18 Ιουλ 2013

Σκέψεις για την εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση


Δεφτερη Ανάγνωση, Τεύχος 17-24 Ιουλίου 2013-07-18

(Το blog φιλοξενεί προσωρινά τις εβδομαδιαίες εκδόσεις της Δ.Α. μέχρι την μεταφορά
του online περιοδικού σε νέο site )
Για καθημερινά σχόλια: Facebook: www.facebook.com/DefteriAnaynosi
 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Εισαγωγικο σχολιο και αρθρο της Ρ. Χοπλαρου



Το ακόλουθο κείμενο είναι ενδιαφέρον για μια σειρά από λόγους. Κατ’αρχην είναι μια ενδιαφέρουσα άποψη από ένα άτομο το οποίο φαίνεται να συμμετείχε στην πορεία της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.
Με δεδομένο ωστόσο ότι η κ. Χοπλαρου έρχεται από τον χώρο της φιλελεύθερης δεξιάς [με ένα αέρα σημιτικής τάσης] οι απόψεις της αποκτούν και ένα ειδικό βάρος για την προσπάθεια που έγινε – και η οποία για να ακριβολογούμε ξεκίνησε επί Π. Γεωργιαδη. Η έμφαση που δίνει σε δυο σημεία αξίζει να τονιστεί: τον εκσυγχρονισμό των βιβλίων αλλα και την συμμετοχική διάσταση που είχε η διαδικασία. 
Το ότι αυτά τα δεδομένα θα υπονομευτούν [σε ποιο βαθμό θα δείξει] λόγω μιας ρουσφετολογικής προσέγγισης διορισμών και μιας υστερικής αντίδρασης σε κάποια θέματα, είναι μεν θλιβερό, αλλα μάλλον αναπόφευκτα προσωρινό. Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση όπως την περιγράφει η κ. Χοπλαρου είναι πια ιστορικό έργο σαν πλαίσιο και διαδικασία και τέτοια φαινόμενα γίνονται το μέτρο με το οποίο κρίνεται και το παρόν και το μέλλον.
Η άποψη της ότι το πρόβλημα είναι «οι συνδικαλιστές» είναι μάλλον μια υπεκφυγή. Όσοι στήριξαν αυτήν την εκλογή της παρούσας κυβέρνησης, ήξεραν την ύπαρξη του κ. Ταλιαδωρου, και ότι δεν είναι όλοι οι συνδικαλιστές έτσι. Υπάρχει ευθύνη. Αλλα τους Ταλιαδωρους θα τους πάρει το ποτάμι της ιστορίας. Όπως κάποιους που φώναζαν το 1950 ότι κανένα βιβλίο που θα γραφτεί στην Κύπρο δεν μπορεί να είναι αντάξιο εκείνων που γράφονται στην Ελλάδα. Και μετά ανακάλυψαν ότι μπορούν και εκείνοι να γράφουν βιβλία.

Εμπρός για τον αυριανό πολίτη του 1974
                                                          (Ράβε ξήλωνε!) 

της Ρένας Χόπλαρου
Εάν είχε κάνει ένα καλό η προηγούμενη κυβέρνηση, ήταν η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που ξεκίνησε ο Ανδρέας Δημητρίου ως Υπουργός Παιδείας,  παρά τα προβλήματα και την ατολμία της στα θέματα που με ενδιέφεραν προσωπικά (βλ. ιστορική εκπαίδευση). Η κριτική που του άσκησα τότε  σχετικά με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, σε ιδιωτικές συζητήσεις ή από τη θεσμική μου θέση ως μέλος, για ένα διάστημα, της ομάδας των ΝΑΠ Ιστορίας, ήταν προς την πλευρά της απαίτησης για μεγαλύτερο βάθος και ριζοσπαστικότερες αλλαγές.
Θέλω όμως να μου υποδείξετε άλλον Υπουργό Παιδείας που θέλησε «να δημιουργήσει μια εκπαιδευτική κοινότητα που τολμά να μιλά και να σκέφτεται πέρα από τα συνθήματα και τους περιορισμούς που επέβαλε μια μεγάλη περίοδος εθνικών δυσχερειών» (συνέντευξη που του πήρα για τον Πολίτη, 27.6.2011).  Ποιος μίλησε ξανά έτσι στην Κύπρο; Κι ας μην τον στήριξαν ούτε οι δικοί του,  τις δύσκολες ώρες που ωρυόταν ο Αρχιεπίσκοπος, η ΠΟΕΔ και η ΟΕΛΜΕΚ.
Τα νέα βιβλία, υλικά και μεθοδολογία που στάλθηκαν στο σχολείο μας, από πέρσι, καρπός του κόπου των καλύτερων που έχουμε σε κάθε τομέα, είναι  σύγχρονα πανάθεμά τα! Πιάνουν το νήμα των διεθνών εξελίξεων που αφήσαμε τη δεκαετία του  ’70, όταν κλειστήκαμε στο κουκούλι τού “Δεν ξεχνώ και αγωνίζομαι”. Μέχρι πρόσφατα είχαμε προβλήματα πρόσθεσης με θέμα τους νεκρούς του 1974 σε βιβλίο  Μαθηματικών του Δημοτικού!
Είναι επίσης υλικό δυναμικό, καλαίσθητο και ενδιαφέρον. Θα μου τραβούσε την προσοχή ακόμη και σε ένα ράφι βιβλιοπωλείου, κι αυτό λέει πολλά. Τα δε νέα βιβλία μαθηματικών της Κύπρου τα χρησιμοποιεί ήδη η σχολή Μωραΐτη στην Ελλάδα. Με τα νέα βιβλία εξάγουμε τεχνογνωσία!
Έχουμε να κάνουμε με κάτι απτό, που τείνει προς ολοκλήρωση. Το συγκεκριμένο υλικό στοχεύει σε μια ποιοτική δημόσια εκπαίδευση και κυρίως προάγει την αριστεία. Χτίζει τα θεμέλια για τη σταδιακή κατάκτηση των αφηρημένων εννοιών και οδηγεί τα παιδιά να «μάθουν πώς να μαθαίνουν».
Αντί η νέα κυβέρνηση να χτίσει πάνω στη δουλειά των προηγούμενων, να αξιολογήσει για να εμβαθύνει τις αλλαγές, ανακοινώνει τη σύσταση νέων, άλλων επιτροπών, όπως η Πηνελόπη, που θα αξιολογήσουν τα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα, υπό την έγκριση και τις ευλογίες των συνδικαλιστών.  Να το προσέξετε αυτό:  «των συνδικαλιστών» – μιας ιδιαίτερα αντιδραστικής ομάδας  στα ιδεολογικοπολιτισμικά ζητήματα αλλά και γενικότερα σε οποιαδήποτε δομική αλλαγή των «κεκτημένων» (θυμίζω την ΠΟΕΔ που μιλούσε για «ψυχολογικά προβλήματα που θα αναπτύξουν τα παιδιά μας αν βρεθούν με τα παιδιά της άλλης πλευράς»).
Σε μια «παράλληλη» εξέλιξη, στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο “ξηλώθηκαν” (δηλαδή επέστρεψαν πίσω στα σχολεία τους, με νομότυπο τρόπο, δε λέω!) όλοι οι άνθρωποι που έφτυσαν αίμα για να βγάλουν το υλικό και κυρίως έχουν τα προσόντα και την τεχνογνωσία στο κάθε αντικείμενο. Για να πάρω δυο συγκεκριμένα παραδείγματα, η Χαρά Μακρυγιάννη, το μοναδικό P(hd) του τόπου στον τομέα της Ιστορικής Εκπαίδευσης συνδυασμένο με μια διεθνή εμπειρία άραγε  θα προσφέρει περισσότερα σε ένα δημοτικό σχολείο αντί να συνεχίσει της δουλειά της στο Παιδαγωγικό; Η Μαριλένα Παντζιαρά και η ομάδα που την περιτριγυρίζει, που κυριολεκτικά άλλαξαν το παράδειγμα διδασκαλίας των Μαθηματικών την τελευταία δεκαετία, είναι ορθολογικό να αφήσουν ημιτελές το έργο τους; Ή σκοπεύει να αποφασίσει το Υπουργείο για τις νέες αποσπάσεις αυγουστιάτικα;
Τι θα γίνει με το υλικό Ιστορίας της Δ’ Δημοτικού που είναι έτοιμο και υπό έκδοση; Τι θα γίνει η διαδικασία αξιολόγησης που ξεκίνησε η ομάδα των Μαθηματικών – είχαν καλέσει τους εκπαιδευτικούς που δοκίμασαν το υλικό στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο για ανατροφοδότηση: μια από τις καλύτερες διαδικασίες  στην οποία είχα την τύχη να συμμετέχω τα τελευταία χρόνια. Να ελέγχονται όλα, σελίδα σελίδα και κυρίως να ακούγονται και να λαμβάνονται υπόψη οι γνώμες  των μάχιμων εκπαιδευτικών. Τι θα γίνει το υλικό της Μέσης Εκπαίδευσης που είναι υπό έκδοση και συγχρηματοδοτήθηκε από Ε.Ε; Ποιος θα στηρίξει τις αλλαγές στην προσέγγιση του γλωσσικού μαθήματος, τώρα που ξεκίνησε η γνωστή επίθεση περί ανθελληνισμού της πατρίδας μας ενάντια στις καθηγήτριες του Πανεπιστήμιου Κύπρου Σταυρούλα Τσιπλάκου και Έλενα Ιωαννίδου;  Και τι δεν ακούμε ως “επιχειρήματα” από τους προστάτες της “γλώσσας”! Τελικά «ψυχολογικά προβλήματα» μπορεί να πάθουμε ορισμένοι με αυτά που ακούμε περί ανθελληνισμού!
Άλλες χώρες, όταν αντιμετώπισαν κρίσεις, επένδυσαν στην εκπαίδευση επιδεικνύοντας πολιτική συναίνεση, αίσθημα ευθύνης και ριζοσπαστισμό. Εμείς για άλλη μια φορά επενδύουμε στον παλαιοκομματισμό και στην κούφια ρητορική. Γιατί όλοι στα λόγια περί Παιδείας καλοί είμαστε. Ευχόμαστε να γυρίσουμε σελίδα (αυτόματα;) για να μη ζήσουν οι επόμενες γενεές τη δυστυχία που έζησαν οι παλαιότερες (πολύ σωστά τα είπε ο Πρόεδρος στη συνέντευξή του στην τουρκική εφημερίδα «Μιλέτ»). Οι πράξεις και οι ιεραρχίες της πολιτικής που αφήνουν πίσω την Παιδεία είναι, ωστόσο, κρίσιμο ζήτημα. Το Υπουργείο Παιδείας είναι συνήθως το πρώτο ανταλλακτικό χαρτί των  συζητήσεων όταν «ψήνονται» οι προεκλογικές συμμαχίες.  Το δίνει εύκολα ο κάθε υποψήφιος.
Η πραγματική πρόκληση είναι εάν θα καταφέρουμε, στο δημοσιονομικά περιορισμένο πλαίσιο της χώρας, να ανταποκριθούμε στις εκπαιδευτικές ανάγκες που δημιουργεί ο βαθύτερος μετασχηματισμός του κυπριακού κράτους και του παραγωγικού/ιδεολογικοπολιτισμικού του μοντέλου. Όσοι δεν βλέπουν αυτή την ανάγκη για βαθύτερη αλλαγή, απλώς εθελοτυφλούν. Όσοι προτάσσουν δήθεν μου συνολικό σχέδιο για την ανάπτυξη της χώρας, χωρίς ριζική αναβάθμιση της Παιδείας, απλώς δημαγωγούν. Όσοι κατεβάζουν τον πήχη των προκλήσεων για να περάσουν, δήθεν, από πάνω, δεν ωφελούν! Όσοι τέλος, αρνούνται τον διάλογο ουσίας απλώς δεν κατανοούν πως Παιδεία – Οικονομία και Κυπριακό αποτελούν κομμάτια του ίδιου παζλ.
Στις σημερινές συνθήκες παγκοσμιοποίησης, όπου κεφάλαια και άνθρωποι μετακινούνται πιο ελεύθερα από ποτέ, ο προσανατολισμός είναι ένας: πολύγλωσσοι, με υψηλές δεξιότητες πολίτες που θα διδάσκονται, από το νηπιαγωγείο μέχρι το λύκειο πώς θα συνυπάρχουν μαζί με «άλλους», από εκπαιδευτικούς με εξίσου υψηλές δεξιότητες, ευαισθησίες και σύγχρονες γνώσεις. 
Το να προνοήσουμε για το μέλλον, ουσιαστικά σημαίνει να οικοδομήσουμε το μέλλον στο παρόν. Οι τελευταίες κινήσεις της κυβέρνησης στην Παιδεία ακολουθούν λογική ράβε ξήλωνε, με πρώτο βιολί τους συνδικαλιστές και το βαθύ κομματικό κράτος ή/και επιδεικνύουν άγνοια του τεράστιου διακυβεύματος.
Μακάρι να κάνω λάθος!
Υ.Γ: Ξέρω ξέρω… τα έκαναν κι οι άλλοι. Εσείς γιατί τα συνεχίζετε;

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου