8 Νοε 2013

Η επίσκεψη της τρόικα και οι πολλαπλές αναβολές - (προχωρώντας στην κυπριοποίηση της συζήτησης για την οικονομία, το μνημόνιο και τη διαχείριση του δημόσιου πλούτου)



Το πρωί της Παρασκευής, 8/11, ανάμεσα σε άλλες ειδήσεις το ραδιοφωνικό δελτίο ειδήσεων του ΡΙΚ είχε μια ευχάριστη νότα σαν προοπτική – η Ιρλανδία θα βγει από το μνημόνιο και τη λιτότητα και ακολουθούν, λέει, η Πορτογαλία και η Ισπανία. Ήταν κάπως βεβιασμένη διατύπωση – η Ισπανία δεν είναι σε μνημόνιο. Μόνη της επέβαλε λιτότητα. Και το ότι η Ιρλανδία θα βγει από το μνημόνιο, όπως ίσως και η Πορτογαλία, δεν σημαίνει ότι θα σταματήσει η λιτότητα – με βάση τα στοιχεία για το έλλειμμα και το δημόσιο χρέος, μάλλον, θα είναι αιχμάλωτες μιας εσωτερικής λιτότητας - εκτός και αν βέβαια αυτό αλλάξει με βάση τις εσωτερικές πιέσεις και αλλαγές στην Ε.Ε.... Αλλά η είδηση ήταν στο πλαίσιο της κατασκευής κλίματος.

Τα γενικότερα στοιχεία επιτρέπουν μια νότα αισιοδοξίας, ότι δεν θα πάμε στο χειρότερο σενάριο και αν οι μετατοπίσεις στον ευρωπαϊκό χώρο το επιτρέψουν, είναι ενδεχόμενο ότι οι πιέσεις από τον πυρήνα δεν θα είναι τόσο έντονες, όσο ήταν την περίοδο 2010-13 στις χώρες που υποβλήθηκαν σε εκείνα τα πειράματα εξοντωτικής λιτότητας. Θα εξαρτηθούν διάφορα από το νέο πρόσωπο και κατεύθυνση που θα διαμορφωθεί στην Ευρώπη τον επόμενο χρόνο – και με τις ευρωεκλογές, αλλά και στη Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η επίσκεψη της τρόικα ως επιθεώρηση γνωστών δεδομένων – και στο βάθος το ζήτημα του δημόσιου πλούτου και των ιδιωτικοποιήσεων
Η επίσκεψη της τροικα ήταν, εν μέρει, τυπική – επιθεώρησε το τί υπάρχει. Όσο δύσκολη και αν είναι η λιτότητα με βάση το μνημόνιο του 2012, αν δεν χρειαστούν επιπρόσθετα μέτρα -και αυτό θα εξαρτηθεί και από την τοπική οικονομία, αλλά και από το εξωτερικό περιβάλλον - τότε η προσαρμογή μπορεί να είναι πιο ήπια από τις άλλες χώρες και η επαναδιεκδίκηση δικαιωμάτων, που παγοποιήθηκαν θα μπορεί να ξεκινήσει πιο γρήγορα. Αλλά διαμορφώνεται, ήδη, το τοπίο μιας εσωτερικής ταξικής σύγκρουσης – και η ένταση είναι εμφανής ευρύτερα. Με αυτήν την έννοια, η κυπριακή εμπειρία του μνημονίου και της λιτότητας σιγά σιγά κυπριοποιείται και
αποκτά τα τοπικά χαρακτηριστικά. Και το ζητούμενο θα είναι το μοντέλο οικονομίας και κατανομής του πλούτου που θα διαμορφωθεί από τις τοπικές αντιπαραθέσεις – πέρα από το τις εξωτερικές παρεμβάσεις, οι οποίες είναι και αστάθμητος παράγοντας.

Το ότι τα δημόσιο-οικονομικά πάνε, συγκριτικά, ικανοποιητικά, χάρη στην κατανάλωση, η οποία συντηρείται λόγω των αποθεμάτων των νοικοκυριών που δεν εξαφανίστηκαν μετά την απόρριψη του πρώτου κουρέματος, είναι το πρώτο ουσιαστικό δεδομένο. Το ότι το τραπεζιτικό σύστημα έχει ανακεφαλαιοποιηθεί – παρά τις πιέσεις και τους εκβιασμούς, που ήθελαν ευκαιριακές λύσεις τον Ιούλιο – είναι ένα, επίσης, δεδομένο, το οποίο εξάγεται από τη μέχρι τώρα εμπειρία. Αλλά και πάλι δεν αναφέρεται στο δημόσιο λόγο, ότι είναι ο διοικητής που επέμενε σε ασφαλές ποσοστό ανακεφαλαιοποίησης. Τώρα πώς θα κινηθεί η Τράπεζα Κύπρου με τα διορισμένα συμφέροντα θα δείξει. Και πως θα ισορροπήσει η Ελληνική.  Το τί θα γίνει με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, είναι ήδη το ζητούμενο της επόμενης μέρας, καθώς πλησιάζει η πιθανότητα εκποιήσεων περιουσιών και της πρώτης κατοικίας.

Όμως, το ουσιαστικό στην όλη επίσκεψη της τρόικα ήταν το γεγονός ότι η συζήτηση επέστρεψε εκεί που είχε μείνει στο τέλος του 2012 – στο θέμα των ιδιωτικοποιήσεων. Η κυβέρνηση, σαφώς, θέλει να προχωρήσει στο θέμα –  πέρα από τις πιέσεις της τρόικα, είναι και θέση του ΔΗΣΥ και των συμφερόντων, τα οποία εν μέρει εκπροσωπεί. Αλλά και πέρα από αυτό είναι και ένας τομέας, ο οποίος θα πληρώσει μίζες και προφανώς, διάφοροι ετοιμάζονται.  Ένα γεγονός των ημερών, το οποίο ήταν ενδιαφέρον, σε αυτό το πλαίσιο ήταν η ανακοίνωση για συμμετοχή της Τοτάλ στο τερματικό. Το ότι προχωρεί η διαδικασία για το τερματικό είναι σημαντικό και αξίζει να πιστωθεί στην κυβέρνηση. Όμως το ότι έγινε η σχετική εκκαθάριση στην ΚΡΕΤΥΚ αφήνει, σαφώς, υπονοούμενα για τα συμφέροντα, τα οποία θα εμπλακούν υπόγεια στο σκηνικό των συμβολαίων. Γενικότερα, εφόσον το φυσικό αέριο είναι ο νέος δημόσιος πλούτος οι συζητήσεις για τις ιδιωτικοποιήσεις δεν θα αφορούν μόνο στους συγκεκριμένους οργανισμούς, αλλά και τη μελλοντική διαχείριση αυτού του πλούτου. Διότι η τρόικα μπορεί σε μια μελλοντική επίσκεψη όταν το δημόσιο χρέος θα είναι ψηλό, να ρίξει ξανά στο τραπέζι το φυσικό αέριο. Άλλωστε, εκείνες οι μνημειώδεις συζητήσεις για το όριο των 10 δις στο τέλος του 2012- αρχές 2013, σε σχέση με τις ιδιωτικοποιήσεις ήταν εκφραστικό του ότι μερικές φορές η όλη συζήτηση έχει να κάνει με άλλα και οι αριθμοί είναι απλώς δικαιολογία. Οπότε, οι εσωτερικές διαμάχες έχουν φόντο το μέλλον.

Οι παράξενες συμπτώσεις που δύσκολα μπορεί να θεωρηθούν τυχαίες
Το ότι η επίσκεψη της τρόικα συνέπεσε με την επίσκεψη Ντάουνερ και τη ξαφνική πίεση του Γ. Γραμματέα του ΟΗΕ για άμεσες κινήσεις, μπορεί να θεωρηθεί τυχαίο, αλλά δύσκολα θα το δει κάποιος έτσι από απόσταση. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση προσπαθεί εμφανώς να κερδίσει χρόνο μέχρι το συνέδριο του ΔΗΚΟ, ώστε να ευνοηθεί η πτέρυγα, στην οποία ποντάρει ο πρόεδρος. Έτσι, εμφανίστηκε και αναβολή για το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων και ο Ντάουνερ εξήγησε ότι ήταν «παρεξήγηση» το «χρονοδιάγραμμα». Ήταν αναβολές. Όμως, οι κινητοποιήσεις φάνηκαν να αυξάνονται, και η κοινωνική δυσφορία, καθώς κυπριοποιείται - αντί να αντιγράφει το λόγο άλλων χωρών που πέρασαν από μνημόνια - θα συγκρίνει με το τί υπήρχε και τις προοπτικές του μέλλοντος με κυπριακούς όρους. Και τότε, θα αρχίζει να καθαρίζει το τοπίο.

Πάντως, το σίγουρο είναι ότι το κούρεμα των μεγάλων καταθέσεων - άνω των 100,000 - δεν αποδείχθηκε αιτία κατάρρευσης – και άρα όσοι - ευρωπαϊκά και διεθνώς - θα πιέζουν για να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες οι τράπεζες για τις ζημιές τους, θα συνεχίσουν να το κάνουν. Και επίσης, η σκληρή διαπραγμάτευση για το μνημόνιο το 2012, απέφερε και κέρδη  για την πλειοψηφία που τώρα θα πρέπει να προστατευθούν, αφού φαίνονται να βοηθούν και στην οικονομική σταθεροποιήσει μετά το σοκ του Μάρτη. Και καθώς θα εμφανιστεί στον ορίζοντα, πίσω από την ομίχλη το κυπριακό, και το φυσικό αέριο θα διαφανεί σαν το ευρύτερο φόντο, οι συζητήσεις και για την σχέση με τον περίγυρο - και όχι μονοδιάστατα με το Ισραήλ - αλλά και το ευρώ, θα αποκτήσουν το πραγματικό τους πλαίσιο. Ήδη, η αναφορά στην Καθημερινή για «Κόντρα Λευκωσίας-Αθήνας για το γκάζι» δείχνει το τί κρύβουν τα σύννεφα του φθινοπώρου.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου