13 Δεκ 2013

PISA – Με ό,ποιο δάσκαλο καθίσεις...;




Δημοσιεύτηκαν την περασμένη βδομάδα τα αποτελέσμα της διεθνούς έρευνα PISA που διεξάγεται από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης ως διεθνής αξιολόγηση των εκπαιδευτικών συστημάτων 67 χωρών. Η Κύπρος συμμετέχει στην έρευνα μέσω του Εθνικού Κέντρου Κύπρου - Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης (ΚΕΕΑ), που ανέλαβε το συντονισμό και τη διεξαγωγή της έρευνας.  Η συγκεκριμένη έρευνα που αφορά στο 2012, για την οποία όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του ΚΕΕΑ (http://www.pi.ac.cy/keea/pisa2012/ ) υπολογιζόταν να συμμετάσχουν 5500 μαθητές 15 – 16 χρόνων και τα στοιχεία συλλέχθηκαν με δοκίμια γραπτής αξιολόγησης για τα γνωστικά αντικείμενα των Μαθηματικών, Φυσικών Επιστημών και Κατανόησης Κειμένου, δοκίμιο αξιολόγησης ηλεκτρονικών υπολογιστών για τη λύση προβλημάτων, ερωτηματολόγιο μαθητών και ερωτηματολόγιο για το σχολείο (συμπληρώνεται από τη Διεύθυνση).

Με τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων, αντί αυτό να αποτελέσει έναρξη εποικοδομητικού διαλόγου για την πορεία της εκπαίδευσης στην Κύπρο, αλλά και το πώς η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση θα μπορούσε να συμβάλει θετικά στην βελτίωση των γνωσιολογικών και άλλων δεξιοτήτων του μαθητόκοσμου, πρώτοι και καλύτεροι οι συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών παρουσιάστηκαν να απορρίπτουν τα αποτελέσματα, προβάλοντας μεταξύ άλλων το επιχείρημα του «διαφορετικού εκπαιδευτικού συστήματος», το ότι η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται για την έρευνα δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικότητες της κύπρου και άλλα συναφή. Όλως περιέργως τα αποτελέσματα, δεν συνέβαλαν στο να αξιοποιηθούν από την ΟΕΛΜΕΚ ώστε να καταδείξει τα κακώς έχοντα του εκπαιδευτικού συστήματος ή να υπάρξουν προτάσεις για τη βελτίωσή του.

Οι τίτλοι που κυριάρχησαν ήταν τύπου «πάτωσαν οι κύπριοι μαθητές». Ακόμα και ο τίτλος είναι ενδεικτικός για το πώς αξιολογούνται οι ... αξιολογήσεις. Υπάρχει κάποιος εκπαιδευτικός, μαθητής, γονιός ή άλλοσπως εμπλεκόμενος που μπορεί να ισχυριστεί ότι το εκπαιδευτικό σύστημα βαίνει καλώς; Αμφιβάλλω. Η έρευνα της PISA απλώς επιβεβαίωσε την κοινή γνώση και εμπειρία. Δηλώσεις αυτοάμυνας χωρίς επιστημονικά εμπεριστωμένη επιχειρηματολογία. Αξιολόγηση με αριθμούς, χωρίς ουσιαστική εξέταση και συγκριτική ανάλυση.

Τί μας είπαν τα αποτελέσματα της έρευνας; Απλώς ότι το μέχρι τώρα σύστημα νοσεί και απέτυχε παταγωδώς. Πώς να μην συμβεί κάτι τέτοιο αφού η εστίαση έγκειται στην αποστήθιση πληροφοριών, στην έλλειψη στοχευμένης φιλοσοφίας, στην επιφόρτιση που αποκλείει το χρώνο ξεκούρασης και ενασχόλησης με θέματα που ενδιαφέρουν το κάθε παιδί. Η κάθε προσπάθεια για βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος καταποντίζεται με την αλλαγή κυβέρνησης ή/ και την εμπλοκή θεσμών, που δεν έχουν να κάνουν απολύτως τίποτα, ούτε με την εκπαίδευση, ούτε με την παιδεία.

Όπως αναφέρεται και σε άρθρο σχετικό με την έρευνα, από την εφημερίδα The Guardian «τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι την αποτυχία των βασιζόμενων στην αγορά εκπαιδευτικων μεταρρυθμίσεων» (http://www.theguardian.com/commentisfree/2013/dec/08/pisa-education-test-scores-meaning). .. χώρες που προσφέρουν αυτονομία στο σχολείο όσον αφορά στο σχολικό πρόγραμμα και τις αξιολογήσεις είθισται να φέρουν καλύτερα αυποτελέσματα, όπως και χώρες όπου στα σχολεία προωθήται η συνεργατική κουλτούρα με στόχο την υποστήριξη των μαθητών και την εστίαση στα ολιστικά προγράμματα στην προδημοτική εκπαίδευση, στις υπηρεσίες ειδικής εκπαίδευσης και την ισότιμη κατανομή του σχολικού χρόνου ανάμεσα στα ακαδημαϊκά προγράμματα και τις τέχνες, τη μουσική και των αθλητισμό.

Για την Κύπρο, φταίει η μεθοδολογία και οι αλλόγλωσσοι μαθητές. Ουτέ καν αναφορά έστω στο ότι η προσπάθεια, το έργο και τα ποσά που επενδύθηκαν την τελευταία δεκαετία με τις ευλογίες όλων των εμπλεκομένων (μαθητών, γονιών, εκπαιδευτικών, πολιτικών) πετιούνται στον κάλαθο των αχρήστων τη στιγμή ακριβώς που οι καρποί θα τίθεντο προς υλοποίηση. Η στάση αυτή καταδεικνύει τη γενικότερη τάση: μη μας θίξουν. Γιατί η έννοια της εποικοδομητικής κριτικής απουσιάζει παντελώς από τη συνείδησή μας. Πλήτει την ανασφάλεια της αλαζονείας του ελιτισμού.



3 σχόλια:

  1. Να μου επιτρέψετε να διαφωνήσω με τον τίτλο της ανάρτησής σας. Βλέποντας πώς αναλύετε και πώς τοποθετήστε σε άλλα θέματα, μου φαίνεται παράξενο αυτή η ανάρτηση να επικεντρώνεται μέσω του τίτλου στην ευθύνη των εκπαιδευτικών, οι οποίοι υλοποιούν τις πολιτικές αποφάσεις άλλων. Και μη μου πείτε πως φταίνε γιατί δεν εργάζονται ή δε νοιάζονται ή δεν κατέχουν, γιατί δε θέλω να πιστέψω ότι αποδέχεστε τόσο αλόγιστα την παραφιλολογία των ΜΜΕ που συμπλέουν με την εξουσία για να υποβαθμίσουν τη θέση των εργαζομένων και των συνδικαλιστών που αντιστέκονται (όσο μπορούν, με τόσο πόλεμο που μας γίνεται) στην ενορχηστρωμένη επίθεση εις βάρος των μισθωτών. Οι εκπαιδευτικοί στη συντριπτική τους πλειοψηφία και κατέχουν και νοιάζονται και εργάζονται περισσότερο από όσο μπορεί να καταλάβει η κυρία Γιωρκάτζη πίσω από το ασφαλές της γραφείο. Όσο για την ευθύνη της ΟΕΛΜΕΚ, πιστεύω να είναι αντιληπτό πως η ΟΕΛΜΕΚ έχει δώσει μια πρώτη απάντηση απλώς αμυνόμενη στην επίθεση που της έγινε, η οποία έρχεται να ενισχύσει τις ενορχηστρωμένες και ασταμάτητες επιθέσεις εναντίον του συνδικαλισμού τα τελευταία χρόνια, για προφανείς λόγους.
    Όπως καταλαβαίνετε είμαι εκπαιδευτικός και συνδικαλίστρια, και σας πληροφορώ ότι εδώ και χρόνια αναγνωρίζουμε τα προβλήματα, τα λέμε, αρκετοί από εμάς αρθρογραφούμε, υποβάλλουμε εισηγήσεις, αλλά δυστυχώς κανείς δε μας λαμβάνει υπόψη, γιατί αυτό που προέχει είναι οι προσωπικές φιλοδοξίες και οι κομματικές επιλογές των εκάστοτε κυβερνώντων. Δε λέω ότι είμαστε άμοιροι ευθυνών. Η πραγματική εικόνα του εκπαιδευτικού συστήματος, δε δίνεται φυσικά με την έρευνα ΠΙΖΑ. Σωστά όσα γράφετε αλλά δεν καλύπτουν το φάσμα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα το δημόσιο σχολείο, ως αποτέλεσμα πολλαπλών κοινωνικών προβλημάτων. Ούτε όμως και την άλλη πλευρά, του σημαντικού έργου που γίνεται στα σχολεία και δεν προβάλλεται φυσικά πουθενά, ούτε μετριέται με την ΠΙΖΑ. Δεν ωραιοποιώ την κατάσταση. Αντιθέτως. Διαμαρτύρομαι γιατί αυτοί που αποφασίζουν για τις αλλαγές που δήθεν θα βελτιώσουν τα πράγματα, στην ουσία δεν επιθυμούν να βελτιώσουν τίποτα, γιατί τους βολεύει να βγάζουμε αγράμματους και επιπόλαιους αποφοίτους Λυκείου, πειθήνιους ψηφοφόρους χωρίς δυνατότητες ουσιαστικής αντίστασης στην προπαγάνδα και τον έλεγχο των συνειδήσεων. Οι εξαγγελίες πρώην, τέως και νυν Υπουργών είναι κούφιες, γιατί βρίσκονται σε απόσταση από την κοινωνία του σχολείου. Και δεν είναι θέμα χρημάτων και εξοπλισμού. Είναι θέμα φιλοσοφίας και προσέγγισης, είναι θέμα πολιτικής για το τι πολίτες πράγματι θέλει να διαμορφώνει αυτό το σύστημα. Άρα είναι θέμα σοβαρών, υπεύθυνων πολιτικών αποφάσεων και κυρίως βούλησης για εκ βάθρων αλλαγές που να στηρίζονται στη συλλογικότητα και στη σοφία εκείνων που μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικά και όχι όσων κρατούν κομματικές καρέκλες ή όσων ανέβηκαν τις βαθμίδες της εξουσίας μέσα από ένα αναξιοκρατικό και κομματικά ελεγχόμενο σύστημα. Προς το παρόν, οι Υπουργοί λαϊκίζουν, οι τεχνοκράτες στη συντριπτική τους πλειοψηφία αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα με φακούς παραμορφωτικούς, οι ακαδημαϊκοί πίσω από την έδρα στηρίζονται απλώς σε θεωρίες (κάποτε σύγχρονες, συχνά ξεπερασμένες ή ανεφάρμοστες) και αγνοούν πλήρως την κατάσταση του μαθητικού πληθυσμού, ενώ οι εκπαιδευτικοί με προσόντα (τυπικά και ουσιαστικά) απλώς αγνοούνται επιδεικτικά. Και για να κλείσω, να ξέρετε ότι όταν τα βάζουν σε τέτοιο βαθμό με τους εκπαιδευτικούς, είναι γιατί στην πλειονότητά μας επιμένουμε να κάνουμε τη δουλειά μας σωστά και να προσφέρουμε μέσα στα περιθώρια χρόνου που διαθέτουμε πραγματική γνώση στους μαθητές μας, με όσα αυτό συνεπάγεται. Και αυτό φυσικά κάποιους δε βολεύει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Μα γι' αυτό μπήκε το ερωτηματικό και σαφώς το άρθρο (ένα άρθρο) δεν μπορεί να καλύψει όλο το φάσμα των προβλημάτων του δημόσιου σχολείου σε όλες τις βαθμίδες μάλιστα. Ο τίτλος με ερωτηματικό ακριβώς προσπαθεί να θίξει αυτά που περιγράφεις, διαφορετικά θα γραφόταν ως μια απλή κατάφαση που να επιβεβαιώνει τη δαιμονοποίηση των εκπαιδευτικών, αντί την ουσία της αποτυχίας του εκπαιδευτικού συστήματος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ευχαριστώ για τη διευκρίνιση. Συμφωνώ με όσα αναφέρετε για την αποτυχία του εκπαιδευτικού συστήματος. Δυστυχώς, οι ιθύνοντες απλώς αναμασούν γενικολογίες για μεταρρύθμιση, αλλά στην πράξη τίποτα. Ή κι αν παίρνονται κάποια μέτρα, αυτά είναι αποσπασματικά και αντικρούουν σε άλλα αναχρονιστικά δεδομένα του συστήματος (π.χ. αξιολόγηση, κανονισμοί λειτουργίας), με αποτέλεσμα ακόμη και κάποιες σωστές κινήσεις να μην έχουν θετικά αποτελέσματα. Τα δε περιβόητα "νέα αναλυτικά" πάρα τις κάποιες θετικές πτυχές, έγιναν με τόση προχειρότητα και μέσα σε ένα κλίμα κομματικής διαμάχης, για το οποίο ευθύνη έφεραν και το Υπουργείο και η τότε αντιπολίτευση, που απλώς προκάλεσαν αντιπαραθέσεις και σύγχυση στα σχολεία. Κρίμα, γιατί χάνεται χρόνος, η παιδεία καταρρέει, τα παιδιά είναι χαμένα και λόγω κρίσης, και οι εκπαιδευτικοί έχουμε την αίσθηση ότι αγωνιζόμαστε μόνοι μας να σώσουμε αυτά που οι άλλοι καθημερινά καταστρέφουν. Και μέσα σε αυτό το κλίμα δεν έχουμε δικαίωμα να καταρρεύσουμε, γιατί νοιαζόμαστε για τα παιδιά, κι ας μας κατηγορούν καθημερινά αυτοί που δεν ξέρουν πώς δουλεύουμε.
    Νομίζω κι εσείς και οι αναγνώστες σας καταλαβαίνετε ότι όταν η Γενική Ελέγκτρια συμπλέει με τους κριτές ενός είδους αποτελεσμάτων του δημόσιου σχολείου όπως είναι αυτό της Πιζα, και όταν οι εκθέσεις της φτιάχνονται για να χρησιμοποιηθούν από όλους αυτούς τους πολιτικάντηδες που φωνασκούν ότι θέλουν (δήθεν) να "διορθώσουν" τα κακά της Εκπαίδευσης όπως εκείνοι τα καταλαβαίνουν, συμβαίνει αυτό που λέει ο Ελύτης: "Όταν ακούς τάξη, ανθρώπινο κρέας μυρίζει".
    Και" το κρέας" που καίγεται δεν είναι μόνο αυτό των Εκπαιδευτικών. Είναι ολονών μας...

    ΑπάντησηΔιαγραφή