8 Νοε 2013

Μέση Ανατολή: αναμέτρηση συσπειρώσεων στην Αίγυπτο και μετατοπίσεων-συμμαχιών της Τουρκίας γύρω από το συριακό



Δυο ήταν οι βασικές εξελίξεις αυτή τη βδομάδα στη Μέση Ανατολή: η μια είχε να κάνει με την Αίγυπτο και η άλλη με την Τουρκία και την Συρία.

Αίγυπτος: η δίκη του Μόρσι και η λογοκρισία του χιούμορ
Στην Αίγυπτο, ξεκίνησε η δική του Μόρσι. Σαν background είχαμε ένα είδος αμφιλεγόμενης σκηνής από την περασμένη βδομάδα. Ο πιο γνωστός κωμικός της Αιγύπτου, ο οποίος αναδείχθηκε μετά την επανάσταση του 2011, επέστρεψε σύντομα στην τηλεόραση για να λογοκριθεί και πάλι – η προηγούμενη φορά που λογοκρίθηκε ήταν επί Μόρσι. Αυτή τη φορά, η λογοκρισία είχε να κάνει με τη διακωμώδηση του καθεστώτος που προέκυψε από την ανατροπή του Μόρσι. Υπήρξαν και φήμες ότι η όλη ιστορία μπορεί να ήταν στημένη για να επέμβει ο Σίσι - ο ηγέτης και του πραξικοπήματος, αλλά της νέας κυβέρνησης ως είδος συμβόλου - και να του δώσει άδεια – και άρα να παίξει σαν ο χαλαρός ηγέτης. Αυτό που φάνηκε μέχρι στιγμής, πάντως, ήταν ότι και το νέο καθεστώς αγωνίζεται να αποφύγει το σαρκαστικό χιούμορ. Ή και την επικίνδυνη τηλεοπτική εικόνα. Τελικά, η τηλεόραση δεν πρόβαλε τη δίκη, όπου ο Μόρσι επέμενε ότι είναι ο νόμιμος πρόεδρος.
Η Μουσουλμανική Αδελφότητα μπορεί να μην έχει πια τον έλεγχο των δρόμων, αλλά παραμένει, όπως δείχνουν οι κινητοποιήσεις της, μια υπολογίσιμη δύναμη. Αλλά έχει και απέναντι της πια και μια εξίσου σημαντική μαζική ανασύνταξη των κοσμικών γύρω από το Σίσι. Η διαφοροποίηση μιας μερίδας των κοσμικών και ίσως της αριστεράς, μπορεί να δημιουργήσει και πάλι ένα νέο πόλο. Η διαδήλωση ενάντια στη λογοκρισία της σάτιρας, σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί να θεωρηθεί και ένα βήμα προς εκείνη την αυτόνομη κατεύθυνση.

Στην ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Αφρικής, η κατάσταση παραμένει ρευστή στη Συρία, αλλά και στην Τυνησία, όπου οι ισλαμιστές προσπάθησαν μεν να βρουν κάποιο είδος κοινού εδάφους με τους κοσμικούς, αλλά οι συζητήσεις είναι ακόμα ανοικτές.


Οι νέες κινήσεις της Τουρκίας; Αποστασιοποίηση από τη Σαουδική Αραβία και άνοιγμα στο Ιράν και τον σιητικό πόλο


Γύρω από την Συρία φαίνεται να παίζουν διάφορα σενάρια. Η Τουρκία λ.χ. ανακοίνωσε μια σειρά από κινήσεις που δείχνουν ένα επαναπροσδιορισμό και πάλι της στάσης της. Κατ’ αρχήν ανακοινώθηκε ότι θα κλείσει το γραφείο των σαουδαραβικών μυστικών υπηρεσιών στην Τουρκία – εκφράζοντας έτσι και δημόσια τη δυσφορία της για το ρόλο της Σαουδικής Αραβίας στην ανατροπή της κυβέρνησης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στην Αίγυπτο, αλλά και τον παραγκωνισμό των τάσεων που υποστήριζε ανάμεσα στη συριακή αντιπολίτευση. http://www.uruknet.info/?p=m102220&hd=&size=1&l=e

Φαίνεται ότι η Τουρκία και ο Ερτογάν αποστασιοποιούνται πια από τα εμιράτα και προσπαθούν να οικοδομήσουν ένα νέο πόλο συμμαχίας με άξονα την Μουσουλμανική Αδελφότητα και το πολιτικό Ισλάμ - συμπεριλαμβανομένου του Μόρσι στην Αίγυπτο, αλλά και της Χαμάς στη Γάζα]. Από τα εμιράτα φαίνεται να διατηρεί σχέσεις με τον άλλο χαμένο της περιόδου - το Κατάρ. Αλλά το πιο ενδιαφέρον φαίνεται να είναι οι κινήσεις προσέγγισης με το Ιράν. http://www.uruknet.info/?p=m102219&hd=&size=1&l=e

Και εδώ, σαφώς η συνεργασία είναι και οικονομική-ενεργειακή και διανθίζεται από μια ευρύτερη ρητορική μετατόπιση. Ήδη, ο Νταβούτογλου έχει αρχίσει να κατηγορεί τη Δύση ότι δεν συνεργάστηκε με την Τουρκία, όταν ξεκίνησε η συριακή κρίση για να επιλυθεί γρήγορα το πρόβλημα και ότι τώρα επικράτησαν οι ακραίοι στη συριακή αντιπολίτευση – τονίζοντας ότι η Άγκυρα «δεν θα το ανεχθεί». Ουσιαστικά, ο Νταβούτογλου παίρνει αποστάσεις από την Αλ Κάιντα - και έμμεσα τη Σαουδική Αραβία - και ανοίγει και πάλι πιθανούς δρόμους με ένα είδος νοσταλγίας για την εποχή που η Τουρκία ήταν σύμμαχος της Δαμασκού.

Οι ΗΠΑ, από την άλλη, κάνουν επίσης «ανατρεπτικές» κινήσεις – σε ανάλογο άξονα με την Τουρκία, και αξίζει να το παρατηρήσει κάποιος. Παρά τις προσπάθειες καθησυχασμού της Σαουδικής Αραβίας, το δυναμικό άνοιγμα προς τους σιήτες συνεχίζεται – έτσι φαίνεται να προχωρεί το άνοιγμα στο Ιράν, ενώ ο πρωθυπουργός του Ιράκ - επίσης σιήτης - έγινε δεκτός από τον Ομπάμα και του δόθηκαν υποσχέσεις για στρατιωτική ενίσχυση ενάντια στην Αλ Κάιντα. Μέχρι και το Ισραήλ αντέδρασε πρόσφατα έντονα, μέσω του τύπου, για τις νέες αμερικανικές κινήσεις – με αφορμή  μια διαρροή στις ΗΠΑ ότι η επίθεση, η οποία είχε γίνει πριν μερικούς μήνες στη Λατάκια, έγινε ουσιαστικά από το Ισραήλ. Στο Τελ Αβίβ η διαρροή έμοιαζε με ένα ακόμα δείγμα ότι ο Ομπάμα κινείται αυτόνομα.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου