15 Νοε 2013

Ευρώπη: Ο Ντράγκι κινείται ομοσπονδιακά και η Γερμανία ανησυχεί, προβάλλοντας τώρα την ανάγκη τοπικής δημοκρατίας και εξαιρέσεων



Την περασμένη βδομάδα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έκανε ένα ακόμα βήμα αυτονόμησης από το Βερολίνο – χαμήλωσε τα επιτόκια, επιτρέποντας ουσιαστικά στις «στην ευρωπεριφέρεια» να πάρει ανάσες, όπως το έθεσε η Ελληνική Ελευθεροτυπία.[1] Και αυτή η κίνηση έπεσε σε ένα πλαίσιο, όπου οι συζητήσεις στην Γερμανία είναι, βέβαια, εσωστρεφείς όσον αφορά στη σύμπτυξη νέου κυβερνητικού προγράμματος, αλλά αρκετοί παρατηρητές, πια, υποψιάζονται ότι μετά τις ευρωεκλογές, θα έχουμε ένα νέο πλαίσιο.

Ο Ντράγκι συνεχίζει την πολιτική παροχής ρευστότητας, ενώ η ΕΚΤ ετοιμάζεται για ευρωπαϊκή εποπτεία των τραπεζών
Η Γερμανία αντέδρασε αρνητικά στην κίνηση Ντράγκι να μειώσει τα επιτόκια. Αν και τα χαμηλά επιτόκια την ευνοούσαν μέχρι τώρα, αφού οι γερμανικές επιχειρήσεις είχαν ουσιαστικά δωρεάν χρήμα, ενώ στην περιφέρεια τα δάνεια ήταν πολύ πιο δύσκολα. Η νέα κίνηση του Ντράγκι και της ΕΚΤ, όμως, φαίνεται να συνεχίζει την περσινή κίνησή του να στηρίξει οικονομίες, όπως της Ιταλίας με την αγορά ομόλογων. Σε αυτήν την περίπτωση, αναμένεται ότι η νέα μείωση των επιτοκίων - στο χαμηλότερο επίπεδο στα 12 χρόνια λειτουργίας της Κεντρικής Τράπεζας - θα ανακουφίσει κατ’ αρχήν τις τράπεζες – και θα μειώσει και την εξάρτηση από τον ΕΣΜ – αλλά ακολούθως και τους δανειολήπτες. Και παρά το ότι στην Κύπρο, η τρόικα έβαλε βέτο στην νομοθετική ρύθμιση των επιτοκίων, η γενική γραμμή της ΕΚΤ είναι να ασκεί πιέσεις για να ωθήσει «την αγορά» - ή να πιέσει/εκβιάσει τις τράπεζες - να μειωθούν τα επιτόκια. Αυτή η στρατηγική είναι μέρος του ευρύτερου στόχου να παρασχεθεί ρευστότητα, έτσι ώστε να μπορέσει να κινηθεί η οικονομία. Άλλωστε, η άνοδος της ανάπτυξης στις ΗΠΑ - παρά τα δεδομένα προβλήματα του χρέους - δείχνει ότι ανάπτυξη και περιορισμός της ρευστότητας δεν μπορεί να γίνει. Αν αυτήν την πολιτική, την ακολουθήσει, όπως αναμένεται και μια έμμεση στροφή στην πολιτική ρητορική των κυβερνήσεων, θα είναι επιπρόσθετο σπρώξιμο – αλλά, μάλλον, αυτό θα παιχτεί και στην κάλπη των ευρωεκλογών.

Η γερμανική ηγεμονία ανάμεσα στην ευρωπαϊκή «ολοκλήρωση» και στην αναζήτηση άμυνας απέναντι στην ευρωπαϊκή εποπτεία
Η δυσφορία του Βερολίνου - πέρα από τον χρόνο που επέλεξε ο Ντραγκι για την κίνησή του - φαίνεται να είναι ευρύτερη – και δεν αφορά κατ’ ανάγκη την ΕΚΤ. Ένα από τα γενικότερα προβλήματα, έχει να κάνει με την εποπτεία των τραπεζών. Η Γερμανία ανησυχεί για την πιθανότητα σκελετών στις μικρές της Τράπεζες, όπως έχουμε γράψει και σε προηγούμενα τεύχη - και όπως έχει σχολάσει ήδη γενικότερα[2] - και προσπαθεί να θέσει όρια και πλαίσια στην κεντρική ευρωπαϊκή εποπτεία. Αλλά, βέβαια, το να εμποδιστούν οι ευρωπαϊκοί κανόνες από το να επιβληθούν ενιαία είναι αντιφατικό – και άρα προβληματικό για την ευρύτερη γερμανική στρατηγική, όπως υποδεικνύει και η γερμανική διανόηση τα τελευταία χρόνια από τον Χάμπερμας μέχρι τον Μπεκ. Ακόμα και οι συντηρητικοί, που προβληματίζονται για το ευρώ, ακολουθούν τη λογική ότι ό,ποια και αν είναι η γερμανική στρατηγική, πρέπει να είναι τουλάχιστον συνεπής, αν θέλει να βγει από την παρούσα συγκυρία με ηγεμονία - ανεξαρτήτως του αν θα είναι soft ή hard power. Μέχρι και ο Γκρήνσπαν δήλωσε ότι η μόνη λύση για το ευρώ είναι η περαιτέρω πολιτική ενοποίηση.

Στη Γερμανία, ωστόσο, η ανησυχία για τις πρακτικές συνεπείς της ενοποίησης παίρνει και γενικότερη μορφή – έτσι, στις επιτροπές, όπου συζητείται το νέο κυβερνητικό πρόγραμμα σοσιαλδημοκρατών και χριστιανοδημοκρατών, προωθήθηκε η ιδέα για δημοψηφίσματα σε περαιτέρω κινήσεις ευρωπαϊκής ενοποίησης. Επίσημα, πάντως, το κόμμα της Μέρκελ διαφοροποιήθηκε, αλλά οι συζητήσεις εκφράζουν ένα κλίμα. Ένα δημοκρατικό βέτο, δηλαδή – ως άμυνα στον άγνωστο κόσμο της ευρωπαϊκής εποπτείας. Ήδη, κάποιοι οικονομολόγοι εισηγούνται και επιλεκτική έξοδο μερικών χωρών από το ευρώ – ανοίγοντας, δηλαδή, παράθυρα εξαιρέσεων. Από την άλλη πλευρά, ο Μπαρόσο ανακοίνωσε ότι θα γίνει έρευνα κατά πόσο το γερμανικό πλεόνασμα εμποδίζει την ανάπτυξη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Μια αντίθετη ευρωπαϊκή κίνηση, λοιπόν, που θυμίζει την αλληλεξάρτηση – αλλά και το πλαίσιο στο οποίο λειτουργεί η μέχρι τώρα ηγεμονική Γερμανία.

Φαίνεται, πάντως, ότι και στη Γερμανία είναι σαφές πια ότι η αυστηρή λιτότητα πρέπει να διαφοροποιηθεί κάπως. Αλλά οι περισσότεροι αναλυτές περιμένουν ανάλογες κινήσεις μετά τις ευρωεκλογές, όταν πια θα έχει διαμορφωθεί και το νέο σκηνικό της ευρωπαϊκής εξουσίας.








[1] Ανάσαναν δανειολήπτες, θύμωσε το Βερολίνο, Ελευθεροτυπία της Κυριακής, Οικονομία, σελ, 4.
[2] Σχετική αναφορά υπήρχε και στο Economist. Στα ελληνόφωνα έντυπα υπήρξε ένα καλό πληροφοριακό σχόλιο στο περιοδικό Hot.Doc τεύχος 34: «Το μυστικό της PFAND BRIEFE»,  Σελ. 8.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου