάλη ασπίδα για την τράπεζα… οι υπολογισμοί της Τράπεζας Κύπρου δείχνουν πως, ακόμα και αν «καταφέρουν να εγκαταλείψουν την τράπεζα όλα τα χρήματα που «αποδεσμεύονται» στο σύνολο της, η Κύπρου διαθέτει αρκετά αποθέματα ρευστότητας για να αντέξει αυτήν την φυγή.»[1]
Και σαν απόδειξη αναφέρεται ότι η τράπεζα μπορεί να αντλήσει και από τον ΕΛΑ «μέσα από της εγγυήσεις».
Η επιμονή, ωστόσο, να υπάρχει έλεγχος στη διακίνηση –άρα και άμυνα της τράπεζας- δεν ήταν της προτεραιότητες του τοπικού κεφαλαίου, που πίεζε από το περασμένο καλοκαίρι, μέσω της κυβέρνησης και του αρχιεπισκόπου, να «πάρει τα λεφτά» – αντίθετα, τα αποθέματα είναι προϊόν της επιμονής της Κεντρικής και του κ. Δημητριάδη για ψηλότερο ποσοστό κουρέματος. Για το οποίο πολεμήθηκε έντονα και τότε και της αρχές του φθινοπώρου με εκείνες της φαιδρές επιθέσεις μέσω των ΜΜΕ. Όσο για την επίκληση του ΕΛΑ σαν άμυνα για την τράπεζα, είναι, βέβαια, λογική και κατανοητή – αλλά είναι σχεδόν και αστεία μπροστά στην υστερία που καλιεργηθηκε για τον ΕΛΑ της προηγούμενους μήνες για να μετατοπιστούν οι ευθύνες μετά το Μάρτιο του 2013.




Η κρίση πάντως συνεχίζει να απειλεί –εκτός από την ανεργία συνεχίζουν να αυξάνονται τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία τα μη εξυπηρετούμενα συνέχισαν να αυξάνονται:


Τέλος Δεκεμβρίου 2012
Τέλος Ιουνίου 2013
Τέλος Σεπτεμβεριου 2013
Τράπεζες
11.82 δις
15.31 δις
18.4 δις
Συνεργατικά
3.6 δις
5.4 δις
5.7 δις

Και αυτό δημιουργεί μια διπλή πίεση. Από τη μια δυσχερένει τη σταθεροποίηση των τραπεζών, ενώ από την άλλη αυξάνει τον κίνδυνο για εκποιήσεις περιουσίων. Και άρα μεταφέρει το ζήτημα της προστασίας της πρώτης κατοικίας και πάλι στο προσκήνιο. Και για να θυμόμαστε και τις ρίζες της κρίσης στην φούσκα των ακινήτων αλλα και την ταξική διάσταση του θέματος των μεγαλοοφειλετων, αξίζει να σημειωθεί ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στον τομέα των κατασκευών και της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, φτάνουν τα 6.7 δις – από τα οποία τα 4.4. δις είναι δάνεια σε ντιβέλοπερς.






[1] Μ. Περσιάνη, Αντέχει η Τράπεζα, Καθημερινή – Οικονομία, σελ. 4, 2/2/2014

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου