22 Νοε 2013

Μέση Ανατολή: η εξέγερση της Τρίπολης ενάντια στους ενόπλους της Μισράτα στη Λιβύη, η υπόγεια ένταση στην Αίγυπτο, και το παιχνίδι των νεύρων για την συμφωνια με το Ιράν



Η πιο δραματική εξέλιξη της προηγούμενης βδομάδας στη βόρεια Αφρική ήταν η διερεύνηση της αντιπαράθεσης στη Λιβύη. Μετά από τις απεργίες ανατολικά και δυτικά και τις αψιμαχίες στην πρωτεύουσα Τρίπολη, την περασμένη Παρασκευή, η ένταση κορυφώθηκε, όταν μια πορεία διαδηλωτών ενάντια στους ενόπλους από την πόλη Μισράτα έγινε στόχος επίθεσης με δεκάδες νεκρούς- οι αναφορές κυμαινόταν από 30 σε 50 με εκατοντάδες τραυματίες. Στην Τρίπολη υπάρχουν, βασικά, δυο συμμαχίες ενόπλων: Η μια συμμαχία είναι των ενόπλων της Μισράτα μαζί με τους ισλαμιστές, ενώ η άλλη είναι οι ένοπλοι από την πόλη Ζιντάν σε συμμαχία με διάφορες φυλές αράβων και βερβέρων, οι οποίοι είναι πιο κοσμικοί. Είναι, επίσης, πιθανόν ότι στη δεύτερη συμμαχία υπάρχουν και φυλές που στήριξαν - ή και στηρίζουν - του κανταφικούς.

Οι ένοπλοι της Μισράτα και η ιστορία τους: από τον ρατσισμό εναντίον των Τουαρέγκ, μέχρι το πογκρόμ στην Συρτη
Οι ένοπλοι της Μισράτα είναι γνωστοί για τη βιαιότητά τους από καιρό της επέμβασης του ΝΑΤΟ. Ουσιαστικά, η μάχη στη Μισράτα - μια παραλιακή πόλη στην κεντρική Λιβύη - ήταν μια αντιπαράθεση ανάμεσα στους ενόπλους της πόλης και τους κανταφικούς ενόπλους δυο γειτονικών πόλεων – της Τουαρέγκα και της Ζλετίν. Οι Τουαρέγκ είναι μαύροι λίβυοι και αποτελούσαν το βασικό αντίπαλο και εχθρό των ενόπλων της Μισράτα. Τα συνθήματα των τελευταίων ήταν έντονα ρατσιστικά σε βαθμό, που είχαν σχολιαστεί και στα δυτικα ΜΜΕ από τον Αύγουστο του 2011 πριν την ανατροπή και τη δολοφονία του Καντάφι. Όταν, τελικά, νίκησαν οι αντκανταφικοί με τη βοήθεια του ΝΑΤΟ, η πόλη των Τουαρέγκ εγκατελείφθηκε μετά την επίθεση των ενόπλων της Μισράτα – οι οποίοι, όχι μόνο έδιωξαν τους 30,000 κατοίκους, αλλά και όταν έφθασαν στην Τρίπολη, όπου κατέφυγαν οι πρόσφυγες, εξαπέλυσαν νέες επιθέσεις εναντίον τους με βασανιστήρια αιχμαλώτων και βιασμούς.

Οι ένοπλοι της Μισράτα είχαν, επίσης, λάβει ενεργά μέρος στην ποριορκία και τις μαζικές εκτελέσεις που ακολούθησαν την πτώση της Σύρτης μετά τον βομβαρδισμό από το ΝΑΤΟ. Εκεί έδωσε την τελευταία του μάχη ο Καντάφι και όπου, τελικά, σκοτώθηκε από μέλη των ομάδων της Μισράτα. Εκείνη η δολοφονία, η οποία διαφημίστηκε και με φιλμάκι που γύρισαν αυτοί που τον σκότωσαν, έγινε αιτία να ξεσπάσει νέα βεντέτα ανάμεσα στη Μισράτα και το Μπάνι Γουαλίντ – ένα άλλο προπύργιο των κανταφικών. Λίγους μήνες μετά τη δολοφονία του Καντάφι, τα άτομα, τα οποία εμπλέκονταν στη σύλληψη και το θάνατό του, αιχμαλωτίστηκαν από ομάδα της Μπάνι Γουαλίντ και είτε σκοτώθηκαν, είτε βασανίστικαν εκδικητικά. Αυτό οδήγησε σε νέα αντιπαράθεση γύρω από το Μπάνι Γουαλίντ, που απειλούσε να μετατραπεί σε νέο εμφύλιο, αφού η πόλη είναι το συμβολικό κέντρο μιας από τις μεγαλύτερες φυλές της Λιβύης. Η σύγκρουση αποφεύχθηκε, αλλά το μίσος και η ένταση είναι απλώς κάτω από την επιφάνεια.

Η ένταση στην Τρίπολη, η απεργία και τα οδοφράγματα
Καθώς άρχιζε η διαδικασία διεκδίκησης της εξουσίας στην Τρίπολη πέρσι, οι ισλαμιστές που ήρθαν στην Τρίπολη από τη Βεγγάζη και οι οποίοι είχαν την οικονομική στήριξη του Κατάρ - αλλά δεν τα κατάφεραν ιδιαίτερα καλά στις εκλογές - φαίνεται ότι επιδίωξαν συμμαχία με τους ενόπλους της Μισράτα.
Όμως, τελικά, η συμμαχία του Ισλάμ με τη βία των ενόπλων, δεν φάνηκε να πείθει τους κάτοικους της Τρίπολης - οι οποίοι ήταν ήδη σκεπτικιστές και για την άλλη ομάδα ενόπλων, εκείνη της Ζινταν. Έτσι και αλλιώς και οι δυο ομάδες ενόπλων ήταν από αλλα μέρη, αφού η Τρίπολη είχε ταυτιστεί με τον Καντάφι κατά την αντιπαραθεση του 2011.  Αμέσως  μετά, τη δολοφονία των διαδηλωτών την περασμένη Παρασκευής, έγινε επίθεση ενόπλων ενάντια στα κτίρια από όπου ήρθαν οι πυροβολισμοί, ενώ ακολούθησε ένα κύμα οργανώσεων οδοφραγμάτων στην πόλη για να υπερασπιστούν οι κάτοικοι τις γειτονιές τους. Σε μια περιοχή έγιναν και μάχες το Σάββατο, όταν έγινε προσπάθεια να σταλούν ενισχύσεις στους ένοπλους της Μισράτα. Σε αυτό το κλίμα, κηρύχθηκε γενική απεργία και η ανήμπορη να αντιδράσει κυβέρνηση ζήτησε και πάλι να φύγουν οι ένοπλοι. Όμως, αυτή τη φορά, το σκηνικό μύριζε μπαρούτι, όντως. Τελικά, το συμβούλιο της Μισράτα ζήτησε από τους ενόπλους της  να αποχωρήσουν. Ήταν μια πρώτη συμβολική νίκη της Τρίπολης. Αλλά οι μεγάλες αντιπαραθέσεις και τα μεγάλα ζητήματα είναι ακόμα ανοικτά.

Μια πρώτη διεκδίκηση του τρίτου πόλου στη Ταχρίρ
Στην Αίγυπτο έγινε μια πρώτη απόπειρα αυτόνομης παρέμβασης, καθώς ακτιβιστές που δεν έχουν σχέση με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα έκαναν εκδήλωση διαμαρτυρίας στην πλατεία Ταχρίρ – με αφορμή την επέτειο μιας σφαγής διαδηλωτών από τον στρατό το 2011. Ακολούθησαν συγκρούσεις με οπαδούς της κυβέρνησης και της αστυνομίας – και σκοτώθηκε ένας διαδηλωτής. Την επομένη, είχαμε ένα νέο ένοπλο επεισόδιο στο Σινά, όπου σκοτώθηκαν 10 στρατιώτες. Αυτή η υπόγεια ένταση φαίνεται να συντηρείται παρά το ότι η κυβέρνηση των στρατιωτικών φαίνεται να ελέγχει την κατάσταση. Η εμφάνιση, πάντως, έστω και μιας μικρής ομάδας διαφωνούντων και με τα δύο στρατόπεδα είναι μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη – όπως γράψαμε σε προηγούμενη αναφορά, η πόλωση είναι έντονη και μέχρι τώρα μόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανιζόταν η Τρίτη άποψη. Τώρα, έστω και με μερικές εκατοντάδες διεκδίκησε και πάλι το δρόμο.

Περιμένοντας την νέα συνάντηση για το Ιρανικό πρόγραμμα

Η ένταση, όμως, υπάρχει υπόγεια και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, όπου η αναμονή για συμφωνία στο θέμα των πυρηνικών του Ιράν προκαλεί έντονους προβληματισμούς και στο Ισραήλ και στη Σαουδική Αραβία. Η βομβιστική επίθεση εναντίον της ιρανικής πρεσβείας στο Λίβανο, θεωρήθηκε από αρκετούς παρατηρητές ως κίνηση της Αλ Κάιντα ή των σαουδαραβικών μυστικών υπηρεσιών για να ανοίξουν μέτωπο στο Λίβανο – με δεδομένη τη στρατιωτική ήττα των ισλαμιστών στη Συρία. Η Γαλλία, που ήταν η χώρα που ναυάγησε τη συμφωνία στην προηγούμενη συνάντηση φαίνεται να αναζητά νέο ρόλο στην περιοχή – και με συμμαχία με το Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία. Αυτό έδειξε και η επίσκεψη Ολλάντ. Αλλά η δυναμική της προσέγγισης με το Ιράν δύσκολα θα διαφοροποιηθεί.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου