6 Δεκ 2013

Μια ακόμα ερωτηση, που μερικοί προσπαθούν να λογοκρίνουν: πώς η λίστα των «100 λογαριασμών» μπορεί να κρύβει πολλά για την κυπριακή ελίτ, από το κούρεμα μέχρι τη φοροδιαφυγή



Λογοκρισία 1990’ς: «Στις αρχές της δεκαετίας του 1990.. η εφημερίδα ‘Φιλελεύθερος’ ..κυκλοφόρησε με ένα πηχυαίο τίτλο αναφορικά με τις καταθέσεις κυπρίων στο εξωτερικό..[..] Προκλήθηκε τότε μεγάλη εσωτερική ταραχή στη λευκωσιάτικη τραπεζιτική νομενκλατούρα, την υπεράνω νόμων και κανονισμών ολιγαρχική τάξη της Κύπρου και τους ανερχόμενους νεόπλουτους… παρ’ ολίγον να χάσει την δουλειά του ο βραδινός υπεύθυνος σύνταξης..» Φιλελεύθερος, Τύπος και ευθυνοδοσία, 9/9/2012.

Λογοκρισία 2013: όταν γίνεται απόπειρα να λογοκριθούν τα ερωτήματα για τους λογαριασμούς της ελίτ, γιατί «εκθέτουν την Κύπρο» ή όταν το βρετανικό τραπεζιτικό σύστημα ανησυχεί, τυχαία, για τις καταθέσεις της κυπριακής ελίτ

«Η μόνη σύσταση είναι ότι θα έπρεπε να μειωθούν οι λογαριασμοί αυτής της κατηγορίας» Φιλελεύθερος, 5/12, όταν προσπαθούσε να ρίξει το θέμα στα μαλακά.
Η αποκάλυψη ότι οι βρετανικές αρχές έχουν ζητήσει την διερεύνηση, και τη μείωση, «100»[1] λογαριασμούς κυπρίων με «έκθεση στην πολιτική» στην Τράπεζα Κύπρου της Βρετανίας, προκάλεσε αίσθηση. Η κ. Ει. Χαραλαμπίδου κατάφερε, ουσιαστικά, να ανοίξει μια ακόμα πόρτα στα ντουλάπια με τους σκελετούς της κυπριακής ελίτ – διότι το ζήτημα των εκροών κεφαλαίων πριν το κούρεμα είναι υπαρκτό, όπως είναι και η διαχρονική πρακτική μελών της ελίτ να διοχετεύουν κεφάλαια στο εξωτερικό. Και η ίδια έθεσε μια σειρά από ερωτήματα, που έχουν να κάνουν με το κούρεμα ή την φοροδιαφυγή – και αυτά τα ερωτήματα μπορούν να απαντηθούν μόνο με διερεύνηση  του πότε ανοίχτηκαν οι λογαριασμοί και τί κεφάλαια διακινήθηκαν μέσω από αυτούς.

Δυο μέρες μετά την αποκάλυψη, η εφημερίδα του υπουργού εσωτερικών, η Αλήθεια, αλλά και το πρωτοσέλιδο του Φιλελευθέρου, ανέλαβαν την εκστρατεία λογοκρισίας του θέματος με το σενάριο «εκτίθεται η Κύπρος». Επιβεβαίωσαν το γεγονός μεν - ότι δηλαδή υπάρχουν οι λογαριασμοί, ότι έγινε/γίνεται έλεγχος και μάλιστα ότι οι βρετανικές αρχές ζήτησαν μείωση αυτών των λογαριασμών - αλλά προσπάθησαν ταυτόχρονα να το ρίξουν στα μαλακά: ότι τα διαθέσιμα τώρα χρήματα στους λογαριασμούς είναι μικρά – χωρίς, βέβαια, να κάνουν αναφορά στα άτομα, πότε άνοιξαν οι λογαριασμοί και ιδιαίτερα πόσα διακινήθηκαν – και προς πού -  μέσω αυτών των λογαριασμών. Και ακολούθησε μια ανακοίνωση της τράπεζας  - και μια ενδιαφέρουσα στιγμή ευθιξίας από τον Ν. Παπαδόπουλο, που δήλωσε ότι ένας από τους λογαριασμούς, που έκλεισαν ήταν ο δικός του από τα φοιτητικά χρόνια και είχε μόνο μερικές δεκάδες στερλίνες. Ενδιαφέρον και θετικό, βέβαια, που ο κ. Παπαδόπουλος άρχισε να δηλώνει τα οικονομικά του συμφέροντα – για χρόνια στην επιτροπή οικονομικών της βουλής δεν δήλωνε την ιδιότητα του ως δικηγόρος της Λαϊκής λ.χ. Ίσως η ανακοίνωση να λειτουργούσε προστατευτικά για άλλους – ή ίσως να είναι κίνηση διαφοροποίησης, σε περίπτωση που υπάρχουν ενδιαφέροντα ονόματα και στοιχεία – αν αποκαλυφθεί και η διακίνηση κεφαλαίων. Αν, όντως, τα στοιχεία είναι απλώς τότε αντί επιφανειακές δηλώσεις και κατευθυνόμενα δημοσιεύματα, το πιο απλό είναι η δημοσίευση - μέσα από τον έλεγχο έστω της επιτροπής θεσμών - της λίστας ολόκληρης με το χρόνο ανοίγματος του λογαριασμού και των κεφαλαίων που διακινήθηκαν. Διότι θα ξέρει ο κ. Παπαδόπουλος ότι δεν είναι τυχαία που κατηγορείται η Κύπρος για διακίνηση κεφαλαίων. Ο επόμενος που αναφέρθηκε στο θέμα ήταν ο γιος του κ. Συρίμη, ο οποίος μάλιστα είπε ότι του ζήτησαν πριν από «ενάμιση μήνα» να κλείσει τον λογαριασμό του.
"Με βάση τη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου μου έστειλαν επιστολή πριν ενάμιση μήνα ότι πρέπει να κλείσω το λογαριασμό μου μέχρι τις 22/12 διότι θεωρείται λογαριασμός υψηλού κινδύνου…»

Άρα, η ερώτηση ήταν ορθή και όντως ζητήθηκε να κλείσουν λογαριασμοί. Το θέμα είναι γιατί μερικοί αναλώθηκαν να επιμένουν ότι δεν υπήρχε θέμα και ότι τάχα έκλεισαν μόνο κάποιοι λογαριασμοί, που είχαν ξεμείνει από τα φοιτητικά χρόνια.

Η ενεργοποίηση του συστήματος λογοκρισίας για να κλείσει το θέμα: οι βρετανικές αρχές θέλουν να «μειωθούν» οι λογαριασμοί μελών της κυπριακής πολιτικό-οικονομικής ελίτ και μερικά ΜΜΕ το θεωρούν ζήτημα «ρουτίνας»




Βέβαια, ο δρόμος για την αποκάλυψη της λίστας αλλά, και πιο σημαντικά, πότε άνοιξαν και πόσα διακινήθηκαν, θα είναι μακρύς – όπως φάνηκε και από την ενεργοποίηση του συστήματος λογοκρισίας. Η πρώην υπουργός εξωτερικών, Ε. Κ. Μακρουλή έγραψε μόλις εμφανίστηκε το θέμα σε ένα σχόλιο της ότι δεν πιστεύει ότι θα αποκαλυφθεί η λίστα. Η προηγούμενη σημαντική λίστα – εκείνη των 6000 ατόμων/επιχειρήσεων, που έβγαλαν λεφτά πριν το κούρεμα του περασμένου Μαρτίου δεν έχει ακόμα δημοσιοποιηθεί, αν και η τελευταία είδηση ήταν ότι η Κεντρική έδωσε μια σχετικά ολοκληρωμένη εικόνα, πρόσφατα, με αναφορές στις ταυτότητες των ατόμων, που είχαν τους λογαριασμούς. Εκείνη η καθυστέρηση, ίσως, να είναι ενδεικτική του ότι θα γίνει και σε αυτήν την περίπτωση. Αλλά, όπως και με εκείνη τη λίστα, έτσι και με αυτή, αναπόφευκτα, θα αρχίσουν οι διαρροές. Μέχρι στιγμής, η κ. Χαραλαμπίδου φάνηκε να ξέρει, αλλά δεν μίλησε, ακόμα.

Οι υποψίες που πλανιούνται, πάντως, είναι ήδη εκεί. Η απόφαση του Φιλελευθέρου και της Αλήθειας να επέμβουν πυροσβεστικά, την Πέμπτη, ίσως να είναι ενδεικτική. Η Αλήθεια εκφράζει τα συμφέροντα του  Χάσικου και του τρόπου, που αντιλαμβάνεται τα ανάλογα της κυβέρνησης. Η δική του έμφαση ξεκίνησε την επομένη της αποκάλυψης, όταν, αντί της είδησης, προτίμησε να κάνει επίθεση στο Δημητριάδη, ενώ την Πέμπτη μαζί με το Φιλελεύθερο είχαν πρωτοσέλιδο ότι η υπόθεση ήταν «φιάσκο», κατά το Φιλελεύθερο. Προφανώς, όσοι ελέγχουν το πρωτοσέλιδο του Φιλελευθερου, έχουν συμφέροντα να κλείσει το θέμα σύντομα ή να λογοκριθεί.

Το δημοσίευμα του Φιλελευθέρου είναι αξιοσημείωτο, ως προσπάθεια μετατόπισης. Ο τίτλος είναι: «Φιάσκο οι 110 λογαριασμοί: η Τράπεζα Κύπρου έκλεισε 10 λογαριασμούς με καταθέσεις έως 50 ευρώ λόγο κόστους ελέγχου» Ήδη από τον τίτλο υπάρχει μια αποδοχή του γεγονότος ότι υπάρχου οι λογαριασμοί – ήταν 110 – αλλά λογοκρίνεται ο τίτλος και το θέμα που έθετε το πρωτοσέλιδο της προηγούμενης μέρας: ότι, δηλαδή, οι λογαριασμοί σχετίζονται με το κούρεμα. Στο κείμενο δεν γίνεται καμιά αναφορά πια στο κούρεμα. Αλλά ευρύτερα διαβάζοντας το κείμενο, η προσπάθεια παραπλάνησης είναι εμφανής. Κατ’ αρχήν το κείμενο παραδέχεται ότι έγιναν έλεγχοι – ανεβάζει τον αριθμό σε 110 – άρα φιάσκο δεν ήταν η είδηση. Παραδέχεται, επίσης, ότι οι έλεγχοι έγιναν μέσα στα πλαίσια ευρωπαϊκής οδηγίας. Μετά ρίχνει το μπαλάκι στο «είναι ασήμαντοι» με το ότι ο μέσος όρος των καταθέσεων είναι μόνο 60,000 ευρώ. Και αναφέρει ότι έκλεισαν 10 λογαριασμοί, γιατί ήταν ανενεργοί». Και όλα αυτά για να αποφευχθεί η έμφαση στο ότι υπάρχει σύσταση από τις βρετανικές εποπτικές αρχές «να μειωθούν οι λογαριασμοί αυτής της κατηγορίας» . Έτσι, λοιπόν, οι βρετανοί, οι οποίοι έχουν ένα από τα πιο ανεπτυγμένα χρηματοπιστωτικά κέντρα στον πλανήτη, δεν θέλουν μερικούς λογαριασμούς από πρόσωπα με πολιτική εμπλοκή από την Κύπρο- και αυτό είναι θέμα «ρουτίνας» για τη δημοσιογράφο του Φιλελευθέρου. Εντυπωσιακό όντως. Για να τεκμηριωθεί πλήρως ότι το θέμα έχει να κάνει με μετατόπιση, αμέσως, πιο κάτω από το κύριο θέμα με το «φιάσκο» υπάρχει αναφορά σε διαμάχη του κ. Δημητριάδη με το Συμβούλιο για μια συνεδρίαση της ... 4 Νοεμβρίου. Ο συνδυασμός είναι τόσο αποκαλυπτικός, όσο και τα ομοιόμορφα πρωτοσέλιδα της Αλήθειας και του Φιλελευθέρου.

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι, εκτός από μια  «ανώνυμη» - και άρα ατεκμηρίωτη – πηγή στην Κεντρική, ή άλλη πηγή πληροφόρησης φαίνεται να είναι εν μέρει η επικεφαλής της ΜΟΚΑΣ – η οποία έκανε εκείνη την «άψε σβήσε» έρευνα για το δικηγορικό γραφείο του νυν προέδρου – και ενδεχομένως και πηγές από την Τράπεζα Κύπρου – η αναφορά ότι η τράπεζα έκλεισε 10 λογαριασμούς για να μετατοπιστεί η έμφαση από το πότε άνοιξαν και τι ποσά διακινήθηκαν, λογικά πρέπει να είναι από την τράπεζα. Άρα, ίσως και το δίκτυο των sms ανάμεσα στον εκδότη και τον πρόεδρο της τράπεζας να λειτουργεί. Και σε αυτό το πλαίσιο αξίζει, επίσης, να αναφερθεί το ότι έπεσε νέο πρόστιμο για σκάνδαλο Libor αυτή τη βδομάδα – και άρα, φαίνεται ότι το μήνυμα ήταν ότι η Τράπεζα Κύπρου δεν χρειάζεται και άλλη πίεση

Πάντως, για την τιμή των όπλων υπήρξαν και σχόλια διαφοροποίησης: ακόμα και την Πέμπτη, που η εκστρατεία λογοκρισίας ήταν σε πλήρη εξέλιξη, υπήρχε και σχετικό σχόλιο στο παρασκήνιο.
 «Οι λογαριασμοί φαίνονταν να συνδέονται με την περίοδο του κουρέματος. Το σημαντικό είναι πως πρόκειται για λογαριασμούς αξιωματούχων. Δεν θα έπρεπε να δημοσιοποιηθούν τα ονόματα;»
Ίσως, όμως, το όλο θέμα να ήταν η λογοκρισία – να θεωρηθεί η ερώτηση αμαρτωλή για να αποφευχθεί η περαιτέρω διερεύνηση.

Είναι μια πρόοδος – τη δεκαετία του 1990 επικρατούσε απλά σιωπή. Τώρα, έγινε μια συζήτηση έστω. Το θέμα είναι αν θα κατατεθεί η λίστα στην επιτροπή θεσμών – με τα στοιχεία των λογαριασμών.

Το ιστορικό πλαίσιο του «μα εγώ εν τζιαι ...» σε σχέση με τις παράτυπες διαδρομές κεφαλαίων: πως το ξέπλυμα χρήματος και η διακίνηση κεφαλαίων είναι ένα θέμα, το οποίο λογοκρίνει η κυπριακή ελίτ και τα ΜΜΕ, τα οποία ελέγχει.

Αξίζει όμως και μια υπενθύμιση του πλαισίου. Το πόσο άλλαξε η λειτουργία της Κεντρικής Τράπεζας πρόσφατα είναι ενδιαφέρον. Ίσως η αποφασιστική εξέλιξη να είναι η παρουσία του κ. Δημητριάδη, ο οποίος δεν λογόκρινε το γεγονός, όταν ρωτήθηκε. Διότι εμφανώς υπήρξε έλεγχος, τον οποίο παραδέχονται και όσοι προσπαθούν να το συγκαλύψουν, αλλά ζητήθηκε να «μειωθούν» - δηλαδή να κλείσουν αρκετοί τουλάχιστον – αυτοί οι λογαριασμοί. Και επειδή κανένα τραπεζιτικό σύστημα δεν κλείνει λογαριασμούς, που μπορεί να διακινούν μεγάλα κεφάλαια – όπως είναι τα μέλη της ελίτ – προφανώς, υπάρχει θέμα. Το οποίο θα μπορούσε να λογοκριθεί – με τη στρατηγική του Φιλελευθέρου της Πέμπτης: είναι θέμα ρουτίνας, μη ρωτάτε...

Αυτή η πρακτική λογοκρισίας έχει προϊστορία. Το εισαγωγικό κείμενο αναφέρεται σε ένα επεισόδιο, το οποίο κατέγραψε ο κ. Ευρυβιάδης στο Φιλελεύθερο το 2012 ως δείγμα του πώς λειτουργούσε η ελίτ τη δεκαετία του 1990 – όταν διέφυγε κάποιου δημοσιογράφου και δημοσίευσε πρωτοσέλιδα κάτι ανάλογο.

Ως ευρύτερο δείγμα του πως γινόταν αυτή η διαδικασία συγκάλυψης μπορεί, επίσης, να αναφερθούν και οι θεαματικές φωνές δήθεν έκφρασης σοκ από τα κυπριακά ΜΜΕ, όταν άρχισαν οι φωνές από την Ευρώπη για ξέπλυμα χρήματος στην Κύπρο. Η υποκρισία ήταν διπλή: οι ευρωπαίοι ήξεραν από καιρό ότι αυτό γινόταν. Απλώς το χρησιμοποιούσαν, όταν τους βόλευε – έκαναν επιθέσεις στον Τ. Παπαδόπουλο λ.χ. όσο ήταν πρόεδρος για αυτό το θέμα - ενώ το κράτησαν και το έφεραν ξανά στην επιφάνεια, όταν ήθελαν να επιβάλουν το κούρεμα – και έχοντας απέναντι τους τον Ν. Αναστασιάδη, ο οποίος είχε κάνει δικηγόρος εταιρειών και για τον οποίο υπήρχαν, επίσης υπόνοιες. Και άρα, ήταν επίσης εύκολος στόχος για εκβιασμό. Από την άλλη, η υποκρισία των κυπριακών ΜΜΕ ήταν, επίσης, υποδειγματική. Σε μια κοινωνία στην οποία ήταν γνωστό ότι υπήρχε ένα υπόγειο κύκλωμα των τραπεζών, είχε προκύψει τα τελευταία χρόνια και οι τεκμηριωμένες, πια, προεκτάσεις του σκανδάλου του Τσοχατζόπουλου. Ήταν σαφές ότι σε εκείνη την περίπτωση, η Κύπρος ήταν ένας χώρος από, όπου οργανωνόταν ένα ξέπλυμα χρήματος. Απλώς τα ΜΜΕ έκαναν ότι δεν το έβλεπαν – γιατί δεν βόλευαν οι πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις. Διότι, τελικά, η πολιτική ελίτ ξέρει ότι δεν εμπλέκεται μόνο ο Ν. Μιχαηλίδης. Έτσι, οι ευρωπαίοι έκαναν ότι απλώς το θυμήθηκαν το ζήτημα του ξεπλύματος όταν αποφάσιζαν να επιβάλουν το κούρεμα, ενώ οι κύπριοι επέμεναν ότι ο καθρέφτης απέναντι τους έκανε λάθος. Τώρα, όμως, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι αποφασισμένη να επιβάλει αυστηρούς ελέγχους στο τραπεζιτικό σύστημα.

Τί μαργαριτάρια μπορεί να κρύβει η λίστα: στοιχεία για το ποίοι ήξεραν για το κούρεμα και ποιοί μετέφεραν λεφτά για να εμφανίζονται χωρίς κεφάλαια στην Κύπρο

Σε αυτό το πλαίσιο, η λίστα των 100 ενδέχεται να κρύβει ενδιαφέροντα μαργαριτάρια. Ήδη είναι γνωστό ότι αρκετοί έχουν μεταφέρει τα κεφάλαια τους στο εξωτερικό για να μην φορολογούνται. Είχαμε δημοσιεύσει πριν μερικούς μήνες και το ότι υπήρχε σχετική λίστα στο Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων. Και αυτό είναι γνωστό και στη δημόσια υπηρεσία, όπου από ότι φαίνεται, μερικοί αξιωματούχοι συγκαλύπτουν αυτό το είδος της φοροδιαφυγής – στο οποίο σύμφωνα με μια μαρτυρία εμπλέκεται και έκδοτης.

Αλλά υπάρχει και το πρόβλημα του κουρέματος, που έχει δυο διαστάσεις: αν άνοιξαν λογαριασμοί πολιτικών ή αξιωματούχων λίγο πριν το κούρεμα, θα είναι δύσκολο να πειστεί οποιοσδήποτε ότι δεν έγιναν με βάση προνομιακή γνώση του γεγονότος από πριν.


Η μετακίνηση κεφαλαίων είναι, επίσης, επιβαρυντικό στοιχείο, αλλά, εδώ, εμπλέκεται και μια άλλη διάσταση, που αποκαλύφθηκε πρόσφατα, όταν μερικές επιχειρήσεις άρχισαν να μεταφέρουν πίσω κεφάλαια για να πληρώσουν τα χρέη στις τράπεζες. Φαίνεται ότι αρκετές επιχειρήσεις όχι μόνο είχαν γνώση για το κούρεμα, αλλά μερικοί έβγαλαν και λεφτά στο εξωτερικό για να παρουσιάζονται ότι δεν έχουν χρήματα στην Κύπρο – και έτσι να πιέζουν και μείωση των μισθών λ.χ. ή να μην πληρώνουν τις δόσεις στα δάνεια των εκατοντάδων εκατομμυρίων.


[1] Η κ. Χαραλαμπίδου που έθεσε το ζήτημα επέμενε ότι ήταν 130, ενώ ο Φιλελεύθερος που ανέλαβε, μαζί με την Αλήθεια, την εκστρατεία λογοκρισίας του θέματος, αναφέρθηκε σε 110.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου