6 Δεκ 2013

Τάσσος reloaded? Όχι ακριβώς: η οριακή νίκη του Ν. Παπαδόπουλου και η κυριαρχία των τάσεων στο ΔΗΚΟ



Τελικά, ο Ν. Παπαδόπουλος τα κατάφερε να εκλεγεί πρόεδρος του ΔΗΚΟ. Η πορεία μπορεί να ξεκίνησε από το 2004, όπως είπε προεκλογικά η Α. Κυριακίδου, αλλά σίγουρα άρχισε να αποκτά μορφή το 2009-10. Η τελική της στιγμή ήταν οι προεδρικές του 2013. Σε όλες εκείνες τις διαμάχες, ο Ν. Παπαδόπουλος έχασε, αλλά διαμόρφωσε μια θέση ως ο κύριος εκπρόσωπος της εσωτερικής αντιπολίτευσης στο κόμμα. Και τελικά, φαίνεται ότι κατάφερε να συγκροτήσει μια έστω και ετερόκλητη συμμαχία - ίσως ντε φάκτο δύσκολα θα μπορούσε να ήταν διαφορετική στο ΔΗΚΟ - και να κερδίσει τις εκλογές για την ηγεσία του κόμματος.

Τελικά, έπεσαν έξω και οι κατασκευασμένες δημοσκοπήσεις και η εκτίμηση για το ενιαίο του μηχανισμού του ΔΗΚΟ
Τα πρώτο συμπέρασμα είναι πως οι δημοσκοπήσεις είναι όργανο πολιτικής. Η Pulse είχε κανει δημοσκόπηση που έφερνε τον Ν. Παπαδόπουλο να προηγείται με δεκάδες, αντί με οριακά ποσοστά 51%-49%. Αλλά, αν οι δημοσκοπήσεις έγιναν για να κατασκευαστεί κλίμα, έπεσαν έξω και οι εκτιμήσεις για τη συνοχή του οργανωτικού μηχανισμού του ΔΗΚΟ. Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι η δύναμη του κεφαλαίου της Στράκκας - και μέσω των ΜΜΕ - κατάφερε να νικήσει το μηχανισμό, ο οποίος φημολογείτο ότι στήριζε τον Κάρογιαν – και όπως φάνηκε και από τις συζητήσεις για τις λίστες, είχε τουλάχιστον στη διάθεσή του το αρχείο των μελών. Ωστόσο, όπως φάνηκε από τα αποτελέσματα, ο Κάρογιαν δεν έλεγχε όλο το μηχανισμό. Σίγουρα, η παρουσία του Φ. Νεόφυτου, αλλά και άλλων έδωσε στον Κάρογιαν μια σημαντική συμβολικά, έστω και οριακή, νίκη στη Λευκωσία. Όμως, στον αντίποδα υπήρξε μια μεγάλη ποσοτικά νίκη του Ν. Παπαδόπουλου στην Πάφο. Και αν κρίνει κανείς από τις καταγγελίες του επιτελείου του Κάρογιαν, αλλά και από το επεισόδιο του Κενεβέζου και το Βέργα, σαφώς, ο τοπικός μηχανισμός του ΔΗΚΟ, δεν στήριξε τον Κάρογιαν. Ακόμα πιο εντυπωσιακά, όμως, ο Κάρογιαν έχασε και τη Λεμεσό οριακά. Αυτό, όμως, σημαίνει ότι δεν το στήριξαν οργανωμένα οι Κυπριανικοί.

Και αυτή η κατάσταση μη ελέγχου του μηχανισμού υπήρχε και στην προηγούμενη περίπτωστη του κ. Κλεάνθους. Και είναι πιθανό να συνεχίσει.


Οι δύο ετερόκλητες συμμαχίες που δίχασαν το ΔΗΚΟ


Άρα θα μπορούσε να πει κάποιος ότι οι εκλογές ανέδειξαν ένα πολύ-τασικό ΔΗΚΟ. Οι συμμαχίες που συγκροτήθηκαν δεν ήταν ομοιογενείς. Από την πλευρά του, ο κ. Κάρογιαν συσπείρωσε μια μεγάλη μερίδα όσων ήθελαν να στηρίξουν τη συνεργασία με την κυβέρνηση – και εν μέρει είχαν ή έχουν προσδοκίες από αυτήν. Επιπλέον στηρίχθηκε από τους συνδικαλιστές του ΔΗΚΟ – και αυτό ίσως να ερμηνεύει εν μέρει την νίκη του στη Λευκωσία. Είναι γεγονός ότι αυτήν η σημαντική μερίδα του ΔΗΚΟ είδε με καχυποψία τον Ν. Παπαδόπουλο. Και ίσως αυτή η καχυποψία που πηγάζει και από ταξικά κίνητρα, να έδωσε και το πάθος στο στρατόπεδο του κ. Κάρογιαν – διότι αυτό ήταν ίσως το πιο ενδιαφέρον. Επίσης, φαίνετια ότι ο κ. Κάρογιαν συσπείρωνε μια πτέρυγα, που εν δυνάμει να θέλει να υιοθετήσει μια πιο μετριοπαθή στάση στο κυπριακό – αυτό ίσως να ερμηνεύει και την νίκη του στην ελεύθερη Αμμόχωστο.

Αντίθετα, από την πλευρά του Ν. Παπαδόπουλου, η σύγκλιση έφερε πιο ετερόκλητες δυναμικές. Αρχικά, βέβαια, έκτισε πάνω στην εικόνα ότι ήταν η εσωτερική αντιπολίτευση, αλλά και ότι ήταν γιος του Τάσσου – με τις ανάλγοες προεκτάσεις και για το κυπριακό, αλλά και όσον αφορά τις επιλογές του κόμματος στις τελευταίες προεδρικές εκλογές. Όπως και ο Κάρογιαν όταν αντικατέστησε τον Κλεάνθους, υπήρχε στην υποψηφιότητα του Ν. Παπαδόπουλου το στοιχείο της ανανέωσης. Ο κ. Κάρογιαν, μετά από δύο θητείες και συνεργασία με τρεις προέδρους - από κέντρο, αριστερά, δεξιά - είχε κωδικοποιηθεί εν μέρει - δίκαια ή άδικα - ως πολιτικός, ο οποίος αναζητά πρόσβαση στην εξουσία – και είναι «πάντα με τους νικητές». Αυτό, βέβαια, δεν είναι αρνητικό για το ΔΗΚΟ – εκτός από το γεγονός ότι το ΔΗΚΟ είχε μάθει να είναι, όχι δεύτερο τη τάξει, αλλά το κυβερνών κόμμα. Με αυτήν την έννοια, ο Ν. Παπαδόπουλος συσπείρωσε όσους ήθελαν, είτε απλώς να φύγει ο Καρογιαν, είτε να επαναδιεκδικήσει το ΔΗΚΟ πιο ενεργητικό ρόλο εξουσίας – παρά ως συμπλήρωμα. Επιπλέον, βέβαια, ο Ν. Παπαδόπουλος έχει και την κληρονομιά του ονόματος – μερικοί μπορεί να έχουν την εικόνα του Τάσσου ως του προεδρου του 2004, ενώ μερικοί άλλοι να θυμούμαι ότι ο Τάσσος ήταν πρόεδρος και όχι ηγέτης συγκυβερνώντος κόμματος. Ιδεολογικά, πάντως, ο Ν. Παπαδόπουλος έχει να αντιμετωπίσει ισχυρή εσωκομματική καχυποψία, αν κρίνει κάποιος από το οριακό ποσοστό. Και θα μπορούσε να υποθέσει κάποιος ότι ο κ. Κάρογιαν πήρε πλειοψηφία στους ψήφους των ιστορικών δηκοϊκών, ενώ ο Παπαδόπουλος ωφελήθηκε από τους νέους ψηφοφόρους – έστω και αν ο Κάρογιαν είχε εγγράψει περισσότερους, όπως δηλώθηκε τότε. Είναι ενδεχομενο οτι αυτοί που απείχαν ήταν του Κάρογιαν,  ενώ εκείνοι του Ν. Παπαδόπουλου είχαν ένα αίσθημα στράτευσης - με ιδιαίτερη έμφαση στο κυπριακό και τη σχετική διαφοροποίηση από την νυν κυβέρνηση – και άρα είχαν και κίνητρο να πάνε να ψηφίσουν.

Το γεγονός ότι ο Ν. Παπαδόπουλος νίκησε στην Πάφο με τόση μεγάλη διαφορά, αλλά και οριακά στην Λεμεσό – δυο ιστορικά κέντρα του ΔΗΚΟ, δείχνει ότι εν μέρει τα αποτελέσματα είναι και συνέχεια των προεδρικών. Η Πάφος εκφράζει, ουσιαστικά, τη δυσφορία με τη δεξιά – στη γενική της μορφή – αλλά και τη θέση για την αυτονομία του ΔΗΚΟ. Αξίζει να αναφερθεί ότι και ο Μ. Κυπριανού προεκλογικά είχε ταχθεί υπέρ της ανεξάρτητης δηκοϊκής υποψηφιότητας. Αλλά και τα άτομα που συγκέντρωσε ο κ. Παπαδόπουλος εξέφραζαν αυτό το ετερόκλητο: Αντωνίου, Φυττής, Α. Χρυσοστόμου…

Το μεγαλύτερο πρόβλημα του Ν. Παπαδόπουλου θα είναι να αποφασίσει ποιά πολιτική θα ακολουθήσει στα οικονομικά – στο κυπριακό αναμένεται ότι θα ακολουθήσει μια «σκληρή» γραμμή, η οποία μπορεί να συμβαδίζει με τη μια πλειοψηφία, αλλά στα οικονομικά υπάρχουν ταξικές διαχωριστικές γραμμές, που θα εμφανιστούν ξανά μετά το απρόσμενο πάθος μερικών οπαδών του Κάρογιαν. Ο Ν. Παπαδόπουλος ταυτίστηκε ως νεοφιλελεύθερος, ακόλουθος του Α. Νεοφύτου, ως επικεφαλής της επιτροπής οικονομικών της βουλής.  Τότε, βέβαια, ήταν και δικηγόρος της Λαϊκής. Από τότε διαφοροποιήθηκε, τουλάχιστον, προεκλογικά – ξαφνικά έθεσε ζήτημα για την αποπληρωμή των μικρομεσαίων δανείων, τα επιτόκια, κλπ. Ο κ. Παπαδόπουλος μπορεί να διαφοροποιήσει το λόγο του – ακόμα και για τις ιδιωτικοποιήσεις κάτι δήλωσε για εναλλακτικές λύσεις – αλλά το θέμα της καχυποψίας, την οποία πρέπει να υπερβεί, είναι και ταξικό. Η βάση των ψηφοφορων του ΔΗΚΟ είναι μικρομεσαίοι και εργαζόμενοι στο δημόσιο. Και ο Ν. Παπαδόπουλος μπορεί να εμφανιστεί με τις ταξικές προκαταλήψεις της καταγωγής του, αλλά μπορεί και να μεταμορφωθεί για να κερδίσει ψήφους ή για να επιτελέσει τη λειτουργία του προέδρου ενός κόμματος, το οποίο, λογικά, θα ακολουθήσει το παράδειγμά του και θα διαφωνεί με την εκάστοτε ηγεσία, όπως έκανε και εκείνος με τον Κάρογιαν.


Το πολιτικό σκηνικό σε αναμονή οριστικοποίησης της νέας ηγεσίας και του στίγματός της
Με αυτή την νίκη, οι κληρονόμοι του Τάσσου έχουν δυο φορείς προσέλκυσης ψηφοφόρων. Με τον Ν. Παπαδόπουλο πρόεδρο του ΔΗΚΟ, η Συμμαχία του κ. Λιλλήκα μπορεί να θεωρηθεί εν μέρει ότι θα μπορούσε μελλοντικα να κινηθεί προς το ΔΗΚΟ. Στην ουσία, όμως, ίσως μείνουν σαν συνεργαζόμενα δοχεία έκφρασης διαφορετικών ρητορικών: η μεν Συμμαχία έχει μια πιο έντονη κριτική προς την τρόικα και κινείται κάποτε και κεντροαριστερά, ενώ το ΔΗΚΟ μπορεί να συμμετέχει για ένα ακόμα διάστημα στην κυβέρνηση και οι θέσεις του να προσαρμοστούν ανάμεσα στην προστασία του δημόσιου και την προσαρμογή με τον ΔΗΣΥ και την τρόικα. Και αυτό, βέβαια, ανάλογα με το πως θα εξελιχθεί το κυπριακών και πώς θα διαμορφωθούν οι συμμαχίες στις επόμενες εκλογές στο εσωτερικό του ΔΗΚΟ.

Από την πλευρά της δεξιάς και του προεδρικού υπήρχε μια σχετική αμηχανία αρχικά και μετά they put up a brave face – προσπάθησαν να εμφανιστούν «ανακουφισμένοι». Η αποτυχία Κάρογιαν προκαλεί, σαφώς, προβλήματα σε όσους ήλπιζαν ότι μια νίκη του τέως προέδρου του ΔΗΚΟ θα διασφάλιζε μια σταθερότητα για να προχωρήσει το κυπριακό. Το τί θα γίνει από εδώ και μπρος θα έχει ενδιαφέρον. Υπάρχει πάντα, βέβαια, το σενάριο της «αδράνειας» είναι να καθυστερήσει και άλλο το κυπριακό.  Το πρόβλημα με αυτήν την εκδοχή είναι διπλό – ήδη από το εξωτερικό εμφανίζονται πιέσεις για να προχωρήσει το θέμα στην νέα συγκυρία που διαμορφώνεται – και με το ιρανικό deal και την ευρύτερη εικόνα – και η Άγκυρα, βλέποντας την αδυναμία της Λευκωσίας, θα την παίζει μονότερμα ως «βήματα μπροστά». Ήδη, ο κ. Κασουλίδης στην Καθημερινή της Κυριακής ήταν σαφής: το θέμα του ανακοινωθέντος είναι λεπτομέρεια, αν ήταν ο Ταλάτ, είπε, δεν θα χρειαζόταν. Θα μπορούσε να έλεγε – και δεχόμασταν – εκείνο του Χριστόφια-Ταλάτ, μια χαρά θα ήταν. Αν προσπαθήσει να καθυστερήσει τη λύση ο κ. Αναστασιάδης, εκτός του ότι θα χάσει μια μερίδα φιλελευθέρων, θα βρεθεί να υπερασπίζεται θέσεις, στις οποίες έκανε για χρόνια κριτική. Και άρα θα αναλάβει και τις συνέπειες σε μια εποχή που θα «γίνονται πράγματα», όπως φαίνεται και από τις πιέσεις για ξεπάγωμα των τουρκικών κεφαλαίων για την ένταξη. Οπότε, είτε το προεδρικό θα κάνει ανοίγματα αριστερά στο κυπριακό, είτε θα αφήσει τον αυτόματο πιλότο να προχωρεί μόνος του την διαδικασία. Δύσκολο, όμως, να την αποφύγει κάποιος.

Η αριστερά κράτησε χαμηλούς τόνους. Προφανώς, αναμένει να δει τις κινήσεις του κ. Παπαδόπουλου σε τρεις τομείς: τις σχέσεις με την κυβέρνηση, τη στάση του στα οικονομικά και το κυπριακό. Και ίσως, τα δεδομένα να είναι πιο σαφή όταν ξεκαθαρίσει και ποιά θα είναι η νέα εικόνα σε ολόκληρη την ηγεσία του ΔΗΚΟ. Διότι σε ένα πολύ-τασικό κόμμα, οι διάφορες πτέρυγες, θα έχουν και τις ανάλογες προσβάσεις στον περίγυρο.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου