14 Φεβ 2014

ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΑΔΙΑΦΟΡΙΑΣ



Ο τραγικός θάνατος της σαραντάχρονης Ρουμάνας μας θύμισε δύο παρόμοια και τραγικά επίσης περιστατικά, που έλαβαν χώρα σε αγροκτήματα της αγνής κυπριακής υπαίθρου τα τελευταία χρόνια.
Το πρώτο αφορά μια Βιετναμέζα, η οποία ήρθε στην Κύπρο για να εργαστεί ως οικιακή βοηθός, κατέληξε σε αγρόκτημα και, όταν είπε ότι δεν μπορούσε -όχι ότι δεν ήθελε- να δουλεύει στα χωράφια, τότε ο εργοδότης της κάλεσε δύο νεαρούς φίλους του και αφού τη βίασαν μαζικά σ’ ένα τροχόσπιτο, την εγκατέλειψαν εκεί δεμένη. Ευτυχώς κατάφερε να λυθεί και να διαφύγει σπάζοντας το παράθυρο του τροχόσπιτου. Ζήτησε βοήθεια από ένα γειτονικό σπίτι, επενέβη η Αστυνομία, εκδικάστηκε η υπόθεση και το Σεπτέμβρη του 2012 οι ένοχοι καταδικάστηκαν σε κάθειρξη 11 και 13 ετών.

Το δεύτερο περιστατικό αφορά μια γυναίκα από τη Βουλγαρία, για την περίπτωση της οποίας, υποβλήθηκε παράπονο στο Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως από την κ. Κορίνα Δημητρίου εκ μέρους της οργάνωσης «Συμφιλίωση», σε σχέση με τη σύλληψη, στις 16 Φεβρουαρίου 2013, μιας γυναίκας, υπήκοου Βουλγαρίας, για τo αδίκημα της ανθρωποκτονίας και της απόκρυψης τοκετού. Η συγκεκριμένη υπόθεση ανέδειξε για ακόμα μια φορά την σκληρή πραγματικότητα των συνθηκών εργασίας των γυναικών – μεταναστριών, οι οποίες συχνά αναγκάζονται να εργάζονται με ιδιαίτερα επαχθείς όρους όσον αφορά τα ωράρια, το είδος της εργασίας αλλά και τις συνθήκες διαμονής τους στην Κύπρο. Επιπλέον ανέδειξε μια σειρά αδυναμιών στο πλαίσιο εργοδότησης και προστασίας των εγκύων εργαζομένων, ιδιαίτερα των μεταναστριών.


Τα γεγονότα
Η εν λόγω γυναίκα εργαζόταν σε αγρόκτημα εποχιακά επί τρία συνεχόμενα χρόνια. Διατηρούσε σεξουαλική σχέση με τον εργοδότη της. Όταν έμεινε έγκυος, συνέχισε να δουλεύει μέχρι και τρεις μέρες πριν από τον τοκετό. Γέννησε μόνη της στο υπνοδωμάτιο του σπιτιού όπου διέμενε. Το βρέφος γεννήθηκε νεκρό και η εργοδότρια της το έβαλε σε μια μαύρη σακούλα και το πέταξε σε έναν κάδο απορριμμάτων. Η μητέρα μεταφέρθηκε αιμόφυρτη στο νοσοκομείο από τους εργοδότες της. Με τις κατηγορίες για απόκρυψη τοκετού και ανθρωποκτονία η Αστυνομία προέβη σε σύλληψη και κράτηση της μητέρας.

Η έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως *
Στην έκθεσή της η κ. Σαββίδου, που υποβλήθηκε στις 27 Αυγούστου του 2013 στον Αρχηγό της Αστυνομίας αλλά και στον Γενικό Εισαγγελέα, επισημαίνει τις  αδυναμίες της αστυνομικής έρευνας που διεξήχθη από το ΤΑΕ Αμμοχώστου στα εξής σημεία:

- Η εμπλοκή του εργοδότη και της συζύγου του
Κατ’ αρχήν, τόσο ο εργοδότης της μητέρας του βρέφους όσο και η σύζυγος του υπέπεσαν σε αντιφάσεις κατά τη λήψη των καταθέσεων τους, οι οποίες δεν καταγράφηκαν κατά την αξιολόγηση των γεγονότων από την Αστυνομία. Ειδικότερα, τόσο ο εργοδότης όσο και η σύζυγος του στις αρχικές τους καταθέσεις απέκρυψαν το γεγονός ότι απασχολούσαν εποχιακά την μητέρα για τρία συνεχόμενα έτη. Αντίθετα, δήλωσαν ότι είχαν προσλάβει την κατηγορούμενη πριν από τέσσερεις μήνες. Περαιτέρω, ο εργοδότης στην αρχική του κατάθεση απέκρυψε το γεγονός ότι είχε σεξουαλικές σχέσεις με την εργαζόμενη μητέρα. Η αποκάλυψη της πραγματικής σχέσης του με την μητέρα έγινε αφότου βρέθηκε το νεκρό βρέφος στον κάδο απορριμμάτων. Επιπλέον, οι αντιφάσεις όσον αφορά τη διάθεση του πτώματος του νεκρού βρέφους από τον εργοδότη και τη σύζυγο του δεν φαίνεται να προβλημάτισαν ιδιαίτερα την Αστυνομία κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης. Και παρότι η μητέρα κατηγορήθηκε άμεσα για απόκρυψη τοκετού, όσον αφορά την εμπλοκή του εργοδότη της η Αστυνομία αρκέστηκε στις διαβεβαιώσεις του ίδιου ότι δεν είχε αντιληφθεί την ύπαρξη του νεκρού βρέφους εντός των σακουλιών, παρότι γνώριζε για την εγκυμοσύνη και είχε ανοίξει τα σακούλια βλέποντας μέσα ματωμένα ρούχα και πετσέτες.

- Η προφυλάκιση της μητέρας για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας
Στις 16.2.2013 η μητέρα του βρέφους συνελήφθη με την κατηγορία της απόκρυψης τοκετού, βάσει των στοιχείων που είχαν ήδη συλλεχθεί. Από τη μελέτη των στοιχείων όμως, είναι εμφανές ότι μέχρι τη στιγμή εκείνη δεν υπήρχε κανένα στοιχείο ενώπιον της Αστυνομίας που να μπορούσε να στοιχειοθετήσει το αδίκημα της ανθρωποκτονίας, αφού αυτό θα προϋπέθετε τη γέννηση ζωντανού νεογνού.

- Η σχέση του εργοδότη με την εργαζόμενη-μητέρα
Αναφορικά με τη διερεύνηση της σχέσης του εργοδότη με την εργαζόμενη μητέρα το μέλος της Αστυνομίας που έλαβε την κατάθεση δεν έκρινε σκόπιμο να διευκρινίσει κατά πόσο οι σεξουαλικές σχέσεις συνάφθηκαν με την ελεύθερη βούληση της εργαζόμενης ή αν ήταν προϊόν εκφοβισμού ή βίας, γεγονός το οποίο δεν μπορεί να αποκλειστεί σε μια σχέση εξουσίας, όπως αυτή του εργοδότη και του εργαζομένου και σε ένα απομονωμένο εργασιακό περιβάλλον, όπως ένα αγροτόσπιτο. Η Αστυνομία θεώρησε δεδομένη την βούληση της εργαζόμενης για τη σύναψη αυτής της σχέσης, παρότι δεν είχε ακόμη ληφθεί κατάθεση από την ίδια λόγω της νοσηλείας της.
Το γεγονός ότι μια εργαζόμενη μετανάστρια, που είναι ευρωπαία υπήκοος με δικαίωμα δωρεάν ιατρικής περίθαλψης, αποφάσισε να αποκρύψει τον τοκετό από τον εργοδότη- πατέρα, σε σημείο που να μην αναζητήσει καμία ιατρική βοήθεια ακόμη και όταν αιμορραγούσε μόνη σε ένα αγροτόσπιτο μετά τον τοκετό,  θα έπρεπε να προβληματίσει έντονα τις διωκτικές αρχές και να οδηγήσει σε μια εις βάθος διερεύνηση των περιστατικών που προηγήθηκαν και ιδιαίτερα της σχέσης της μητέρας με τον εργοδότη της.

Μήπως πρόκειται για Εμπορία Προσώπων;
Τα στοιχεία που προέκυψαν από τις ληφθείσες καταθέσεις τόσο του εργοδότη όσο και της μητέρας θα έπρεπε να οδηγήσουν την Αστυνομία σε εύλογες υποψίες όσον αφορά την πιθανότητα η εργαζόμενη να ήταν θύμα εμπορίας προσώπων για εργασιακή ή σεξουαλική εκμετάλλευση, σύμφωνα με το σχετικό Εγχειρίδιο για τη Διαδικασία Αναγνώρισης Θυμάτων Εμπορίας Προσώπων που έχει εκδώσει το αρμόδιο Γραφείο της Αστυνομίας. Συγκεκριμένα, οι Αστυνομικοί του ΤΑΕ Αμμοχώστου που ανέλαβαν τη διερεύνηση της υπόθεσης θα έπρεπε, μόλις πληροφορήθηκαν την πραγματική σχέση εργοδότη- εργαζόμενης, να ειδοποιήσουν άμεσα το Γραφείο Καταπολέμησης Εμπορίας Προσώπων της Αστυνομίας ακόμη και αν είχαν αμφιβολίες κατά πόσο η μητέρα του βρέφους ήταν ή όχι πιθανό θύμα εμπορίας προσώπων.

Ψυχολογική στήριξη ώρα μηδέν
Η Αστυνομία δεν μερίμνησε για την παροχή ψυχολογικής στήριξης στην μητέρα του βρέφους κατά την διάρκεια της κράτησης της. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την σχετική καταχώρηση στο Ημερολόγιο Ενέργειας του ΤΑΕ Αμμοχώστου, αρχικά διευθετήθηκε ραντεβού με Κυβερνητικό ψυχολόγο και ψυχίατρο, αλλά αυτό ακυρώθηκε όταν τα αποτελέσματα των ιστολογικών εξετάσεων κατέδειξαν ότι το βρέφος γεννήθηκε νεκρό. Δηλαδή, η Αστυνομία έκρινε απαραίτητη τη διευθέτηση του συγκεκριμένου ραντεβού αποκλειστικά για τον σκοπό της αξιολόγησης της ψυχολογικής και ψυχιατρικής κατάστασης της μητέρας ως ύποπτης για την θανάτωση του βρέφους της. Προφανώς, οι ανάγκες για ψυχολογική στήριξη μιας μητέρας που μόλις είχε γεννήσει ένα νεκρό βρέφος δεν αξιολογήθηκαν ως ιδιαίτερα σοβαρές από την Αστυνομία.

Προβληματισμοί
Ποια είναι η κατάληξη του τραγικού αυτού συμβάντος; Ξέρουμε ότι η εργαζόμενη από τη Βουλγαρία βρίσκεται στη χώρα της. Και μάλλον δεν επιθυμεί να επιστρέψει στην Κύπρο. Και τι έγινε με τους εργοδότες της; Μήπως αυτοί θα κατηγορηθούν για ένα οποιοδήποτε πλημμέλημα; Τι έκαναν η Αστυνομία και η Εισαγγελία, όταν έλαβαν την Έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως; Μήπως στην Κυπριακή Δημοκρατία ταιριάζει η ετικέτα «Παράδεισος Αδιαφορίας και Ατιμωρησίας»;

Αντρούλα Χριστοφίδου Henriques
Πρόεδρος της Οργάνωσης Cyprus STOP Trafficking
Ιδρυτικό Μέλος της ΜΚΟ Καθήκοντα και Δικαιώματα


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου