22 Νοε 2013

Τελικά τα δάνεια των μεγάλο-οφειλετών θα παραμείνουν στην Τράπεζα Κύπρου, η διαδικασία για τις ιδιωτικοποιήσεις προχωρά πιο προσεκτικά, ενώ προβληματίζει το είδος της ύφεσης



Αυτήν τη βδομάδα υπήρξαν τρεις εξελίξεις σε σχέση με την οικονομία. Ολοκληρώθηκε η διαδικασία, μέσα από την οποία οι μεγάλο-οφειλέτες της Τράπεζας Κύπρου κατάφεραν, τελικά, να αποφύγουν τη δημιουργία κτηματικής τράπεζας – και έτσι, τα δάνεια τους θα παραμείνουν στην τράπεζα και στο βάρος που θα κουβαλά και θα μεταφέρεται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στην ευρύτερη οικονομία. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ένα κάπως προσεκτικό σχέδιο για την έναρξη της διαδικασίας ιδιωτικοποιήσεων. Όσον αφορά στην οικονομία ευρύτερα, η ανακοίνωση του οίκου Fitch ότι η ύφεση μάλλον θα συνεχιστεί μέχρι το 2017, σε συνάρτηση με τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος έδωσε την ευκαιρία για ένα ευρύτερο προβληματισμό για την πορεία της οικονομίας.

Τελικά τα κατάφεραν οι μεγάλο-οφειλέτες;
Όταν διέρρευσε, τον περασμένο Ιούλιο, η εισήγηση για διαχωρισμό της Τράπεζας Κύπρου σε κτηματική και εμπορική, τα συμφέροντα που εμπλέκονταν ξεκίνησαν μια εκστρατεία, με άξονες τον αρχιεπίσκοπο και τον Αβέρωφ Νεοφύτου, για να ναυαγήσει η εισήγηση. Μέρος εκείνης της εκστρατείας ήταν και η αλλαγή νομοθεσίας για την Κεντρική, αλλά και για το καθεστώς του 18% της Λαϊκής, έτσι ώστε να μπορεί η κυβέρνηση να ελέγχει το νέο ΔΣ. Και παρά το ότι τότε ο κ. Αναστασιάδης δεν ταυτίστηκε μαζί με το λόμπι των ντιβέλοπερς, τελικά τους ακολούθησε. Βέβαια, στο συμβούλιο υπάρχουν αρκετοί - ιδίως οι ρώσοι - οι οποίοι, όπως φάνηκε και από τα σχόλια στον τύπο - όπως ο Πολίτης - δεν είναι διατεθειμένοι να φορτωθούν το κόστος αυτών των δανείων και της ευρύτερης φούσκας των ακινήτων. Αλλά όπως φάνηκε και από το sms, το οποίο δημοσίευσε η Καθημερινή, φαίνεται ότι τα συμφέροντα πίσω από το νέο ΔΣ έχουν γερές πλάτες στα ΜΜΕ. Έτσι, την Τετάρτη, 20/11 ο Φιλελεύθερος ανακοίνωσε με πρωτοσέλιδο ότι θα δημιουργηθεί στην Τράπεζα Κύπρου «Μονάδα κόκκινων δανείων». Αυτός είναι ένας «εσωτερικός μηχανισμός και όχι δεύτερη τράπεζα». Και έτσι, τα δάνεια θα είναι πλέον μέρος του όλου. Και οι ζημιές θα εμφανίζονται ως συνολικό πρόβλημα – και όσο θα συνεχίσει το αφήγημα - ;H παραμύθι - ότι η Τράπεζα Κύπρου είναι εθνική υπόθεση τα δάνεια των κ. Λεπτού, Αριστοδήμου, Σιακόλα κλπ, θα εμφανίζονται ως «εθνική ανάγκη». Και αν αναλογιστεί κάποιος ότι, ουσιαστικά, γίνεται προσπάθεια να εμποδιστεί η προσπάθεια διασφάλισης της πρώτης κατοικίας, το όλο σενάριο από τους «έχοντες και κατέχοντες», θα ταυτίζει το δάνειο του μέσου πολίτη με τα εκατοντάδες εκατομμύρια των ντιβέλοπερς. Το ότι τα ΜΜΕ, τα οποία δεσμεύτηκαν από ότι φαίνεται να στηρίξουν το όλο εγχείρημα, προβάλλουν έναν αυστηρό κ. Χούριγκαν κλπ, είναι ενδεχομένως στάχτη στα μάτια. Στο τέλος, το δάνειο των μερικών χιλιάδων θα είναι πια στο ίδιο καλάθι με αυτά των ντιβέλοπερς.
Αλλά, βέβαια, υπάρχουν και όσοι εκπροσωπούν τα ξένα κεφάλαια, οι οποίοι θα πιέζουν για εκποιήσεις – και τότε το ζήτημα των μεγάλων και των μικρών δανείων θα επανέλθει. Διότι από το εσωτερικό, θα αυξάνονται και οι πιέσεις, τόσο των δανειοληπτών, όσο και όσων κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους. Και τότε, η ταξική διάσταση των δανείων θα είναι ακόμα πιο πιεστικά εμφανής. Και είναι καλά να καταγραφεί από τώρα, ποιοί επέμεναν να φορτωθεί η τράπεζα τα μεγάλα δάνεια, αντί να διαχωριστεί.

Όσον αφορά στις ιδιωτικοποιήσεις, η κυβέρνηση άφησε να διαρρεύσει ότι δεν προγραμματίζει απότομες κινήσεις μεν, αλλά θέλει να πουλήσει την ΣΥΤΑ δε. Είναι πολλά τα συμφέροντα στη ΣΥΤΑ. Εν μέρει, άλλωστε, μερικοί θέλουν να την περιορίσουν, όπως και το ΡΙΚ, για να έχουν δικό τους πεδίο – και σε σχέση με την τηλεφωνία και την cytavision. Διότι το παιχνίδι παίζεται σε δυο ταμπλό – από την μια είναι ποιοί θα αγοράσουν - και πώς θα δοθούν οι μίζες - και από την άλλη, είναι και πώς θα περιοριστεί η ΣΥΤΑ, έτσι ώστε οι τοπικοί ανταγωνιστές να μπορούν να απολαμβάνουν μερίδιο. Πάντως, η αναγνώριση από την Χαραυγή [Κυριακή 17/11], ότι ο στόχος τώρα δεν φαίνεται να είναι η άμεση ιδιωτικοποίηση, αλλά ο περιορισμός των ημικρατικων σε ρόλο "επόπτη" που θα παραχωρεί υπηρεσίες, δείχνει μια τάση από την κυβέρνηση να προχωρήσει κάπως προσεκτικά και να αποφύγει την μετωπική σύγκρουση. Ήδη, το σενάριο, το οποίο κυκλοφορεί είναι η μετοχοποίηση, η οποία θα μπορούσε να επιτρέψει στο κράτος να έχει το πλειοψηφικό πακέτο. Η νέα τάση της κυβέρνησης φάνηκε και στη θέση του κ. Γεωργιαδη: «φέρτε προτάσεις».

Το είδος της ύφεσης
Για τη γενικότερη πορεία της οικονομίας, η έκθεση των Fitch πέρα από τα εσωτερικά σχόλια που προκάλεσε στην πολιτική αντιπαράθεση, έδωσε και το έναυσμα για ένα πιο σοβαρό προβληματισμό για το είδος της ύφεσης στην οποία μπήκε η Κύπρος. Σε αυτό το πλαίσιο, το πιο ενδιαφέρον μέχρι στιγμής κείμενο ήταν η ανάλυση του κ. Μ. Περσιάνη της Καθημερινής, ο οποίος παρατηρώντας και την μείωση των εισαγωγών - και ερμηνεύοντας τη σωστά ως κίνδυνο, αφού μπορεί να δείχνει και μείωση επενδύσεων-  θέτει το ερώτημα κατά πόσο η κρίση που έχουμε μπροστά μας, θα έχει την μορφή ενός V, όπου η ύφεση θα είναι μεν βαθιά, αλλά σύντομη – ή το άλλο σενάριο μιας πιο μικρής ύφεσης, αλλά με άπλωμα της διάρκειας σε βάθος χρόνου. Η συζήτηση για τα δυο είδη ύφεσης υπήρξε και στην αρχή της παγκόσμιας κρίσης το 2008 και παρά τις ελπίδες, ότι η ύφεση θα ακολουθούσε το μοντέλο της βαθιάς, αλλά σύντομης, τελικά στη Δύση επικράτησε το πιο ρηχή, αλλά σε βάθος χρόνου. Είναι ενδεχόμενο είναι ότι, επειδή η αρχική αιτία ήταν το βαθύ πρόβλημα του τραπεζιτικού τομέα και η αυξανόμενη επένδυση του δυτικού κεφαλαίου στο χρηματιστικό τομέα: έτσι, η ανάκαμψη είναι ασταθής και το δημόσιο χρέος και η ανεργία παραμένουν ψηλά, ακριβώς, γιατί το διόρθωμα σε κάποια σημεία απλώς μετατοπίζει την κρίση σε άλλα, αφού το κεφάλαιο δεν επενδύεται σε παραγωγικούς τομείς – για να παραχθεί ανάπτυξη που θα διορθώσει τις στρεβλώσεις. Ίσως και η επιστροφή της ενασχόλησης με τον Κέυνς - μέχρι και από τον Greenspan - να μην είναι τυχαία.

Από την άλλη, το σχετικά μικρό μέγεθος της ύφεσης για το 2013, δείχνει και πάλι ότι η κυπριακή οικονομία είχε αντοχές και σημεία ενίσχυσης - και στη εξαγωγές και από τον τουρισμό - από την προηγούμενη περίοδο. Η δαιμονοποίηση της κατάστασης της οικονομίας ήταν, βέβαια, μέρος του προεκλογικού σκηνικού, αλλά οι αντοχές δείχνουν, επίσης, ότι η πραγματική οικονομία μπορούσε να σταθεροποιηθεί και να ανακάμψει, αν δεν είχε να αντιμετωπίσει τις μαύρες τρύπες των τραπεζών. Η κ. Χαραλαμπίδου αποκάλυψε αυτήν τη βδομάδα ότι οι διαγραφές δανείων τη Λαϊκή έφταναν τις εκατοντάδες εκατομμυρίων. Ουσιαστικά,, η ό,ποια ανάκαμψη θα στηριχθεί σε εκείνες τις βάσεις, αλλά και στο άνοιγμα προς την νέα οικονομία, την οποία προδιαγράφει η προοπτική των υδρογονανθράκων.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου