1 Νοε 2013

Λατινική Αμερική: η αριστερά και η θεματολογία της παίζουν σε πρώτο πλάνο από τις κάλπες μέχρι τους δρόμους της Βραζιλίας και τα βουνά της Κολομβίας



Την περασμένη βδομάδα ολοκληρώθηκαν στην Αργεντινή οι εκλογές – το πρώτο μέρος των οποίων είχε διεξαχθεί τον περασμένο Αύγουστο. Ήταν εμφανές ότι τα δυτικά  ΜΜΕ ήθελαν να ηττηθεί η πρόεδρος Φερνάντεζ και το κόμμα που την στηρίζει – ένα είδος αριστερού περονισμού.  Οπότε, όπως βόλευε, οι πρώτες ανταποκρίσεις έδιναν έμφαση στο ότι «κέρδισε έδαφος» η αντιπολίτευση – ιδιαίτερα στην περιοχή του Μπουένος Άϊρες. Τελικά, αφού η εικόνα δεν έβγαινε η εστίαση πήγε στο ότι η «μεσαία τάξη» φάνηκε να αποστασιοποιείται από τη Φερνάντεζ. Τελικά, όμως η Φερνάντεζ κέρδισε και πάλι την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο. Και με δεδομένη την έντονη αντιπαράθεση που υπάρχει στην Αργεντινή και για τις εσωτερικές πολιτικές της προέδρου, αλλά και για την εξωτερική της πολιτική, η διαμάχη έχει ευρύτερες προεκτάσεις. Η Φερνάντεζ εκπροσωπεί τη θεσμική αριστερά ουσιαστικά και έχει εμπλακεί σε αρκετές διαμάχες και με τα μεγάλα λόμπι του κεφαλαίου γύρω από τη φορολόγηση τους, αλλά και γύρω από τον έλεγχο των ΜΜΕ. Όσον αφορά στο εξωτερικό πλαίσιο η Φερνάντεζ είναι ο εκφραστής της αργεντίνικης αντίστασης στους ξένους δανειστές, οι οποίοι οδήγησαν την χώρα στην κατάρρευση στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας. Η άρνησή της να δεχθεί τους όρους του διεθνούς κεφαλαίου είναι ένα από τα επίμαχα ζητήματα και είναι σαφές ότι μερικοί στη Δύση προσπαθούν να την υπονομεύσουν, με στόχο να αποκτήσουν πρόσβαση και έλεγχο σε ένα μεγάλο παίκτη στη Λατινική Αμερική. Οπότε η νίκη της στις εκλογές ήταν και μια μορφή αντίστασης σε αυτές τις πιέσεις. Η ίδια δεν μπορεί να υποβάλει υποψηφιότητα για νέα θητεία, όποτε το παιχνίδι είναι ανοικτό για τις επόμενες προεδρικές εκλογές. Ο αναδυόμενος υποψήφιος - μετά την νίκη του στο Μπουένος Άϊρες - είναι επίσης περονιστής – η παράδοση του περονισμού είναι σαφώς ηγεμονική και έχει διάφορες εκδοχές. Μόνο σε αυτά τα πλαίσια μπορεί να ελπίζει η αντιπολίτευση να κερδίσει. Αλλά όπως έδειξαν και οι εκλογές, η αριστερή εκδοχή του περονισμού καλά κρατεί επίσης.

Στη Βραζιλία, όπου προεδρεύει ακόμα μια κυρία της αριστεράς, συνεχίστηκαν οι διαδηλώσεις – αν και εδώ το κίνητρο είναι η επέκταση του κράτους πρόνοιας. Αλλά η δυναμική που αναπτύσσεται στο δρόμο δείχνει και ένα ενδιαφέρον πλουραλισμό στα κοινωνικά κινήματα. Πριν δυο βδομάδες, όταν το Μαύρο Μπλοκ κατηγορήθηκε για τις συγκρούσεις με την αστυνομία στη διαδήλωση διαμαρτυρίας των δασκάλων, μια μαζική συνέλευση εκπαιδευτικών εξέδωσε ψήφισμα που εξέφραζε την «πλήρη υποστήριξη της προς του ακτιβιστές του black block», δίνοντας μάλιστα και συγχαρητήρια στους «αναρχικούς αγωνιστές».
Την περασμένη βδομάδα, το κέντρο βάρους των κινητοποιήσεων αφορούσε στην δημοπρασία δικαιωμάτων για τους υποθαλάσσιους υδρογονάνθρακες της. Απεργοί, αναρχικοί και συντεχνιακοί ακτιβιστές συγκρούστηκαν με την αστυνομία έξω από δημοπρασία, κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας για την παραχώρηση δικαιωμάτων στο δημόσιο πλούτο σε ιδιωτικές εταιρείες. Από την άλλη πλευρά, βέβαια, η κυβέρνηση θεώρησε τη συμμετοχή ξένων εταιρειών όπως η Shell και η Total ως επιτυχία. Ενώ, βέβαια, ο Economist και άλλα έντυπα επιμένουν ότι ο ρόλος της κρατικής εταιρείας πετρελαίου είναι ήδη μεγάλος. Αλλά στην τοπική κοινωνία, το θέμα είναι ιερό – στις προηγούμενες εκλογές, η νυν πρόεδρος κέρδισε, κάνοντας αναφορά στις εν δυνάμει προθέσεις της αντιπολίτευσης να ξεπουλήσει το δημόσιο πλούτο.


Στην Κολομβία, οι διαπραγματεύσεις των αντάρτικων ομάδων με την κυβέρνηση έχουν ελαττώσει ταχύτητα, αν και το FARC φαίνεται τον τελευταίο καιρό να κάνει μια επιτυχημένη επικοινωνιακή αντεπίθεση – με επιλεγμένες επιθέσεις, απελευθερώσεις ομήρων κλπ. Ταυτόχρονα, μετά από την επιτυχημένη κινητοποίηση των αγροτών το περασμένο καλοκαίρι, η κυβέρνηση άρχισε να επιβάλει περιορισμούς και αυξημένους δασμούς σε εισαγωγές προϊόντων, τα οποία πλήττουν την τοπική παραγωγή. Και μπροστά στο κίνδυνο νέων κινητοποιήσεων άρχισε και να αγοράζει τοπικά προϊόντα και παραγωγή. Η επιτυχία του κινήματος είναι σημαντική σε μια χώρα που έζησε για δεκαετίες την τρομοκρατία των παραστρατιωτικών.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου