15 Νοε 2013

Οι απρόσμενες συνέπειες επαναλαμβάνονται: όταν η τοπική ελίτ προσπαθεί να επιβληθεί απλώς φαίνεται πιο καθαρά η Διαπλοκή και ο έλεγχος των τραπεζών μετατοπίζεται ακόμα περισσότερο στο εξωτερικό (η κίνηση να απομακρυνθεί η διαχείριση του 18% της Λαϊκής από τη διαχειρίστρια, οδηγεί τους εξωτερικούς παρατηρητές στο συμπέρασμα ότι με τέτοια διαπλοκή χρειάζεται εξωτερικό έλεγχο)



Τη βδομάδα που πέρασε υπήρχαν δυο ειδήσεις σε σχέση με τις τράπεζες: η μια αφορούσε την πιθανότητα εκποίησης περιουσιών - συμπεριλαμβανομένης και της πρώτης κατοικίας - και η άλλη την ανακοίνωση ότι στο επικαιροποιημένο μνημόνιο προνοείται ότι το 18% της Λαϊκής στην Τράπεζα Κύπρου θα ελέγχεται στο μέλλον από ξένο ελεγκτικό ή συμβουλευτικό οίκο. Αυτή η κίνηση μπορεί να έχει να κάνει, εν μέρει, με το γεγονός ότι η τρόικα πιστεύει ότι εκείνο το μερίδιο της Λαϊκής πρέπει να αντιμετωπιστεί με οικονομικούς όρους βιωσιμότητας για την νέα τράπεζα.[1] Αλλά η κίνηση να μεταφερθεί ο έλεγχος εκτός Κύπρου αναπόφευκτα έχει να κάνει με τη βεβιασμένη και δημόσια εκστρατεία αλλαγής της Αρχής Εξυγίανσης – η δημιουργία ενός τριπλού συστήματος με στόχο να έχει η κυβέρνηση έλεγχο του 18% για να καθορίζει τις εκλογές στο ΔΣ της Τράπεζας Κύπρου, ήταν ένα κραυγαλέο δείγμα διαπλοκής, που προφανώς δεν έμεινε αναπάντητο. Η τρόικα το αμφισβήτησε και μεταφέρει τον έλεγχο εκτός Κύπρου.
Και έτσι, μετά από τον έλεγχο της Τράπεζας Κύπρου από πλειοψηφία ξένων μετόχων, τώρα πια ακόμα και το 18% της Λαϊκής περνά σε ξένη επίβλεψη ως άμεσο αποτέλεσμα της προσπάθειας μερικών, τους προηγούμενους μήνες, να επιβάλουν το δικό τους έλεγχο στην τράπεζα. Όπως έλεγαν και τη δεκαετία του 1960, όταν η τηλεόραση έκανε εμφανές ότι το τοπικό δεν ήταν πια προστατευόμενο από το διεθνές βλέμμα:  the whole world is watching. Μερικοί στην Κύπρο εξακολουθούν να νομίζουν ότι ο έλεγχο των πρωτοσέλιδων των εφημερίδων και των τηλεοπτικών καναλιών της Λευκωσίας, είναι αρκετός για να επιβάλουν την εξουσία τους. Δεν είναι μόνοι – και τώρα πια είναι εντυπωσιακά κωμωδίας. Δεν είναι μόνοι – και τώρα πια είναι εντυπωσιακά εμφανές. Ήταν και πριν, αλλά η εμπειρία των τελευταίων χρόνων με τις τράπεζες, είναι πια ξεκάθαρη.

Ένα ακόμα μικρό μάθημα στο κυπριακό κεφάλαιο για τις απρόσμενες συνέπειες: Όταν πολεμάς τον τοπικό έλεγχο με ταξική υπεροψία, τότε θα σου επιβάλουν ξένο και θα ψάχνεις το λάθος..

Η ανακοίνωση ότι το μερίδιο της Λαϊκής στην Τράπεζα Κύπρου θα περάσει σε ξένο οίκο - διότι προφανώς η τρόικα παρακολούθησε τις γελοίες πρακτικές του ρουσφετιού με τις οποίες διορίστηκε τελικά το ΔΣ της τράπεζας - ολοκληρώνει μια διαδικασία, που για όσους την παρακολουθήσαν, ήταν χαρακτηριστική των επαρχιακών θεαμάτων των τραπεζών και των τζακιών τους. Στην αρχή, ήταν το παραμύθι με τον ΕΛΑ της Λαϊκής, το οποίο περιέφεραν μερικοί για μήνες, κάνοντας ότι ξεχνούν δυο δεδομένα: ότι ο ΕΛΑ ήταν 9 δις από τον Ιούλιο του 2012 - και τόσος ήταν και τον Νοέμβριο του 2012 τον Μάρτιο του 2013 - όταν δηλαδή διάφοροι επέμεναν να δεχθούμε τους όρους της τρόικα για να ..σωθεί η Λαϊκή. Και το πάθος μερικών στη Βουλή τότε - όταν νόμιζαν πάλι ότι είναι μόνοι τους παπάδες και τατάδες - είναι καταγεγραμμένο στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων τους από τότε. Και ο ΕΛΑ θα μας έμενε – μαζί με την ανάγκη πληρωμής των ασφαλισμένων καταθέσεων κάτω των 100,000. Το άλλο που ξεχνούν βολικά, είναι το γεγονός ότι ο ΕΛΑ ανέβηκε στα 9 δις, λόγω των εκροών στην Ελλάδα, τις οποίες επέτρεψε η συγκάλυψη της διαχείρισης της Λαϊκής από το 2007 και η μετατροπή της Εγνατίας σε υποκατάστημα το 2011. Όπως φάνηκε και στην έρευνα που δημοσιοποίησε η κ. Χαραλαμπίδου, τα διατραπεζιτικά δάνεια της Λαϊκής ήταν από το 2009-10 στα αρκετά δις. Η ζημιά ήταν εκεί και απλώς ανέμενε το κοινό που θα την αναλάμβανε.

Αυτό που έγινε επιπρόσθετα - πέρα από την αλλαγή σε κούρεμα/bail in, αντί δάνειο/bail out - το Μάρτιο του 2013 ήταν ότι, ουσιαστικά, δέθηκε η κυπριακή οικονομία στη διάσωση της Τράπεζας Κύπρου και αυτό χρησιμοποιήθηκε, τους επόμενους μήνες, για να συγκαλύπτεται το ότι είναι αυτή η τράπεζα, που οδήγησε την χώρα στο μηχανισμό τον Ιούνιο του 2012. Και αυτό το σκηνικό προσπερνούσε, επίσης, το γεγονός ότι τα περιουσιακά στοιχεία της Λαϊκής πέρασαν στην Τράπεζα Κύπρου.

Όταν άρχισε να σταθεροποιείται, κάπως, το τραπεζιτικό σκηνικό έγινε κατανοητό ότι το 18% της Λαϊκής θα ήταν ένα καθοριστικό ποσοστό στη διαμόρφωση του νέου ΔΣ. Και έτσι, η Βουλή άλλαξε την νομοθεσία για να φύγει από τη διαχειρίστρια και τη διοίκηση της Κεντρικής το σχετικό ποσοστό. Και φυσικά, όπως γίνεται συνήθως, σε αυτό σενάριο με τις επαναλαμβανόμενες φούσκες, το επιχείρημα ήταν ότι δεν ήταν σωστό ένα άτομο - ο κ. Δημητριάδης ή η διαχειρίστρια - να αποφασίσουν για το ΔΣ. Υπήρχε δηλαδή - για να το μεταφράσουμε στην κυπριακή πρακτική - και η πιθανότητα να μην διοριστούν αυτοί, που ήθελαν τα τζάκια. Και μόλις απέκτησε τη δυνατότητα να διαχειρίζεται το συγκεκριμένο ποσοστό η κυβέρνηση, τότε έκανε αυτό που δήθεν φοβόταν ότι θα έκανε η Κεντρική - διόρισε αυτούς που ήθελε η ίδια, χωρίς καμία αίσθηση ότι όλα αυτά γίνονταν δημόσια,  σε μια διαδικασία που υποτίθεται θα συμπεριλάμβανε εκλογές. Οπότε, στο επικαιροποιημενο μνημόνιο η τρόικα - με σαφή θέση, εννοείται, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αλλά και των υπόλοιπων δυο μερών - έθεσε τα θέμα ξεκάθαρα και ζήτησε να φύγει από τα χέρια της κυβέρνησης η διαχείριση του 18% της Λαϊκής. Έτσι, θα το διαχειρίζονται ξένοι, αφού η μικρόπνοη κατανόηση των δεδομένων οδήγησε στις απρόσμενες συνέπειες. Και τώρα, δεν θα ελέγχονται πλειοψηφικά από τους ξένους μόνο η Ελληνική και η Τράπεζα Κύπρου, αλλά και το ποσοστό της Λαϊκής. Το μόνο κυπριακό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που έχει απομείνει είναι ο Συνεργατισμός.


Μπορεί να είναι φήμες, αλλά είναι και το νέο πλαίσιο λειτουργίας
Αξίζει σε αυτό το πλαίσιο να αναπαραχθεί ένα σχόλιο από τον Πολίτη της Κυριακής, ο οποίος είχε θέσει από νωρίς το ζήτημα ότι το ‘άρπα κόλλα’ ΔΣ μπορεί να δημιουργήσει πολύ περισσότερα προβλήματα από όσα έλπιζαν μερικοί να λύσει: Το σχόλιο είναι από το «Παρασκήνιο» της Κυριακής και παραπέμπει σε φήμες – αλλά είναι ενδιαφέρον το τί κυκλοφορεί:
«Ρε παιδιά τι γίνεται στην Τράπεζα Κύπρου; Μπήκαν οι ρώσοι και αλωνίζουν; Όπως πληροφορείται η στήλη, κάποιοι οι οποίοι μιλούσαν ρωσικά και εμφανίζονταν ως υπάλληλοι της τράπεζας κτυπούσαν την βδομάδα που πέρασε τηλέφωνα σε ρώσους υπηκόους που ζουν στην Κύπρο και τους περνούσαν από ανάκριση…
Να πούμε ακόμα ένα για την τράπεζα: οι ρώσοι μεγαλομέτοχοι, όπως πληροφορούμαστε, ακτινογραφούν όλα τα περιουσιακά στοιχεία των επισφαλών χρεωστών κατά της τράπεζας με κατά τόπους επισκέψεις, κυρίως σε φιλέτα, για να προβούν ιδίοις όμασσι σε εκτιμήσεις. Ήδη έχουν περάσει από ακτινογραφία τα assets των εταιρειών Σιακόλα, Αρίστο και Λεπτού..»
 Πολίτης, 3/11/2013
Η πρώτη αναφορά-φήμη μπορεί να παραπέμπει στο ότι ανάμεσα στους νέους μεγαλομετόχους, ίσως, να είναι και παράγοντες, οι οποίοι πρόσκεινται στη ρωσική κυβέρνηση – κάτι όχι απρόσμενο, αν και τα βασικά νομιμόφρονα κεφάλαια φαίνεται ότι κινούνται μέσα από την Russian Commercial Bank. Αλλά η πρόσβαση του ρωσικού κεφαλαίου στην τράπεζα, είναι πια γεγονός – και αναπόφευκτα, μάλλον, το καθεστώς των ροών αλά Μπερεζόφκσι θα περιοριστεί. Και το να έχει ρόλο και λόγο και η ρωσική κυβέρνηση στη διακίνηση των ρωσικών κεφαλαίων στην Κύπρο, ίσως να είναι και ένα από μια, από τις αναπόφευκτες συνέπειες του κουρέματος. Τώρα, η ρωσική κυβέρνηση είναι και «προστάτης» των ρώσων, αλλά και βασικός συνομιλητής των κυπριακών αρχών σε μια σειρά από θέματα. Άλλωστε, οι υπόγειες φήμες έλεγαν από τότε ότι οι τελικοί χαμένοι του κουρέματος δεν ήταν η ρωσική κυβέρνηση.
Αλλά και η παραπομπή στο δεύτερο στοιχείο, ότι δηλαδή το ρωσικό κεφαλαίο - όπως και η αμερικανική Third Point και άλλα ανάλογα hedge funds - κινούνται προς την κατεύθυνση κερδοφόρων αγορών, αλλά και επενδύσεων σε γη - και τί άλλο είναι αυτός ο τόπος από ένας πολύτιμος γεωστρατηγικος χώρος; - δεν πρέπει να παραξενεύει.
Αυτό το οποίο πρέπει να γίνει συνείδηση, είναι ότι το κυπριακό κεφάλαιο άφησε μόνο του να ανατιναχθούν οι βάσεις της κυριαρχίας του – είτε από απειρία, είτε από την υστερική έμμονη στον ταξικό πόλεμο από το 2011, υπονομεύοντας, έτσι, την ό,ποια ελπίδα να ξεφύγει η χώρα με γεωπολιτικές κινήσεις από την εξάρτηση. Τώρα πια, το μόνο θετικό, το οποίο θυμήθηκε και ο αρχιεπίσκοπος, και το ανακάλυψε και ο κ. Αναστασιαδης, είναι η εξισορροπήση των αντικρουόμενων πιέσεων.

Μαζί με τα ξερά κινδυνεύουν και τα χλωρά: ο κίνδυνος για την μικρό-ιδιοκτησία και την πρώτη κατοικία


Μια μερίδα των πολιτικών από το περασμένο καλοκαίρι προσπάθησε έντονα να προστατεύσει τους μεγάλο-οφειλέτες. Σύμφωνα με πληροφορίες που κυκλοφορούν μετά από τις αντιδράσεις - τοπικές και εξωτερικές - στην προσπάθεια, μερικοί τουλάχιστον από τους μεγάλο-οφειλέτες άρχισαν να πληρώνουν κάποιες δόσεις με στόχο να μην είναι άμεσα στα κόκκινα δάνεια. Αλλά η προσοχή της κοινωνίας είναι εστιασμένη, πια, στις υποθήκες, που αφορούν μη εξυπηρετούμενα δάνεια μικροϊδιοκτητών – ιδιαίτερα, όταν υποθήκη είναι η πρώτη κατοικία.

Από την πλευρά των τραπεζών, αλλά και των συνεργατικών πια που είναι υπόχρεα να λειτουργούν με την λογική των εμπορικών τραπεζών, αυξάνονται οι πιέσεις προς τους δανειολήπτες. Ο κ. Χούριγκαν της Τράπεζας Κύπρου, το έθεσε μελοδραματικά - για κάποιον με το δικό του παρελθόν - ότι τελείωσε η περίοδος χάριτος. Και δεν αναφερόταν μόνο στους μεγαλοοφειλέτες. Η πίεση που νιώθουν οι τράπεζες, εκφράζεται και από το γεγονός ότι όχι μόνο είναι απρόθυμες να μειώσουν τα επιτόκια, παρά το ότι η ΕΚΤ τα έχει μειώσει και άρα το χρήμα είναι γενικά πιο φθηνό, αλλά και από το ότι καθυστερούν να εφαρμόσουν τον κώδικα δεοντολογίας, τον οποίο τους ζητούσε η Κεντρική. Ίσως και να περίμεναν ότι με τις πιέσεις στο διοικητή, θα την γλίτωναν. Τελικά, ζήτησε και η τρόικα την προώθηση του συγκεκριμένου κώδικα. Ουσιαστικά, οι τράπεζες είναι απρόθυμες να προχωρήσουν σε αναπροσαρμογές δανείων, ελπίζοντας να αντλήσουν κεφάλαια μέσα από πιέσεις και εκβιασμούς. Και αυτό, βέβαια, οδηγεί σε ένα νέο κύκλο οργής για τις τράπεζες. Η ξαφνική μετάλλαξη του Ν. Παπαδόπουλου, ο οποίος ζητούσε την περασμένη βδομάδα, μέτρα προστασίας των δανειοληπτών δεν ήταν μόνο προεκλογική – είναι και το θέμα των ημερών. Και του παρόντος και της επόμενης περιόδου.
Ήδη, άρχισαν να δημιουργούνται κινήσεις ενάντια στις εκποιήσεις και κινήσεις δανειοληπτών, ενώ στη βουλή έχουν αρχίσει διαδικασίες για την προστασία της πρώτης κατοικίας.

Οι προσπάθειες διάσωσης της Τράπεζας Κύπρου - κατά κύριο λόγο - δεν θα έχουν πια να αντιμετωπίσουν μόνο την κρίση εμπιστοσύνης από τη διαχείριση, που έτυχαν τόσα δις σε επενδυμένα κεφάλαια την προηγούμενη περίοδο, αλλά και το γεγονός ότι το αγχώδες αγκομαχητό της τράπεζας, βιώνεται πια στο σβέρκο της τοπικής κοινωνίας, που δεν φανταζόταν καν ότι οι ροές κεφαλαίων των ξένων, θα γινόταν ένα σιδερένιο κλουβί για το μικρό τοπικό τους δάνειο.
Και τέτοιες κρίσεις, μπορούν να γίνουν πολύ δύσκολες – έτσι, ξεκίνησε η νεωτερική εποχή μετά το 1920 - λόγω της κρίσης που προκάλεσαν οι τοκογλύφοι μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο- αλλά και αμφισβήτηση δεκαετιών εθνικιστικής ηγεμονίας στην τ/κ κοινότητα στις αρχές του 2000 μετά την εκεί κρίση των τραπεζών.
Είναι ιερή η μικροϊδιοκτησία στο πολύτιμο οικόπεδο της ανατολικής Μεσόγειου.




[1] Ήδη την Παρασκευή ο Φιλελεύθερος  προανάγγελλε πώληση: «Θέλουν το 18% της Λαϊκής. Θα το αγοράσουν αμερικανικά και ευρωπαϊκά επενδυτικά ταμεία»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου