13 Δεκ 2013

Λατινική Αμερική: νίκη των «τσαβίστας» στη Βενεζουέλα, αντιδρά ακόμα το βαθύ κράτος σε Κολομβία και Ονδούρα, «επίθεση καταναλωτών» σε καταστήματα στην Αργεντινή και νομιμοποίηση της μαριχουάνας στην Ουρουγουάη



Στη βδομάδα. που πέρασε είχαμε τριών ειδών εξελίξεις στη Λατινική Αμερική: από την μια, είχαμε την νίκη των οπαδών τους Τσάβες στις τοπικές εκλογές στη Βενεζουέλα, την ενίσχυση του αυταρχισμού στην Κολομβία, όπως και στην Ονδούρα, ενώ στην Αργεντινή είχαμε μια έκρηξη «λεηλασιών» καταστημάτων, μετά από απεργία των αστυνομικών. Αυτή η εξέγερση της κατανάλωσης, έχει μια προϊστορία στην Λατινική Αμερική – και πρόσφατα είχε και μια σχετική ενθάρρυνση από τον διάδοχο του Τσάβες, τον νέο πρόεδρο της Βενεζουέλας, το Μαδούρο.

Και στην Ουρουγουάη είχαμε μια εντελώς διαφορετική εξέλιξη που δείχνει και πάλι το εύρος αλλα και τον πλουραλισμό της λατινοαμερικάνικης αριστεράς – η κυβέρνηση αποφάσισε να προωθήσει την νομιμοποίηση της χρήσης της μαριχουάνας.

Βενεζουέλα: Τελικά, η ταξική πάλη στα καταστήματα κέρδισε τα σαμποτάζ σε ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς
Η νίκη  των τσαβίστας στη Βενεζουέλα ήταν σαφής – κέρδισαν σαρωτικά σε δήμους, ενώ τα ποσοστά ήταν επίσης σαφή: 49% έναντι 43% της αντιπολίτευσης - σε μερικές περιοχές διεκδίκησαν τη ψήφο και ανεξάρτητοι, οι οποίοι μπορεί και να πρόσκεινται σε ένα από τα δυο στρατόπεδα – λ.χ. το Κ.Κ. κέρδισε σε μια πόλη με ανεξάρτητο υποψήφιο.http://www.reuters.com/article/2013/12/09/us-venezuela-election-idUSBRE9B707720131209

Αυτή η νίκη ήταν, ουσιαστικά και μια αποτυχία, τόσο της αντιπολίτευσης, όσο και της προσπάθειας των ΗΠΑ να υπονομεύσουν τον νέο πρόεδρο. Η νίκη του στις προεδρικές εκλογές είχε αμφισβητηθεί, ενώ ήταν σαφές ότι σε διάφορους τομείς η αντιπολίτευση και το κεφάλαιο εφάρμοζε ένα είδος υπονόμευσης ενάντια στην κυβέρνηση – ιδιαίτερα όσον αφορά στην κατανάλωση και την έλλειψη ειδών από την αγορά. Παράλληλα, οι θεαματικές διακοπές στην παροχή ρεύματος - η πιο πρόσφατη έγινε λίγες μέρες πριν τις εκλογές, ενώ μιλούσε ο Μαδούρο μέσω των ηλεκτρονικών ΜΜΕ 0 αποδιδόταν από την κυβέρνηση σε ένα είδος σαμποτάζ. Η αντεπίθεση του Μαδούρο ήταν αποφασιστική – τον Νοέμβριο αποφάσισε να παρέμβει στο χώρο της κατανάλωσης, διατάζοντας έλεγχο τιμών και προκαλώντας, ουσιαστικά, ένα είδος «επίθεσης» των καταναλωτών σε καταστήματα με υπερτιμημένα προϊόντα. Αυτού του είδους οι πρακτικές - και της αντιπολίτευσης να προσπαθεί να προκαλέσει κρίση στην αγορά και των αντιδράσεων που καταλήγουν σε επιθέσεις ενάντια σε καταστήματα - έχουν μια προϊστορία στην Λατινική Αμερική – από το μποϋκοτάζ του κεφαλαίου ενάντια στον Αλλιέντε μέχρι την εξέγερση του 1989 στη Βενεζουέλα. Τελικά, ο Μαδούρο κέρδισε. Η αντιπολίτευση έχασε, σαφώς, σε ένα παιχνίδ,ι στο οποίο επένδυσε πολλά. Το πώς ο Μαδούρο θα καταφέρει τώρα να ελέγξει την αγορά, είναι το επόμενο στοίχημα.

Κολομβία: η καθαίρεση του αριστερού δημάρχου της πρωτεύουσας, σε αντίδραση του βαθέως κράτους;
Την ίδια σχεδόν βδομάδα και ενώ συνεχίζονται οι συνομιλίες ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους αντάρτες, ανακοινώθηκε ότι καθαιρέθηκε ο δήμαρχος της πρωτεύουσας της χώρας. http://www.euronews.com/newswires/2250110-mayor-of-colombias-capital-removed-from-post/

Ο δήμαρχος είναι πρώην αριστερός αντάρτης και ήταν, ουσιαστικά, ο πιο γνωστός αριστερός θεσμικός εκπρόσωπος – και σε ένα πόστο που πολλοί το θεωρούν το δευτέρο σε σημασία στη χώρα. Οι κατηγόριες θα θεωρούνταν αστείες σε οποιαδήποτε άλλη χώρα – όχι, όμως, στην Κολομβία με το παράδοξο καθεστώς πολλαπλής έκτακτης ανάγκης, στο οποίο βρίσκεται. Ο δήμαρχος καθαιρέθηκε και του απαγορεύθηκε, μάλιστα, να ξαναδιεκδικήσει δημόσιο αξίωμα για 15 χρόνια, γιατί δεν χειρίστηκε καλά μια απεργία στη  συλλογή σκουπιδιών. Η κίνηση μπορεί να έχει δυο αιτίες – από τη μια ο νυν πρόεδρος, ο οποίος προωθεί τις διαπραγματεύσεις με τους αντάρτες δέχεται πιέσεις από τη δεξιά - την οποία εκπροσωπεί ο τέως πρόεδρος - και έτσι η καθαίρεση του αριστερού δημάρχου μπορεί να ήταν κίνηση κατευνασμού. Από την άλλη, η εμφάνιση των ανταρτών ως σοβαρού συνομιλητή και η παράλληλη αύξηση των κινητοποιήσεων αγροτών ασκεί και μια αριστερή πίεση στην κυβέρνηση, οπότε η επίθεση στο δήμαρχο μπορεί να ήταν και ένα είδος αντίδρασης.


Η επάνοδος της αριστεράς στην Ονδούρα και η αμφισβήτηση των εκλογικών αποτελεσμάτων
Πάντως η τάση του αυταρχισμού ως τρόπου αντίδρασης έχει προηγούμενο στην Ονδούρα, όπου η δυναμική επανεμφάνιση της αριστεράς μετά το πραξικόπημα και την καταστολή, προκάλεσε αυτό που φάνηκε σαν εκλογική νοθεία – τις εκλογές αμφισβήτησε, όχι μόνο η υποψήφιος της αριστεράς, που ήρθε δεύτερη, αλλά και το κόμμα "εναντίον της διαφθοράς", που ήρθε τέταρτο με 14%, το οποίο κατηγόρησε την κυβέρνηση για «εκλογική νοθεία ασύλληπτων διαστάσεων». Αξίζει να σημειωθεί ότι η συμμαχία της αριστεράς στην Ονδούρα έχει τα στοιχεία του πλουραλισμού, που συναντιούνται και σε άλλες λατινοαμερικάνικες αριστερές συμμαχίες – περιλαμβάνει από «φτωχούς αγρότες μέχρι οργανώσεις ομοφυλοφίλων, φεμινιστριών, φοιτητών μέχρι και μερίδας επιχειρηματιών». Πάντως, μετά τις διαδηλώσεις της περασμένης Κυριακής αποφασίστηκε μερική επανακαταμέτρηση – η οποια φυσικα ηταν συμβολικη.

Αργεντινή: «λεηλασίες» ή «επιθέσεις καταναλωτών»

Στην Αργεντινή, αντίθετα, είχαμε μια απρόσμενη εξέλιξη. Μετά τις εκλογές, στις οποίες και πάλι παρά τις προσδοκίες για ήττα, τις κέρδισε η συμμαχία γύρω από την αριστερίζουσα πρόεδρο, Φερναντεζ, ακολούθησε μια σύντομη ηρεμία και ξαφνικά ήρθε ο Δεκέμβρης. Ο Δεκέμβρης, είναι μοιραίος μήνας για την Αργεντινή. Το Δεκέμβριο έπεσε η δικτατορία, και το Δεκέμβριο κατέρρευσε η οικονομία το 2001, προκαλώντας το πρώτο κύμα λαϊκών λεηλασιών κατανάλωσης στα καταστήματα. Αυτή τη φορά, το κύμα των επιθέσεων στα καταστήματα ξεκίνησε από την ανάποδη – το συνδικάτο των αστυνομικών σε μια πολιτεία κήρυξε απεργία και αμέσως χιλιάδες πολίτες πολιόρκησαν καταστήματα – και ιδιαίτερα καταστήματα με ηλεκτρικά είδη. Αμέσως, η τοπική κυβέρνηση υποχώρησε και έδωσε αύξηση στους αστυνομικούς. Ακολούθησε απεργία των αστυνομικών με αίτημα αυξήσεις και αλλού, με αποτέλεσμα ένα νέο μαζικό κύμα επιθέσεων σε καταστήματα και πυροβολισμών από ιδιοκτήτες που εξοπλίστηκαν. Σκοτώθηκαν  7 άτομα και τραυματίστηκαν εκατοντάδες. http://www.euronews.com/2013/12/10/at-least-seven-killed-in-argentina-looting/
Υπάρχουν διάφορες ερμηνείες για αυτό το κύμα των επιθέσεων – μερικοί επισήμαναν λ.χ. ότι δεν ήταν οικειοποίηση ειδών πρώτης ανάγκης, αλλά ειδών «πολυτελείας», όπως ηλεκτρονικών ειδών. Αυτά, ωστόσο, είναι και τα είδη, για τα οποία έγινε και η αντιπαράθεση στη Βενεζουέλα τον περασμένο Νοέμβριο. Υπήρξαν ερμηνείες ότι μπορεί και ενθαρρύνθηκαν από την αστυνομία, αλλά είναι επίσης πολύ πιθανό να είναι μέρος μιας δυσφορίας, η οποία εκφράζεται με τρόπους που είναι οικείοι στις παραδόσεις κινητοποίησης και έκφρασης δυσφορίας σε κάθε χώρα. Στην Αργεντινή, πάντως, σήμερα το ποσοστό φτώχειας έχει μειωθεί δραματικά από το 2001 μετά από την απόφαση της κυβέρνησης τότε - μετά από την λαϊκή εξέγερση - να μην αποπληρώσει το χρέος. Όμως, η μείωση της φτώχειας αυξάνει τις προσδοκίες, όπως φάνηκε και στη Βραζιλία.

Και ακόμα μια παγκόσμια πρωτιά: νομιμοποίηση της καλλιέργειας και πώλησης μαριχουάνας στην Ουρουγουάη και αμφισβήτηση του «πολέμου ενάντια στα ναρκωτικά» σαν στρατηγική επιτήρησης


Στην Ουρουγουάη είχαμε μια άλλη καινοτομία. Η βουλή, με τις ψήφους της κυβερνητικής αριστερής συμμαχίας, αποφάσισε την νομιμοποίηση της μαριχουάνας. Σχετικές πρωτοβουλίες υπάρχουν σε διάφορες χώρες – ήδη στην Ολλανδία υπάρχει ένα σχετικό πλαίσιο ενώ στις ΗΠΑ έχουν περάσει σχετικά νομοσχέδια σε μερικές πολιτείες. Η καινοτομία της απόφασης της Ουρουγουάης έγκειται στο ότι νομιμοποιει την όλη διαδικασία από την παραγωγή στην κατανάλωση. Η μόνη προϋπόθεση είναι η καταγραφή των ατόμων που αγοράζουν σε αρχείο.

Η απόφαση ακολουθεί μια ευρύτερη αμφισβήτηση του «πολέμου ενάντια στα ναρκωτικά» τον οποίο ξεκίνησε η κυβέρνηση Ρέιγκαν και ο οποίος αντιμετωπίστηκε στην Λατινική Αμερική σαν μηχανισμός συγκάλυψης των βορειοαμερικανικών παρεμβάσεων στην περιοχή. Ήδη στην Βολιβία το θέμα τέθηκε επιτακτικά σε σχέση με την παραδοσιακή χρήση του φυτών από όπου παράγονται ναρκωτικά. Ανάλογες εκστρατείες υπάρχουν σε διάφορες χώρες οι οποίες υποστηρίζουν ότι η απαγόρευση έχει ουσιαστικά οδηγήσει όχι μόνο σε δικαιολογίες για στρατιωτική επιτήρηση και παρεμβάσεις αλλα και στην δημιουργία παράνομων καρτέλ που οδηγούν σε αιματοκύλισμα ολόκληρες κοινωνίες.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου